Gerechtshof Den Haag, 25-02-2021, ECLI:NL:GHDHA:2021:315, 2200328218

geboren te [plaats] op [geboortedatum],

adres: [adres]

Onderzoek van de zaak

Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting in eerste aanleg en het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep van dit hof.

Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal en van hetgeen door en namens de verdachte naar voren is gebracht.

Procesgang

In eerste aanleg is de verdachte ter zake van het primair tenlastegelegde veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 8 maanden met aftrek van het voorarrest, waarvan 4 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 3 jaren.

Namens de verdachte is tegen het vonnis hoger beroep ingesteld.

Tenlastelegging

Aan de verdachte is - na wijziging van de tenlastelegging ter terechtzitting in eerste aanleg - tenlastegelegd dat:

primairhij op of omstreeks 10 mei 2016, althans in of omstreeks de periode van 7 mei 2016 tot en met 11 mei 2016 te

[plaats], met [slachtoffer], geboren op [geboortedatum], die toen de leeftijd van twaalf jaren nog niet had bereikt, een of meer handelingen heeft gepleegd, die bestonden uit of mede bestonden uit het seksueel binnendringen van het lichaam van die [slachtoffer], te weten

subsidiairhij op of omstreeks 10 mei 2016, althans in of omstreeks de periode van 7 mei 2016 tot en met 11 mei 2016 te

[plaats], met [slachtoffer], geboren op [geboortedatum], die toen de leeftijd van zestien jaren nog niet had bereikt, buiten echt, een of meer ontuchtige handeling(en) heeft gepleegd, bestaande uit

Vordering van de advocaat-generaal

De advocaat-generaal heeft gevorderd dat het vonnis waarvan beroep zal worden bevestigd met uitzondering van de straf en dat de verdachte ter zake van het primair tenlastegelegde zal worden veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 12 maanden, waarvan 6 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 3 jaren.

Het vonnis waarvan beroep

Het vonnis waarvan beroep kan niet in stand blijven omdat het hof zich daarmee niet verenigt.

Betrouwbaarheid van de verklaring van het slachtoffer

Ter terechtzitting is door en namens de verdachte aangevoerd dat de verklaringen van de slachtoffer (hierna: [slachtoffer]) tegenstrijdigheden, ongeloofwaardigheden en onjuistheden bevatten en dat deze derhalve niet tot het bewijs kunnen worden gebezigd. Hieraan heeft de raadsman de conclusie verbonden dat de verdachte moet worden vrijgesproken. Ter onderbouwing hiervan heeft de raadsman verschillende onderdelen van de verklaringen van [slachtoffer] belicht en weersproken. Daarnaast heeft de raadsman gesteld dat het gewone gedrag van [slachtoffer] na het vermeende misbruik afbreuk doet aan de betrouwbaarheid van haar verklaring.

De advocaat-generaal heeft zich op het standpunt gesteld dat [slachtoffer] consequent heeft verklaard en dat er geen reden is om haar verklaringen onbetrouwbaar te achten.

Het hof overweegt als volgt.

Bij de beoordeling van de betrouwbaarheid van verklaringen komt betekenis toe aan de consistentie, nauwkeurigheid en volledigheid van die verklaringen. Met de rechtbank is het hof van oordeel dat [slachtoffer] gedetailleerd en consistent heeft verklaard ten aanzien van de tenlastegelegde handelingen van de verdachte. [slachtoffer] heeft zowel bij de politie als bij de rechter-commissaris gedetailleerd verklaard over de handelingen die op de bank hebben plaatsgevonden, namelijk dat de verdachte haar buik, benen en geslachtsdeel heeft betast en vervolgens in haar vagina ging, waarbij zij zijn nagels voelde. Dat [slachtoffer] - ruim anderhalf jaar na het verhoor bij de politie – bij de rechter-commissaris een verklaring heeft afgelegd die op onderdelen afwijkt van haar eerste verklaring, betekent niet dat haar verklaringen onbetrouwbaar zijn en aldus moeten worden uitgesloten van het bewijs.

