Aflevering 9

Rechtbank Breda 13-7-2012, de BOF is ook van belang voor niet-ondernemers.

Met ingang van 1 oktober 2012 zal het algemene btw-tarief worden verhoogd van 19% naar 21%. Hieronder wordt kort ingegaan op het daarbij behorende overgangsrecht voor zover dat van belang is voor onroerendgoedtransacties. Zie Kamerstukken II, 33 287, nrs. 3, 7, 11 en 18 voor de hierbij behorende Kamerstukken.

De afgelopen maanden is veel jurisprudentie over algemeen nut beogende instellingen verschenen. In dit artikel bespreek ik de door de Hoge Raad ontwikkelde dubbele algemeen nut toets, de stichtingen die pas bij overlijden actief worden en jurisprudentie over periodieke giften. In een volgend artikel komt de nieuwe uitvoeringsregeling aan de orde.

Met ingang van 2010 is de bedrijfsopvolgingsregeling herzien in de Successiewet 1956 (hierna de SW) en de Invorderingswet 1990 (hierna de IW). Op 4 april 2011 heeft de staatssecretaris van Financiën beleid gepubliceerd met betrekking tot deze herziene bedrijfsopvolgingsregeling (Besluit van 4 april 2011, nr. BLKB2011/68M, Stcrt. 13 april 2011, nr. 6416). Zie hierover FTV mei 2011) Dit beleid gaat met terugwerkende kracht in per 1 januari 2010. Het nieuwe besluit brengt helaas geen nieuws en zal voor sommigen zelfs een teleurstelling opleveren, aangezien geen oplossing wordt gegeven voor de nieuwe knelpunten die bij de herziene bedrijfsopvolgingsregeling zijn ontstaan. In deze bijdrage bespreek ik de onderdelen 3 t/m 6 van het nieuwe besluit.

Nadat in 2006 het Hof van Justitie EU in de Halifax-zaak (C-255/02) heeft beslist dat ook in de btw het leerstuk misbruik van recht toepassing kan vinden, heeft de Nederlandse Hoge Raad eerst dit jaar dat leerstuk expliciet voor de btw gebruikt. Een overdracht of verhuur van een goed wordt daardoor voor de btw onder omstandigheden niet als zodanig in aanmerking genomen. Ook voor het notariaat vormt dit een specifiek aandachtspunt. Een notaris kan bijvoorbeeld bij een civielrechtelijke levering worden betrokken die voor de btw niet als levering kwalificeert.

X is eigenaar van woning 1 en woning 2. Van woning 1 heeft Y het recht van vruchtgebruik. In 2009 heeft Y afstand gedaan van het vruchtgebruik van woning 1 en heeft X ten behoeve van Y een recht van vruchtgebruik gevestigd op woning 2. In de notariële akte is ervan uitgegaan dat het recht van vruchtgebruik van woning 2 door zaaksvervanging is verkregen. Y heeft hierbij overdrachtsbelasting voldaan over het verschil in waarde van het vruchtgebruik van woning 1

X heeft in het kader van projectontwikkeling onroerende zaken verkocht en overgedragen. Bij de levering op het kantoor van notaris N is ervan uitgegaan dat hierbij geen omzet- maar overdrachtsbelasting is verschuldigd. N is hierbij afgegaan op een telefonische mededeling van X aan een medewerker van N. Later is evenwel gebleken dat ter zake van de onroerendgoedtransacties omzetbelasting is verschuldigd. Naar aanleiding hiervan heeft X een klacht jegens N ingediend bij de Kamer van Toezicht. Volgens X is afgesproken dat N zou uitzoeken welk belastingregime op de transacties van toepassing was en dat N daaraan een verkeerde conclusie heeft verbonden waardoor X schade heeft geleden. Dit betoog wordt door N betwist. Volgens N is over het fiscale regime op zijn kantoor wel gesproken maar daarbij is niet afgesproken dat N zou uitzoeken welk belastingregime van toepassing zou zijn. Bij twijfel over het toepasselijke fiscale regime wordt de betrokkene er altijd op gewezen dat hij dat zelf moet regelen. N stelt zich op het standpunt dat ook in dit geval is afgesproken dat X zelf zou uitzoeken welk fiscaal regime van toepassing zou zijn en dat X aan een medewerker van N telefonisch heeft medegedeeld dat over de onderhavige leveringen overdrachtsbelasting en geen omzetbelasting was verschuldigd.

X heeft in juli 2011 een perceel grond in eigendom verkregen. X wil op deze grond in eigen beheer een woning bouwen. Thans is voor de rechtbank in geschil of X ter zake van de heffing van overdrachtsbelasting recht heeft op toepassing van het verlaagde tarief van 2%. X stelt dat het gelijkheidsbeginsel is geschonden, omdat het 2%-tarief wel geldt bij verkrijging van grond met een woning waarop na de sloop daarvan een nieuwe woning wordt gebouwd.