Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 12-11-2025, ECLI:NL:RBZWB:2025:8144, 24/3212

Eiser ervaart problemen tijdens het reizen uit en naar het buitenland. Van eiser is op 27 mei 2020 een SIS-II signalering gemaakt, omdat hij contact zou hebben gehad met een CTER-subject. De politie wilde monitoren of eiser niet CTER-waardig was. Omdat er geen verdacht gedrag is gesignaleerd, is de signalering op 19 mei 2022 ingetrokken. Op 20 december 2022 heeft een gesprek plaatsgevonden tussen eiser en meerdere partijen, onder wie de Nationale Politie, waarbij onder andere dit is besproken.

Eiser heeft op 5 januari 2023 een verzoek ingediend tot inzage in zijn verwerkte persoonsgegevens. Dit verzoek heeft hij op 12 januari 2023 aangevuld. Met het besluit van 30 januari 2023 heeft de korpschef medegedeeld dat geen persoonsgegevens van eiser zijn verwerkt. Tegen dit besluit heeft eiser op 17 maart 2023 beroep ingesteld.

De korpschef heeft op 12 mei 2023 aan eiser medegedeeld dat bij het intrekken van de SIS-signalering van eiser is nagelaten de Interpol diffusion mede in te trekken. Deze is alsnog direct ingetrokken. De korpschef heeft op 14 juni 2023 aan eiser medegedeeld naar welke landen de Interpol diffusion is verzonden.

Eiser heeft op 22 juni 2023 fysiek inzage gehad in de van hem verwerkte persoonsgegevens op het regiokantoor Zeeland-West-Brabant in [plaats] . Daarbij waren meerdere passages/gegevens weggelakt.

De rechtbank heeft het besluit van 30 januari 2023 vernietigd in de uitspraak van 14 september 2023 vanwege diverse gebreken, onder meer omdat is gebleken dat van eiser wel persoonsgegevens zijn verwerkt.² De rechtbank heeft de korpschef de opdracht gegeven om een nieuw besluit te nemen op de aanvraag. Daarbij diende ook aandacht te worden besteed aan hetgeen is besproken tijdens het overleg op 22 juni 2023, de documenten die op dat moment aan eiser zijn getoond en hetgeen hij daarover heeft opgemerkt. De korpschef moest van de rechtbank zo nodig per document of onderdeel daarvan beoordelen en motiveren of verdere inzage mogelijk is.

De korpschef heeft op 22 juni 2023 persoonsgegevens aan eiser getoond uit het politiesysteem Basis Voorziening Handhaving (BVH). Dit systeem bevat informatie over incidenten die op de politie afkomen en de acties die daaruit volgen. Daarnaast zijn persoonsgegevens getoond uit het systeem Summ-it. Voor een deel van de gegevens wordt inzage door de korpschef geweigerd op grond van artikel 27, eerste lid, aanhef en onder b (opsporingsbelang) en d (bescherming van derden) van de Wpg. Ook heeft de korpschef inzage van gegevens over derden aan eiser onthouden, omdat de Wpg enkel ziet op inzage in eigen persoonsgegevens en niet op de persoonsgegevens van derden of op die gegevens die te herleiden zijn tot een derde.

Verder heeft de korpschef in het bestreden besluit antwoord gegeven op door eiser gestelde vragen.

Gegevens die zijn verwerkt in het kader van de uitoefening van de politietaak moeten worden aangemerkt als politiegegevens als bedoeld in artikel 1, aanhef en onder a, van de Wpg. Voor de beoordeling of gegevens als politiegegevens dienen te worden aangemerkt, is onder meer bepalend of die gegevens een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon betreffen. Daarbij dient te worden beoordeeld of die gegevens alleen of in combinatie met andere gegevens zo kenmerkend zijn voor die persoon dat deze daarmee kan worden geïdentificeerd.³ Bij deze beoordeling mogen alle middelen worden betrokken waarvan mag worden aangenomen dat zij redelijkerwijs door de verantwoordelijke dan wel enig ander persoon zijn in te zetten om die persoon te identificeren.⁴

Uit de geschiedenis van de totstandkoming van artikel 25 van de Wpg volgt dat degene op wie een politiegegeven betrekking heeft in beginsel recht heeft op kennisneming van die gegevens met het oog op de uitoefening van zijn rechten tot verbetering of verwijdering van die gegevens.⁵ Het inzagerecht ziet op inzage in de politiegegevens van de verzoeker en niet van anderen.