Voorts is het hof – anders dan de raadsman – van oordeel dat [slachtoffer] gedrag na de aan de verdachte tenlastegelegde handelingen geen afbreuk doet aan de betrouwbaarheid van haar verklaringen. [slachtoffer] heeft weliswaar niet aan haar moeder of aan anderen laten blijken dat er tijdens de logeerpartij bij de verdachte iets was gebeurd, maar zij heeft hierover verklaard dat ze dacht dat de verdachte het er niet meer over zou hebben als zij dat ook niet zou doen. Zij wilde het vergeten. De zaak is aan het licht gekomen toen de verdachte [slachtoffer] drie maanden later een whatsappbericht stuurde over de bewuste avond, waarin hij haar vroeg naar het ‘soort van kietelen’ en of zij het gesprek van whatsapp wilde verwijderen, zodat haar moeder het niet zou kunnen lezen. Het hof acht het voorstelbaar dat [slachtoffer] hier zo van schrok, dat zij de berichten doorstuurde aan haar moeder, waardoor deze er achter zou komen wat er was gebeurd.

Het hof acht de verklaring van [slachtoffer], waarin zij aangeeft het hele voorval te willen vergeten geloofwaardig. Ook hierover heeft [slachtoffer] in de kern consistente verklaringen afgelegd. Het hof neemt hierbij in aanmerking dat [slachtoffer] destijds 10 jaar oud was en dat niet van haar kon worden verwacht volwassen en verstandige beslissingen te nemen over hoe te handelen nadat de aan de verdachte tenlastegelegde gedragingen hadden plaatsgevonden.

Het hof volgt het standpunt van de verdediging dat de verklaringen van [slachtoffer] zijn ingegeven of gevormd door haar moeder, die dwingende vragen aan haar zou hebben gesteld, niet. [slachtoffer] is steeds in een kindvriendelijke setting gehoord, waarbij open vragen zijn gesteld. Uit de verhoren blijkt ook niet dat [slachtoffer] zich gedwongen kon hebben gevoeld om in strijd met de waarheid te verklaren. In het dossier zijn ook overigens geen aanwijzingen te vinden die erop duiden dat de verklaringen van [slachtoffer] haar, door haar moeder of op andere wijze, in de mond zijn gelegd.

Bewezenverklaring

Het hof acht wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het primair tenlastegelegde heeft begaan, met dien verstande dat:

primairhij op of omstreeks 10 mei 2016, althans in of omstreeks de periode van 7 mei 2016 tot en met 11 mei 2016 te

[plaats], met [slachtoffer], geboren op [geboortedatum], die toen de leeftijd van twaalf jaren nog niet had bereikt, een of meer handelingen heeft gepleegd, die bestonden uit of mede bestonden uit het seksueel binnendringen van het lichaam van die [slachtoffer], te weten

Hetgeen meer of anders is tenlastegelegd, is niet bewezen. De verdachte moet daarvan worden vrijgesproken.

Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn deze in de bewezenverklaring verbeterd. Blijkens het verhandelde ter terechtzitting is de verdachte daardoor niet geschaad in de verdediging.

Bewijsvoering

Het hof grondt zijn overtuiging dat de verdachte het bewezenverklaarde heeft begaan op de feiten en omstandigheden die in de bewijsmiddelen – opgenomen in de aan dit arrest gehechte bijlage - zijn vervat en die reden geven tot de bewezenverklaring.

Bewijsoverwegingen

Ter terechtzitting is door en namens de verdachte bepleit dat hij integraal moet worden vrijgesproken van het hem tenlastegelegde feit, nu in het dossier onvoldoende wettig en overtuigend bewijs is te vinden.

De advocaat-generaal heeft zich op het standpunt gesteld dat het primair tenlastegelegde feit wettig en overtuigend kan worden bewezen.

Het hof overweegt als volgt.

[slachtoffer] heeft op 18 oktober 2016 haar eerste verklaring afgelegd tegenover de politie. Zij heeft daar verklaard dat zij logeerde bij de verdachte, die de vader van haar halfzus is. Op enig moment heeft de verdachte voor [slachtoffer] een film opgezet en is hij op de bank gaan slapen. [slachtoffer] zat op de andere bank, maar omdat daarop te veel kussens lagen, zei de verdachte toen hij wakker werd ‘kom maar hier’. De verdachte lag op zijn zij. Op verzoek van de verdachte is [slachtoffer] naast hem gaan liggen om verder naar de film te kijken. Toen begon de verdachte met zijn hand over [slachtoffer] buik aaien, hij ging steeds iets lager. [slachtoffer] heeft verklaard dat zij de hand van de verdachte wegduwde, maar dat hij toch in haar broek en onderbroek ging. Eerst was hij aan het aaien bij haar geslachtsdeel en aan de binnenkant van haar heup, daarna duwde hij keihard met zijn vingers in haar geslachtsdeel. [slachtoffer] heeft verklaard dat het pijn deed omdat hij scherpe nagels had. Zijn handpalm was op de plek waar ze pijn had en hij ging met twee vingers in haar geslachtsdeel. Ze wilde steeds weggaan, maar dan trok de verdachte haar terug en deed hij het weer. Hij drukte met zijn hele lijf tegen haar aan. Elke keer dat [slachtoffer] wegging, pakte de verdachte haar hand, drukte hij haar terug en ging hij weer door.

