Aflevering 11

Om te voorkomen dat overdrachtsbelasting wordt ontgaan door het tussenschuiven van rechtspersonen stelt artikel 4 Wet op belastingen van rechtsverkeer aandelen in zogenoemde onroerendezaaklichamen gelijk met onroerende zaken. Om te kwalificeren als onroerendezaaklichaam dient aan bepaalde voorwaarden te zijn voldaan. Zo dient het lichaam onder meer te voldoen aan een bezitseis op grond waarvan de bezittingen van het te beoordelen lichaam voor meer dan 50% uit onroerende zaken en voor ten minste 30% uit in Nederland gelegen onroerende zaken dienen te bestaan. Per 1 januari 2011 dient voor de toepassing van deze bezitseis eliminatie plaats te vinden van zogenoemde ‘verdachte’ bezittingen. Met deze maatregel wil de wetgever voorkomen dat de bezitseis wordt ontlopen.

Onderdeel van de ondanks gepresenteerde Geefwet is de invoering van een negatieve giftenaftrek. De auteurs gaan onderstaand achtereenvolgens in op de wenselijkheid van de negatieve giftenaftrek, de redactie van de nieuwe regeling en de invloed van de nieuwe regeling op bij de invoering van de negatieve giftenaftrek reeds herroepen schenkingen. Daarnaast doen de auteurs een voorstel aan de wetgever om de negatieve giftenaftrekregeling zodanig aan te vullen dat recht wordt gedaan aan de bij de begiftigde van een herroepen schen­king ‘achtergebleven’ waarden van de schenking.

De fiscale wijzigingen zoals voorgesteld in de Geefwet hebben grote gevolgen voor ANBI’s. Het uitgangspunt van de wetgever is dat ANBI’s minder gebruik moeten gaan maken van gemeenschapsgeld en dus meer in hun eigen inkomen moeten voorzien. De auteurs bespreken in dit kader twee voorgestelde wijzigingen, namelijk het voorstel dat per 1 januari 2012 onderscheid moet worden gemaakt tussen culturele ANBI’s en niet­culturele ANBI’s alsmede de beperking van het aftrekrecht in de vennootschapsbelasting door ANBI’s en fiscaal fondswervende instellingen. De voorgestelde wijzigingen zouden ertoe kunnen leiden dat netto minder geld overblijft voor ‘het goede doel’.

X heeft aan haar dochter een Tante Agaath-lening verstrekt als bedoeld in artikel 5.17 Wet IB 2001. X heeft de inspecteur medegedeeld dat de dochter de lening niet kan terugbetalen en dat X de vordering wil kwijtschelden.

X (btw-ondernemer) heeft ten overstaan van notaris N een bedrijfspand overgedragen. De betreffende koopovereenkomst is opgesteld door een notarisklerk. Omdat er niet is geopteerd voor een btw-belaste levering heeft bij X een herziening van eerder in vooraftrek gebrachte omzetbelasting plaatsgevonden. Naar aanleiding hiervan is N door X aansprakelijk gesteld, omdat bij het opstellen van de koopovereenkomst de btw-herziening niet aan de orde is gesteld. Als verweer voert N onder meer aan dat bij het opstellen van een onderhandse koopovereenkomst op de notaris in beginsel niet een (zwaarwegende) zorgplicht rust.

De Hoge Raad heeft op 15 januari 2010 een arrest gewezen met betrekking tot de vraag of een woonark kan kwalificeren als een onroerende zaak (zie FBN 2011, nr. 32). Volgens de Hoge Raad ging hier om een zaak die blijkens zijn constructie bestemd is om te drijven en drijft, zodat sprake is van een schip in de zin van artikel 8:1 BW. Een schip is in het algemeen een roerende zaak. Een verbinding tussen een schip en de onder dat schip gelegen bodem die toelaat dat het schip met de waterstand mee beweegt, kan niet leiden tot het oordeel dat het schip met de bodem is verenigd in de zin van artikel 3:3, lid 1 BW. Klaarblijkelijk is in het onderhavige geval sprake van een dergelijke verbinding, zodat de woonark niet met de onder die ark gelegen bodem is verenigd in de zojuist bedoelde zin.