Aflevering 7-8

De heffing van btw en overdrachtsbelasting bij transacties in onroerende zaken is enigszins ingewikkeld. In het bijzonder waar de twee heffingen een raakvlak hebben doordat de overdrachtsbelasting soms terugtreedt wegens verschuldigdheid van btw of wegens heffing van (te weinig) btw juist ook overdrachtsbelasting wordt geheven. Er geldt in beginsel een vrijstelling van overdrachtsbelasting bij verkrijgingen welke plaatsvinden krachtens een met btw belaste levering van een onroerende zaak. Omdat beide heffingen niet dezelfde invulling geven aan het begrip ‘onroerende zaak’ en het belastbare feit ‘levering’ voor de btw niet hoeft samen te vallen met het belastbare feit ‘verkrijging’ voor de overdrachtsbelasting, is de toepassing van die vrijstelling soms niet eenvoudig. Voor de btw speelt daarbij dikwijls de vraag of en zo ja wanneer sprake is van een nieuw vervaardigd gebouw of van een bouwterrein. Vraagstukken die de laatste jaren in de jurisprudentie redelijk uitgekristalliseerd leken, maar niets blijkt minder waar. De ontwikkelingen in de jurisprudentie dwingen ons weer eens scherp naar de desbetreffende materie te kijken.

Om een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting te kunnen vormen, dient de moedermaatschappij de juridische en economische eigendom van ten minste 95% van de aandelen in het nominaal gestorte kapitaal van de dochtermaatschappij te bezitten. Recent heeft zich rondom deze zogeheten bezitseis een tweetal belangrijke ontwikkelingen voorgedaan. In de eerste plaats het arrest HR 18 juni 2010, nr. 08/03662, BNB 2010/266c over de gevolgen van het certificeren van aandelen in het kapitaal van een tot de fiscale eenheid behorende dochtermaatschappij. In de tweede plaats het Besluit van 14 december 2010, DGB2010/4620M, V-N 2011/3.20) waarin de Staatssecretaris van Financiën onder meer aandacht besteedt aan de gevolgen van het verpanden van aandelen in het kapitaal van de dochtermaatschappij voor de toepassing van de bezitseis.

Er is geen schenkingsrecht verschuldigd bij het uitvoeren van een meerwaardeclausule, indien degene die het voor een ander bedong, niet is verarmd. Tot deze conclusie kwamen rechtbank en gerechtshof al eerder. De Staatssecretaris van Financiën heeft onlangs zijn pro-forma cassatieberoep tegen de hofuitspraak ingetrokken.

X en Y zijn de erfgenamen van hun vader die op 16 april 2001 is overleden. Bij testament zijn alle goederen van de nalatenschap aan Y toegedeeld. Tot de nalatenschap behoorden onder meer aanmerkelijkbelangaandelen in een BV.

Twee ongehuwde samenwoners (M en V) hebben in 1986 een levensverzekering afgesloten welke met het oog op artikel 13 SW kruislings is gesloten. In 2000 zijn M en V met elkaar in het huwelijk getreden zonder huwelijkse voorwaarden te maken.

X heeft in 2008 een rijksmonument verworven. Volgens de destijds geldende jurisprudentie had X geen recht op de vrijstelling van artikel 15.1.p WBR, omdat X een natuurlijk persoon is en geen monumentenlichaam.