Ongeveer drie maanden na het tenlastegelegde feit is de verdachte met [slachtoffer] een privéchat op whatsapp begonnen.

De verdachte is in het whatsappgesprek zelf over ‘toen ik je ging kietelen’ begonnen. [slachtoffer] vroeg vervolgens wanneer de verdachte haar dan had gekieteld. Hierop heeft de verdachte geantwoord: “een soort van kietelen”. Het gesprek is daarna over iets anders gegaan, maar later heeft de verdachte tegen [slachtoffer] gezegd “Wis je app straks wel ok”. Hoewel [slachtoffer] liet weten dat haar moeder haar telefoon niet gebruikt, hield de verdachte vol: “Ok. Maar doe toch maar liever. Anders wordt er misschien teveel gekieteld”. [slachtoffer] heeft verklaard dat ze van deze berichten zo in paniek raakte dat ze de screenshots van dit gesprek naar haar moeder heeft gestuurd.

Ook tijdens het verhoor bij de rechter-commissaris op 2 juli 2018 heeft [slachtoffer] verklaard dat zij bij de verdachte op de bank ging liggen, dat hij zijn hand op haar buik legde en dat hij steeds lager ging. De verdachte heeft daarna zijn hand op haar toenie (het hof begrijpt: vagina) gelegd en vervolgens zijn vinger in haar toenie gedaan. [slachtoffer] heeft verklaard dat zij de verdachte nooit heeft gekieteld en dat hij haar ook niet heeft gekieteld. De verdachte noemde het op whatsapp ‘kietelen’, maar omdat zij nooit gekieteld is door de verdachte, dacht [slachtoffer] dat de verdachte doelde op zijn vinger die in haar toenie zat.

Ter terechtzitting in hoger beroep heeft de verdachte verklaard dat [slachtoffer] een aantal dagen bij hem heeft gelogeerd in de periode tussen 7 mei en 11 mei 2016. Toen zij op de bank lagen, voelde de verdachte een bepaalde seksuele lading tussen hem en [slachtoffer]. De verdachte heeft verklaard dat hij die situatie op de bank zodanig heeft geïnterpreteerd dat hij dacht dat [slachtoffer] hem wilde zoenen, toen zij met haar hoofd richting zijn hoofd ging. De verdachte heeft voorts verklaard dat hij zijn hoofd heeft weggedraaid en dat hij daarna naar de keuken is gelopen om afstand te nemen van de situatie. Ongeveer drie maanden na dit incident, op 12 augustus 2016, heeft de verdachte [slachtoffer] hierop willen aanspreken. Hiertoe is de verdachte een whatsappgesprek begonnen en heeft hij gevraagd of [slachtoffer] het kietelen niet erg vond en of ze de berichten hierover wilde verwijderen.

Het hof leidt uit deze ter terechtzitting afgelegde verklaring van de verdachte af dat de bepaalde seksuele lading die de verdachte heeft gevoeld, althans meende aanwezig te zijn bij [slachtoffer], kennelijk zo hevig was dat de verdachte zich na drie maanden nog genoodzaakt voelde hierop terug te komen in een whatsappgesprek, dat op zijn verzoek gewist moest worden.

Uit de verklaringen van [slachtoffer], de verklaring van de verdachte en de inhoud van het whatsappgesprek leidt het hof af dat er de bewuste avond meer is gebeurd tussen [slachtoffer] en de verdachte dan gewoon kietelen, zoals de verdachte heeft verklaard. Het hof acht de verklaring van de verdachte over hetgeen die bewuste avond heeft plaatsgevonden niet geloofwaardig.

Op grond van het bovenstaande is voor het hof komen vast te staan dat die avond de bewuste tenlastegelegde handelingen hebben plaatsgevonden.

Gelet op het bovenstaande is het hof dan ook van oordeel dat de verdachte zich heeft schuldig gemaakt aan de bewezenverklaarde gedragingen.