Het recht op kennisneming van de politiegegevens is geen absoluut recht. Het kan worden beperkt als dit in een democratische rechtsorde noodzakelijk is in het belang van, onder andere, de bestrijding van strafbare feiten. Uit artikel 27, eerste lid, van de Wpg volgt dat een verzoek om kennisneming van politiegegevens wordt afgewezen voor zover dit een noodzakelijke en evenredige maatregel is vanwege de in die bepaling vermelde belangen, waaronder (b) ter vermijding van nadelige gevolgen voor de voorkoming, de opsporing, het onderzoek en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen en (d) ter bescherming van rechten en vrijheden van derden. Aan een weigering op grond van artikel 27, eerste lid, van de Wpg moet een belangenafweging ten grondslag liggen.⁶

Volgens vaste rechtspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) moet niet ongeloofwaardig overkomen dat de gevraagde gegevens niet (of niet meer) berusten bij een bestuursorgaan.⁷ De korpschef kan deze mededeling motiveren door de verrichte zoekslag toe te lichten. Wanneer deze mededeling niet ongeloofwaardig overkomt, dan is het aan degene die verzoekt om informatie om het tegendeel aannemelijk te maken – dus dat het bestuursorgaan wel over deze informatie beschikt.

De rechtbank oordeelt dat – na de aanvullende motivering in deze beroepsprocedure – de mededeling van de korpschef dat inzage is gegeven in alle stukken niet ongeloofwaardig overkomt. De motivering in het bestreden besluit zelf is onvoldoende, zodat sprake is van een motiveringsgebrek, maar de rechtbank passeert dit gebrek met toepassing van artikel 6:22 van de Awb, omdat eiser hierdoor niet is benadeeld. De rechtbank zal hierna uitleggen hoe zij tot dit oordeel komt.

De rechtbank heeft de korpschef voorafgaand aan de zitting om nadere informatie gevraagd over de verrichte zoekslag, omdat de toelichting van de zoekslag in het bestreden besluit onvolledig was. Uit het bestreden besluit blijkt namelijk alleen in welke politiesystemen (te weten: BVH en Summit) is gezocht, maar niet op welke wijze. Het ontbreken van een toelichting op de verrichte zoekslag in het bestreden besluit is een motiveringsgebrek. Ook in het verweerschrift heeft de korpschef slechts toegelicht in welke systemen is gezocht en vermeld dat eiser met uitzondering van de registraties in BVH, Summit, de SIS-signalering en de Interpol diffusion ten tijde van de aanvraag bij de politie verder onbekend was.

Tijdens de zitting heeft de korpschef dit motiveringsgebrek hersteld door alsnog toe te lichten in welke systemen is gezocht én door de verrichte zoekslag toe te lichten. De korpschef heeft gezocht in de politiesystemen BVH en Summ-it en heeft daarbij gezocht op de KENO-code en op variaties van zijn naam met mogelijke schrijffouten. Naar het oordeel van de rechtbank heeft de korpschef de zoekslag hiermee voldoende inzichtelijk gemaakt.

