Aflevering 2

Artikel 4 Wet op belastingen van rechtsverkeer bepaalt dat aandelen in onroerendezaaklichamen worden gelijkgesteld met onroerende zaken mits aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Hiermee wordt voorkomen dat overdrachtsbelasting wordt ontgaan door het tussenschuiven van rechtspersonen. De regels zoals die tot 31 december 2010 golden, waren in de ogen van de fiscale wetgever niet afdoende om het gewenste doel te bereiken. Om die reden is artikel 4 Wet op belastingen van rechtsverkeer per 1 januari 2011 ingrijpend gewijzigd. Als gevolg van deze wijzigingen zal in meer gevallen dan voorheen sprake zijn van een belastbaar feit voor de overdrachtsbelasting.

Vanaf 1 januari 2010 levert de vererving van het aanmerkelijk belang voor de inkomstenbelasting een vervreemding op en geldt de doorschuiffaciliteit niet meer automatisch, maar slechts op verzoek en dan nog slechts voor zover sprake is van ondernemingsvermogen. Hiernaast is een nieuwe doorschuiffaciliteit geïntroduceerd voor de schenking van een aanmerkelijk belang. Deze faciliteiten gelden niet als de erfgenaam respectievelijk de begiftigde in het buitenland woont. In die situatie kan een conserverende aanslag worden opgelegd. De wettelijke regeling is conform de regeling die geldt bij emigratie van de aanmerkelijkbelanghouder. Dit geldt ook in het geval het overlijden of schenken binnen tien jaar na emigratie plaatsvindt. In dit artikel worden de schenking en vererving van een aanmerkelijk belang na emigratie besproken. Hierbij komen naast de inkomstenbelasting ook de schenk- en erfbelasting aan de orde. In FBN 2010, 70 is de situatie besproken voor erfgenamen en begiftigden die in Nederland wonen.

De Raad van State heeft op 13 oktober 2010 (LJN BO0240) het ingestelde hoger beroep gehonoreerd tegen de intrekking van de rangschikking van een op basis van een beplantingsplan gerangschikte onroerende zaak, die na 1 juni 2007 aan de voorwaarden van de nieuwe wet- en regelgeving voldeed, omdat het oppervlak met ten minste 30% was bezet met natuurterreinen. De Raad van State oordeelde dat de nieuwe wetgeving in werking is getreden op 1 juni 2007 en dat deze niet slechts ziet op rangschikkingen vanaf 1 juni 2007, maar ook op rangschikkingen van vóór dit tijdstip. Als gevolg hiervan is het mogelijk om een opgesteld beplantingsplan van vóór 1 juni 2007 om te zetten in een natuurinrichtingsplan.

Casus 1: X heeft op 28 februari 2007 voor een koopprijs van € 80.000 een perceel grond van zijn ouders geleverd gekregen. Op dat moment had de grond een tuinbestemming. Voor de overdrachtsbelasting is aangifte gedaan naar een heffingsgrondslag