Aflevering 4

Sinds 1 januari 2012 kent de overdrachtsbelasting een specifieke vrijstelling voor verkrijgingen van onroerende zaken in het kader van een juridische fusie. Deze regeling valt onder de vrijstelling voor fusie, splitsing en interne reorganisatie die is opgenomen in artikel 15, lid 1, aanhef en onderdeel h Wet op belastingen van rechtsverkeer. In twee bijdragen behandelt de auteur de nieuwe juridische fusiefaciliteit. In de eerste bijdrage is de context waarin deze nieuwe faciliteit kan worden geplaatst, beschreven. In deze tweede bijdrage wordt ingegaan op het toepassingsbereik en de voorwaarden van de nieuwe juridische fusiefaciliteit.

Met ingang van 1 januari 2012 zijn maatregelen getroffen ter bestrijding van de zogenaamde Edelweissroute. Voor een beschrijving van deze maatregelen zij verwezen naar de bijdrage van A.J. Janssen elders in dit nummer. De maatregelen hebben ook gevolgen voor de aansprakelijkheid van de executeur. In deze bijdrage wordt eerst beknopt ingegaan op de aansprakelijkheidsregelingen in de Invorderingswet 1990. Vervolgens wordt ingezoomd op de aansprakelijkheid van de executeur en de rangorde die bestaat tussen de aansprakelijkheid van de erfgenamen, de mede­erfgenamen en die van de executeur. Voorts wordt ingegaan op de per 1 januari 2012 ingevoerde disculpatiemogelijkheid van de executeur en de gevolgen daarvan voor de reikwijdte van zijn aansprakelijkheid.

Artikel 47 Invorderingswet 1990 bepaalt dat executeurs en door de rechter benoemde vereffenaars van nalatenschappen hoofdelijk aansprakelijk zijn voor het bedrag van de door en bij het overlijden van de erflater verschuldigde erfbe­lasting, tenzij de aangifte voor de erfbelasting niet door hen is gedaan. Deze regeling is per 1 januari 2012 uitgebreid. Deze uitbreiding heeft tot veel onrust geleid bij de personen en organisaties die professioneel als executeur optreden (onder andere de EPN en de Novex).

Per 1 januari 2012 zijn twee wetwijzigingen ingevoerd die verandering brengen in het informatieverkeer tussen burger en fiscus. De eerste ziet op het zelfstandig corrigeren van een eerder ingediende aangifte, wanneer een belastingplichtige erachter komt dat de verstrekte gegevens niet (meer) juist zijn. De tweede regelt het inzagerecht van een erfgenaam in bij de Belastingdienst berustende, voor zijn belastingheffing van belang zijnde, stukken. Daarnaast is in bepaalde gevallen de navorderingstermijn voor de erfbelasting onbeperkt geworden.

Volgens een notariële akte heeft X kunstwerken voor vijf jaar verhuurd aan een museum dat gerangschikt is als een algemeen nut beogende instelling. De verplichting tot betaling van de huurprijs gedurende vijf jaar is daarbij omgezet in een geldlening die in vijfjaarlijkse termijnen door het museum aan X moet worden afgelost. Op dezelfde dag heeft X zich bij notariële akte verplicht om gedurende vijf jaar een bedrag aan het museum te schenken welk bedrag exact overeenkomt met het bedrag dat het museum jaarlijks aan X moet aflossen. Vervolgens zijn de door X verschuldigde bedragen jaarlijks verrekend met de aflossingen. Thans is voor de rechtbank in geschil of X in aanmerking komt voor de periodieke giftenaftrek in de zin van artikel 6.38 Wet IB 2001. De inspecteur stelt dat er sprake is van een samenstel van rechtshandelingen dat kwalificeert als bruikleen waarvoor geen giftenaftrek bestaat. Ook is in geschil of de kunstwerken bij X zijn vrijgesteld van box 3 ex artikel 5.8 Wet IB 2001.

X heeft op 7 juni 2011 een woning geleverd gekregen. Op 18 juli 2011 is over de koopprijs 6% overdrachtsbelasting voldaan. X heeft vervolgens hiertegen bezwaar gemaakt, omdat hij meent dat hij ook in aanmerking komt voor het lagere tarief van overdrachtsbelasting van 2% zoals dat geldt voor woningen die worden verkregen tussen 15 juni 2011 en 30 juni 2012.

X heeft bij notariële akte van 21 december 2007 het bedrijf van zijn ouders overgenomen. In deze akte hebben de ouders een deel van de koopprijs kwijtgescholden met toepassing van de bedrijfsopvolgingsregeling van artikel 35b e.v. SW. In de akte is tevens opgenomen dat de ouders voornemens zijn om in het jaar 2008 € 100.000 van het schuldig gebleven restant van de koopprijs kwijt te schelden. Vervolgens hebben de ouders op 2 januari 2008 € 100.000 kwijtgescholden. Naar aanleiding hiervan is tussen X en de inspecteur in geschil of X bij deze laatste kwijtschelding ook aanspraak heeft op de bedrijfsopvolgingsregeling.