De rechtbank stelt vast dat eiser wijst op twee aanknopingspunten dat toch meer documenten moeten bestaan. Deze aanknopingspunten zijn het ontbreken van documenten over beslismomenten om een SIS-signalering van eiser te registeren en de brief van de gemeente [plaats] . De rechtbank is echter van oordeel dat eiser hiermee niet aannemelijk heeft gemaakt dat de korpschef toch over meer informatie beschikt. De korpschef heeft toegelicht hoe een SIS-signalering tot stand komt. Wanneer een melding binnenkomt wordt (eventueel) na overleg met andere organisaties zoals het Openbaar Ministerie een registratieformulier ingevuld. De overleggen zijn (vaak) mondeling waardoor het kan zijn dat van deze overleggen geen documenten terug te vinden zijn. De volgende stap is dat het formulier wordt geplaatst in het SIS. De korpschef heeft over het SIS zelf uitgelegd dat gegevens in dit systeem worden vernietigd, een jaar nadat de SIS-signalering is opgeheven. Onder de vernietigde informatie valt ook dit ingevulde registratieformulier. Alle gegevens die in dit systeem zitten zijn niet meer beschikbaar nadat ze zijn vernietigd. Omdat de SIS-signalering van eiser inmiddels is opgeheven, houdt dit in dat de korpschef geen inzage kan verschaffen in bijbehorende gegevens, omdat deze zijn vernietigd. Ondanks dat deze informatie in het SIS-systeem is vernietigd, blijft het volgens de korpschef wel mogelijk dat gegevens kunnen blijven bestaan in systemen van andere organisaties. De omstandigheid dat de gemeente [plaats] nog over informatie beschikte, maar de korpschef niet meer, kan hiermee dus worden verklaard. De rechtbank weegt ten slotte mee dat de korpschef als extra controle nogmaals navraag heeft gedaan bij bureau SIRENE en dat ook na deze controle geen nieuwe documenten zijn gevonden.

Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat de stelling van de korpschef dat hij niet over meer persoonsgegevens van eiser beschikt niet ongeloofwaardig overkomt. Eiser heeft niet aannemelijk gemaakt dat de korpschef over meer gegevens beschikt. Voor het benoemen van een gerechtelijk deskundige ziet de rechtbank dan ook geen aanleiding.

De rechtbank oordeelt dat – met de aanvullende motivering – de korpschef de weigeringsgronden in redelijkheid heeft mogen toepassen. Ook deze motivering is in het bestreden besluit zelf onvoldoende, zodat sprake is van een motiveringsgebrek. Aangezien eiser door dit gebrek evenmin is benadeeld, passeert de rechtbank ook dit gebrek met toepassing van artikel 6:22 van de Awb. De rechtbank zal hierna uitleggen hoe zij tot dit oordeel komt. Voor de beoordeling van deze grond heeft de rechtbank met toepassing van artikel 8:29 van de Awb kennis genomen van de gelakte en ongelakte stukken.

De rechtbank stelt vast dat de korpschef twee weigeringsgronden van artikel 27, eerste lid, van de Wpg heeft toegepast, namelijk weigeringsgrond b (opsporingsbelang) en d (bescherming van derden). De rechtbank stelt verder vast dat bij de inzage door eiser, in de documenten per onderdeel is aangegeven welke weigeringsgrond is toegepast en dit daarna per onderdeel op de geredigeerde stukken is aangegeven. De motivering voor het toepassen van deze weigeringsgronden is echter onvoldoende gespecificeerd in het bestreden besluit, zodat sprake is van een motiveringsgebrek. Dit motiveringsgebrek heeft de korpschef tijdens de zitting hersteld door alsnog toe te lichten op welke wijze de belangen van eiser zijn afgewogen. De rechtbank zal dit voor beide weigeringsgronden hieronder bespreken.

Op grond van artikel 27, eerste lid, aanhef en onder b, van de Wpg kan inzage worden geweigerd als dit noodzakelijk en evenredig is ter vermijding van nadelige gevolgen voor de voorkoming, de opsporing, het onderzoek en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen. Tijdens de zitting heeft de korpschef toegelicht dat deze grond is toegepast op informatie over methodieken van de politie en gedragingen van agenten. Dit komt overeen met wat de rechtbank zelf heeft gelezen in de ongelakte stukken. De rechtbank begrijpt verder uit de toelichting van de korpschef dat het belang van eiser om inzage te verkrijgen, is afgewogen tegen het belang om deze methodieken geheim te houden. Aan het geheimhouden is vervolgens meer gewicht gegeven. Hierbij heeft de korpschef ook betrokken dat eiser weinig belang heeft om informatie te verkrijgen over deze methodieken, enerzijds omdat de methodieken deels basaal van aard zijn en anderzijds omdat ze niet specifiek met eiser te maken hadden. De korpschef heeft ten slotte toegelicht dat een scherpere belangenafweging zou worden uitgevoerd wanneer sprake zou zijn van methodieken die samenhangen met de SIS-registratie. Daarvan is echter geen sprake. De rechtbank kan dit volgen.

