Aflevering 9

Vermindering van geplaatst kapitaal kan op twee manieren plaatsvinden: door intrekking van aandelen of door vermindering van de nominale waarde van de aandelen bij statutenwijziging. Een aandeelhouder kan om hem moverende redenen meer kapitaal in de vennootschap storten dan de nominale waarde van de uitgegeven aandelen. Teruggaaf van dit surplus, het agio, aan de aandeelhouder is een bijzondere variant van kapitaalvermindering. Wil de teruggaaf van het agio zonder heffing van inkomstenbelasting (in box 2) plaatsvinden aan de aanmerkelijkbelanghouder, dan zijn hiervoor bepaalde stappen vereist, waaronder een akte van statutenwijziging. Laatstgenoemde geldt eveneens voor de teruggaaf van het agio zonder heffing van dividendbelasting aan de aandeelhouder natuurlijk persoon/rechtspersoon. Voor de notaris is in dit kader dus een cruciale rol weggelegd. Deze bijdrage bestaat uit een tweeluik. In dit eerste deel belichten wij de fiscale gevolgen van de teruggaaf van agio aan de aandeelhouder naar huidig recht. In het tweede deel gaat mevrouw J.W.E. Litjens in op de fiscale gevolgen van de teruggaaf van agio aan de aandeelhouder naar toekomstig bv-recht. Het tweede deel verschijnt in een volgend nummer van FBN.

Sinds 1 januari 2008 geldt de btw-verleggingsregeling, kort gezegd, ook bij executoriale verkoop van een roerende of onroerende zaak aan een ondernemer door een pandhouder of hypotheekhouder (parate executie) én bij executoriale verkoop van een onroerende zaak aan een ondernemer uit kracht van een executoriale titel. Wat de pandhouder betreft besliste HR 25 februari 2011 dat oneigenlijke lossing van de pandhouder door de faillissementscurator een vorm van parate executie is in de zin van de verleggingsregeling en dat de verleggingsregeling op dit punt niet in strijd is met artikel 199 lid 1, aanhef en onder e van Richtlijn 2006/112/EG. In deze bijdrage wordt onderzocht of deze uitspraak meebrengt dat de verleggingsregeling ook van toepassing is in geval van oneigenlijke lossing van een hypotheekhouder door de faillissementscurator.

Op 10 juni 2011 heeft de Hoge Raad een belangrijk arrest voor de vastgoedpraktijk gewezen. De Hoge Raad heeft beslist dat de zogenoemde ‘samenloopvrijstelling’ van artikel 15, lid 1, aanhef en onderdeel a WBR ook van toepassing is op de verkrijging van aandelen in een vennootschap voor zover deze vennootschap vastgoed in de bouw- en handelsfase bezit. Hiermee komt de Hoge Raad terug op eerdere rechtspraak waarin werd geoordeeld dat deze vrijstelling alleen van toepassing is bij een rechtstreekse verkrijging van vastgoed in de bouw- en handelsfase.

De staatssecretaris van Financiën heeft onlangs de besluiten over het belastbaar feit in de overdrachtsbelasting geactualiseerd en samengevoegd in één nieuw besluit. In het besluit is nieuw beleid opgenomen over de verkrijging krachtens verdeling van een nalatenschap of huwelijksgemeenschap na herverkaveling. Verder is het beleid over de certificering van aandelen in onroerendezaaklichamen (OZL) aangepast. De overige onderdelen van het besluit bevatten al eerder gepubliceerd beleid. Hierbij is geen materiële wijziging beoogd.