Rechtbank Amsterdam, 16-02-2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:557, C/13/680916 / HA ZA 20-284
Rechtbank Amsterdam, 16-02-2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:557, C/13/680916 / HA ZA 20-284
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Amsterdam
- Datum uitspraak
- 16 februari 2022
- Datum publicatie
- 16 februari 2022
- ECLI
- ECLI:NL:RBAMS:2022:557
- Zaaknummer
- C/13/680916 / HA ZA 20-284
Inhoudsindicatie
Massaclaim toegewezen van de Stichting Stop Online Shaming en de Stichting Expertisebureau Online Kindermisbruik tegen de exploitant van de website vagina.nl.
Uitspraak
vonnis
Afdeling privaatrecht
zaaknummer / rolnummer: C/13/680916 / HA ZA 20-284
Vonnis van 16 februari 2022
in de zaak van
1. de stichting
STICHTING STOP ONLINE SHAMING,
gevestigd te Amsterdam,
2. de stichting
STICHTING EXPERTISEBUREAU ONLINE KINDERMISBRUIK,
gevestigd te Amsterdam,
eiseressen,
advocaat mr. O.M.B.J. Volgenant te Amsterdam,
tegen
[gedaagde] ,
wonende te Leeuwarden,
gedaagde,
advocaat mr. W.F. Dammers te Tilburg.
Eiseressen zullen hierna afzonderlijk Stop Online Shaming en EOK en gezamenlijk de Stichtingen worden genoemd. Gedaagde zal hierna [gedaagde] worden genoemd.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- -
-
het tussenvonnis van 1 april 2020,
- -
-
het tussenvonnis van 28 oktober 2020,
- -
-
het tussenvonnis van 18 november 2020,
- -
-
het tussenvonnis van 24 februari 2021,
- -
-
de conclusie van antwoord, met producties,
- -
-
het tussenvonnis van 23 juni 2021, waarbij een mondelinge behandeling is bepaald.
De zaak is behandeld ter zitting van 6 december 2021, waar de bestuurders van de Stichtingen zijn verschenen, bijgestaan door mrs. Volgenant en Van Til en waar [gedaagde] , die wegens ziekte was verhinderd, zich heeft laten vertegenwoordigen door mrs. Dammers en Vrugt. De advocaten hebben het woord gevoerd aan de hand van pleitaantekeningen die aan de processtukken zijn toegevoegd. Ook het van de zitting opgemaakte proces-verbaal en de daarin vermelde stukken (een akte van de Stichtingen met producties 10 tot en met 18) en de reacties van 29 en 30 december 2021 naar aanleiding van het proces-verbaal van respectievelijk eisers en gedaagden zijn aan het dossier toegevoegd.
Ten slotte is vonnis bepaald.
2 Inleiding
De zaak betreft een collectieve actie tegen de exploitant van het online user generated content adult videoplatform ‘www.vagina.nl’. Gebruikers kunnen daarop beeldmateriaal plaatsen dat door anderen bekeken kan worden.
Op deze zaak is de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie (hierna: Wamca) van toepassing.1 In verband daarmee is een aantal tussenvonnissen gewezen:
Bij tussenvonnis van 1 april 2020 (ECLI:NL:RBAMS:2020:2842) is geoordeeld dat sprake is van een verzuim door de te late indiening van het exploot van dagvaarding ter griffie maar dat dit niet tot niet-ontvankelijkheid leidt.
Bij tussenvonnis van 28 oktober 2020 (ECLI:NL:RBAMS:2020:5271) heeft de rechtbank geoordeeld dat aan de toets van artikel 1018c lid 5 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (hierna: Rv) is voldaan. Daarnaast heeft de rechtbank Stop Online Shaming aangewezen als exclusieve belangenbehartiger en is bepaald dat ook EOK proceshandelingen mag verrichten, met dien verstande dat deze beperkt dienen te zijn tot de belangen van kinderen, overeenkomstig haar statutaire doel.
Bij tussenvonnis van 18 november 2020 (ECLI:NL:RBAMS:2020:5826) is het tussenvonnis van 28 oktober 2020 aangevuld en zijn partijen in de gelegenheid gesteld zich uit te laten over de praktische invulling van de voorschriften van artikel 1018f Rv en het stellen van een termijn als bedoeld in artikel 1018g Rv. Daarnaast zijn de Stichtingen in de gelegenheid gesteld zich uit te laten over het aanvullen van de gronden van de vordering als bedoeld in artikel 1018g Rv.