Op grond van artikel 27, eerste lid, aanhef en onder d, van de Wpg kan inzage worden geweigerd als dit noodzakelijk en evenredig is ter bescherming van de rechten en vrijheden van derden. De rechtbank heeft gelezen dat de onder deze grond weggelakte gegevens zien op derden, dan wel gegevens betreffen die tot individuele personen herleidbaar zijn. De korpschef heeft toegelicht dat de belangenafweging voor deze weigeringsgrond in de regel in het voordeel uitvalt van de derden, omdat zij op een gelijke wijze worden beschermd in hun rechten. Niet is gebleken van feiten of omstandigheden waarom dat in dit geval anders zou moeten zijn. De rechtbank kan daarom de redenering dat meer gewicht is gegeven aan de rechten van derden volgen.

Ten tweede wordt eiser beperkt in zijn bewegingsvrijheid (Artikel 2 van het Vierde Protocol van het EVRM in samenhang met artikel 5 van het EVRM). Het onthouden van informatie beperkt dit recht, omdat op een lidstaat de actieve plicht rust om iedereen te beschermen tegen onrechtmatige beperkingen van zijn bewegingsvrijheid.

Ten derde wijst eiser op zijn recht op een daadwerkelijk rechtsmiddel en een eerlijk proces (Artikel 6 en 13 van het EVRM). Eiser vindt dat het ten onrechte toepassen van artikel 27 van de Wpg ertoe leidt dat hij niet kan achterhalen wie of welke instantie verantwoordelijk is voor onrechtmatig handelen door de overheid en dus heeft hij geen rechtsbescherming tegen onrechtmatig handelen van de politie en van derden. De beperkingen van deze rechten zijn disproportioneel en niet noodzakelijk en daarom is sprake van een schending van deze rechten.

Volgens eiser rust op de Nederlandse Staat de actieve plicht om eenieder te beschermen tegen onrechtmatige beperkingen van zijn bewegingsvrijheid. De rechtbank vat deze grond zo op dat eiser vindt dat het onthouden van informatie dit recht beperkt en strijd oplevert met artikel 2, vierde Protocol van het EVRM. De rechtbank constateert dat het beroep op artikel 6 EVRM in het verlengde hiervan ligt, aangezien eiser stelt dat hij zich vanwege de beperkte inzage niet goed kan verdedigen tegen eventueel onrechtmatig handelen van de politie en van derden. Dit levert volgens eiser strijd op het met recht op een eerlijk proces. Ook voor deze fundamentele rechten geldt dat het bestreden besluit ziet op het recht van eiser op inzage in de op hem betrekking hebbende politiegegevens en niet op de inhoud van de registraties en de mogelijke gevolgen die uit deze registraties voor eiser zouden kunnen voortvloeien. Dat in deze procedure niet duidelijk is geworden waarom eiser problemen ondervindt met (buitenlandse) autoriteiten als hij zich buiten Nederland verplaatst, betekent nog niet dat de korpschef toch over meer gegevens zou beschikken dan in deze procedure aan de orde is gekomen. Het doet dan ook niet af aan het oordeel van de rechtbank dat de zoekslag van de korpschef uiteindelijk voldoende is geweest en dat de korpschef op een aantal onderdelen inzage in de politiegegevens mocht weigeren. Hiermee is nog geen sprake van strijd met het beginsel van het recht op vrijheid van verplaatsing of het recht op een eerlijk proces.¹⁰

De rechtbank oordeelt dat de korpschef de vragen van eiser die moesten worden beantwoord, heeft beantwoord. Artikel 25, eerste lid, onder a tot en met g, van de Wpg geeft een opsomming van informatie waarop een verzoeker om inzage recht heeft, naast de inzage zelf. Niet is gebleken dat de korpschef heeft nagelaten om de in deze onderdelen bedoelde informatie te verstrekken, voor zover de korpschef over deze informatie beschikte.