Strafbaarheid van het bewezenverklaarde

Het primair bewezenverklaarde levert op:

met iemand beneden de leeftijd van twaalf jaren handelingen plegen die mede bestaan uit het seksueel binnendringen van het lichaam, terwijl het feit is begaan tegen een aan zijn zorg toevertrouwde minderjarige.

Strafbaarheid van de verdachte

Er is geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van de verdachte uitsluit. De verdachte is dus strafbaar.

Strafmotivering

Het hof heeft de op te leggen straf bepaald op grond van de ernst van het feit en de omstandigheden waaronder dit is begaan en op grond van de persoon en de persoonlijke omstandigheden van de verdachte, zoals daarvan is gebleken uit het onderzoek ter terechtzitting.

Daarbij heeft het hof in het bijzonder het volgende in aanmerking genomen.

De verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan seksueel misbruik van de destijds tienjarige dochter van zijn ex-partner door onder meer met zijn vingers in haar vagina te gaan. Dit terwijl het jonge meisje ook nog aan zijn zorg was toevertrouwd. De verdachte heeft zodoende mede gelet op zijn, uit het enorme leeftijdsverschil en de rol als vader van de stiefzus van het meisje voortvloeiende, overwicht, op grove wijze inbreuk gemaakt op de lichamelijke en psychische integriteit van het nog zeer jonge slachtoffer. De verdachte heeft haar fysieke en psychische welzijn ondergeschikt gemaakt aan de bevrediging van zijn eigen seksuele behoeften en een ernstige inbreuk gemaakt op haar ongestoorde (seksuele) ontwikkeling. Jonge slachtoffers van ontucht ondervinden in de regel nog geruime tijd de (psychische) gevolgen van hetgeen hun is aangedaan. Dit soort delicten veroorzaakt bovendien gevoelens van angst en onveiligheid in de maatschappij, bijvoorbeeld bij ouders van (jonge) kinderen.

In eerste aanleg is aan de verdachte opgelegd een gevangenisstraf voor de duur van 8 maanden met aftrek van het voorarrest, waarvan 4 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 3 jaren. In hoger beroep heeft de advocaat-generaal gevorderd dat aan de verdachte wordt opgelegd een gevangenisstraf voor de duur van 12 maanden met aftrek van het voorarrest, waarvan 6 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 3 jaren. De verdediging heeft ter terechtzitting in hoger beroep geen strafmaatverweer gevoerd.

Het hof overweegt als volgt.

Het hof heeft acht geslagen op een de verdachte betreffend uittreksel Justitiële Documentatie d.d. 28 januari 2021, waaruit blijkt dat de verdachte eerder onherroepelijk is veroordeeld voor het plegen van strafbare feiten.

Op 24 oktober 2017 is een opdracht tot het opmaken van een reclasseringsadvies retour gezonden, omdat de verdachte geen medewerking heeft willen verlenen aan enige vorm van reclasseringstoezicht.

Het hof ziet aanleiding om aan de verdachte naast een onvoorwaardelijk strafdeel ook een deels voorwaardelijke gevangenisstraf op te leggen, teneinde hem ervan te weerhouden nogmaals een (dergelijk) strafbaar feit te plegen. Het hof ziet die aanleiding onder andere in het feit dat de verdachte niet heeft meegewerkt aan een reclasseringsrapportage, waardoor het hof geen goed beeld heeft kunnen krijgen van de persoon van de verdachte.

Uit het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep zijn geen omstandigheden gebleken die het hof aanleiding geven af te zien van de door de advocaat-generaal geëiste straf.

Het hof heeft geconstateerd dat de redelijke termijn in hoger beroep is overschreden. Het vonnis van de rechtbank dateert immers van 31 juli 2018 en dit arrest is – ruim tweeënhalf jaar later - op 25 februari 2021 gewezen. Nu die overschrijding onder andere het gevolg is van een door de verdediging ingediende onderzoekswens, namelijk het horen van getuige [getuige], volstaat het hof met de constatering van de overschrijding van de redelijke termijn.

Het hof is - alles afwegende - van oordeel dat een deels voorwaardelijke gevangenisstraf van na te melden duur een passende en geboden reactie vormt.

Toepasselijke wettelijke voorschriften

Het hof heeft gelet op de artikelen 14a, 14b, 14c, 63, 244 en 248 van het Wetboek van Strafrecht, zoals zij rechtens gelden dan wel golden.