Bij tussenvonnis van 24 februari 2021 heeft de rechtbank de Stichtingen een aantal bevelen opgelegd ter zake de wettelijk voorgeschreven mededelingen zoals opgenomen in artikel 1018f Rv.
In dit vonnis komt de rechtbank toe aan de inhoudelijke beoordeling van de vorderingen. Er zal worden ingegaan op de vraag of [gedaagde] als exploitant van de website vagina.nl onrechtmatig handelt door het online publiceren van bepaald beeldmateriaal en of [gedaagde] een beroep toekomt op de aansprakelijkheidsvrijstelling van een internettussenpersoon.
3 De feiten
Stop Online Shaming is een op 10 oktober 2019 opgerichte stichting die krachtens haar statuten ten doel heeft het behartigen van de belangen van slachtoffers van online privacy-inbreuken en online onrechtmatige uitingen, in het bijzonder door het handhaven, het bevorderen en het verkrijgen van afdoende juridische bescherming van de rechten en belangen van die slachtoffers.
EOK is een op 14 mei 1997 opgerichte stichting die krachtens haar statuten ten doel heeft het voorkomen en bestrijden van (online) seksueel kindermisbruik en seksuele uitbuiting van kinderen.
[gedaagde] handelt sinds 2008 onder de handelsnaam Evolve Media. Hij exploiteert sinds 2010 onder meer een user generated content adult videoplatform met als domeinnaam vagina.nl.
Gebruikers kunnen op de website video’s en foto’s uploaden. Video’s en foto’s op de website worden naast een titel voorzien van tags, zijnde metadata die de inhoud van het beeldmateriaal omschrijven. Het is de uploader die een titel en een of meer tags kiest voor het beeldmateriaal. De website kent een lange lijst van mogelijke tags, waaronder “Gluren”, “Stiekem”, “Tieners” en “Tieners (18+)”.
Om beeldmateriaal te kunnen uploaden moeten gebruikers zich eerst registreren. Zij dienen daartoe een gebruikersnaam, e-mailadres en wachtwoord op te geven. Ook dienen gebruikers voorafgaand aan de registratie akkoord te gaan met de algemene voorwaarden en de Privacy Policy van [gedaagde] .
In de algemene voorwaarden – zoals die ten tijde van de op 26 februari 2020 uitgebrachte dagvaarding luidden – is onder meer vermeld:
“(...)
5. Gedragsregels
Bij het gebruik van de Website en het plaatsen van Gebruikers Content zul je je aan de gedragsregels en voorwaarden houden die zijn opgenomen in deze algemene voorwaarden.
Je zult de Website niet gebruiken, doen of laten gebruiken voor onrechtmatige handelingen, het plegen van strafbare feiten of andere handelingen die in strijd zijn met deze algemene voorwaarden en/of in strijd met toepasselijke wet- en regelgeving.
De Gebruikers Content zal:
a. geen content bevatten die in strijd is met de wet of de maatschappelijke betamelijkheid, schade kan berokkenen, oneigenlijk, storend, lasterlijk, ordinair, obsceen, grievend, beledigend, racistisch of anderszins aanstootgevend is of in welke vorm dan ook schade aan minderjarigen kan toebrengen;
(....)
f. geen misleidende beschrijvingen, labels, titels of miniaturen bevatten die ervoor zorgen dat Gebruikers Content vaker zou worden bekeken.
(...)
De verantwoordelijkheid voor de Gebruikers Content ligt volledig en uitsluitend bij de persoon die deze Gebruikers Content heeft geplaatst op de Website. (...) Door het plaatsen van Gebruikers Content op de Website verklaar je en garandeer je dat je over alle vereiste (...) instemmingen en toestemmingen beschikt. (...)
(...)
6. Gebruikers Content verwijderen, registratie beëindigen
Als je naar het oordeel van Vagina.nl in strijd handelt met artikel 5 of enige andere bepaling van deze algemene voorwaarden, heeft Vagina.nl op ieder moment het recht om zonder opgave van redenen maatregelen te nemen. De maatregelen die Vagina.nl kan nemen omvatten:
a. het (...) verwijderen van door jou op de Website geplaatste Gebruikers Content; (...)
