College van Beroep voor het bedrijfsleven, 29-07-2025, ECLI:NL:CBB:2025:394, 23/1694 en 23/1701

De rechtbank heeft de beroepen van de betaalinstellingen ongegrond verklaard. De twee uitspraken zijn, voor zover voor het hoger beroep van belang, in hun strekking gelijkluidend. De rechtbank heeft – kort samengevat en zakelijk weergegeven – het volgende geoordeeld.

DNB heeft niet in strijd met de Wbft 2019 gehandeld door het negatieve exploitatiesaldo dat over 2019 in de categorie betaalinstellingen is ontstaan bij de eenmalige handelingen in de kosten van doorlopend toezicht voor de betaalinstellingen over het jaar 2020 op te nemen. De rechtbank heeft daarbij overwogen dat artikel 14, eerste lid, van de Wbft 2019, waarin is bepaald dat een vergoeding verschuldigd is voor het verrichten van een eenmalige handeling, DNB niet verplicht om alle kosten die gemoeid zijn met de eenmalige handelingen aan de aanvragers van die handelingen door te berekenen. Een vergoeding hoeft niet per se kostendekkend te zijn en dit is ook niet door de wetgever beoogd. DNB is op grond van artikel 13 van de Wbft 2019 wel gehouden alle begrote kosten van toezicht door te belasten. Dat betekent dat de resterende kosten die DNB niet aan de betreffende aanvragers heeft kunnen doorbelasten, bij de reguliere toezichtkosten mogen worden betrokken. Een tekort op de post ‘eenmalige handelingen’ uit het vorige jaar kan dus op die manier in het volgende jaar via het doorlopend toezicht bij onder toezicht staande personen worden doorbelast en kan dus aan een stijging van de toezichtkosten bijdragen.

Van strijd met het profijtbeginsel is, anders dan de betaalinstellingen hebben aangevoerd, geen sprake. Het exploitatiesaldo is onderdeel van de kostenberekening van doorlopend toezicht en valt daarom onder systeemprofijt. De rechtbank heeft – onder verwijzing naar de uitspraak van het College van 23 juni 2011 (ECLI:NL:CBB:2011:BR0231) – overwogen dat ook onder toezicht staande instellingen bij incidentele toezichthandelingen in algemene zin profijt hebben. Niet aannemelijk is gemaakt dat van een dergelijk profijt geen sprake is of dat dit profijt in een onevenredige verhouding staat tot de extra heffingskosten die de betaalinstellingen in 2020 moeten betalen vanwege het exploitatietekort bij eenmalige handelingen.

De heffingen zijn niet in strijd met het evenredigheidsbeginsel. Weliswaar is sprake van een (zeer) substantiële stijging, maar dat alleen maakt de heffingen niet disproportioneel. De rechtbank ziet ook geen reden om aan te nemen dat de kostenheffing voor CURO , OPP en CCV in relatie tot hun omzetten onevenredig is, omdat DNB heeft uitgerekend dat de kostenheffing voor CURO 4 %, voor OPP 4,9 % en voor CCV 0,32 % van hun jaaromzetten uitmaakt.

De rechtbank heeft verder geoordeeld dat van de door de betaalinstellingen omschreven strijd met artikel 1 van het Eerste Protocol bij het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EP) of het rechtszekerheids- en vertrouwensbeginsel geen sprake is.