Vagina.nl controleert principieel geen Gebruikers Content op de Website en kan niet aansprakelijk worden gehouden voor de juistheid, billijkheid en kwaliteit van de Gebruikers Content. Je bent je ervan bewust dat je door gebruikmaking van de diensten van de Website kan worden geconfronteerd met content die aanstootgevend, beledigend of anderszins te bekritiseren is. Je hebt de mogelijkheid om bij dergelijke content contact op te nemen (...) om Vagina.nl van de aanwezigheid van deze content op de hoogte te stellen. (...)
(...)”
Ten tijde van de op 19 mei 2021 genomen conclusie van antwoord waren de algemene voorwaarden gewijzigd, waarbij onder andere de redactie op enige punten is aangepast en de nummering is gewijzigd. Nieuw zijn toegevoegd:
Indien Gebruikerscontent persoonsgegevens, zoals gedefinieerd in de Algemene Verordening Gegevensbescherming, bevat, dan is de gebruiker die de Gebruikerscontent heeft geplaatst de verwerkingsverantwoordelijke voor de verwerking van deze persoonsgegevens (...) Gebruiker erkent en garandeert dat het hem is toegestaan om de persoonsgegevens in de Gebruikerscontent in de Gebruikerscontent te verwerken, en dat Gebruiker voldoet aan alle vereisten die de Algemene Verordening Gegevensbescherming aan de verwerking van persoonsgegevens verbindt (...)
5. Notice-and-takedown
Gebruikers erkennen en aanvaarden dat Vagina.nl louter een platform biedt waarop gebruikers Gebruikerscontent kunnen plaatsen. Vagina.nl heeft geen kennis van en/of bemoeienis met de inhoud van de Gebruikerscontent, en is niet aansprakelijk voor (...) inhoud die inbreuk maakt op de rechten van derden (...)
Indien een gebruiker of een derde aan Vagina.nl melding maakt van onrechtmatige (...) Gebruikerscontent, en dit aannemelijk maakt, dan zal Vagina.nl de betreffende informatie verwijderen of anderszins ontoegankelijk maken (...)
De notice-and-takedown procedure gehanteerd door Vagina.nl is gebaseerd op de Notice-and-takedown Code of Conduct zoals beschreven op noticeandtakedowncode.nl.
(...)
9. Privacy
Gebruiker garandeert dat de verwerking van persoonsgegevens, van hem afkomstig, voldoet aan de AVG (...)
De privacy policy is van toepassing op het gebruik van de persoonsgegevens (...) voor zover Vagina.nl als verwerkingsverantwoordelijke voor de verwerking van de persoonsgegevens is aan te merken.
In de inmiddels gewijzigde Privacy Policy waarnaar in de algemene voorwaarden wordt verwezen is onder meer vermeld:
“(...) Een gebruiker met een Account kan gebruikerscontent op het Platform plaatsen. Indien en voor zover deze gebruikerscontent Persoonsgegevens bevat, dan is de gebruiker de verwerkingsverantwoordelijke voor de verwerking van die Persoonsgegevens. Vagina.nl heeft met de gebruiker afgesproken dat de gebruiker verantwoordelijk is voor het voldoen aan de AVG (...)”
Een bezoeker van de website heeft de mogelijkheid om onder een geüploade video op een icoon van een vlaggetje (flag) te klikken en op die manier een video te rapporteren. Na het flaggen opent een contactformulier dat de bezoeker kan invullen. Daarbij kan de bezoeker onder “Betreft” kiezen voor “Verzoek video verwijderen”.
Op de website is verder onder meer de volgende mededeling vermeld:
“(...) All models are 18 years or above. Alle modellen zijn 18 jaar en ouder.
Website geschikt voor personen van 18 jaar of ouder. (...)”
Op de website hebben onder meer video’s gestaan met de titels “Afgeleid in de sportschool”, “Blondine in de H&M”, “Brasilian Wax”, “Een verborgen camera in de openbare douche van een Nederlandse sauna”, “Ex vriendin geeft nog een blowjob als afscheid”, “Ex vriendin kon best goed pijpen”, “Gluren naar topless tieners op het strand”, “Gluren onder de douche in het zwembad”, “Hot blonde – verborgen shower”, “Spioneren in de kleedkamer”, “Stiekem ex vriendin onder de douche filmen”, “Toilet voyeur spy cam”, “Verborgen camera bij de H&M” en “Voyeur in het pashokje van kledingwinkel Zara”.
Bij brief van 10 februari 2020 heeft de advocaat van de Stichtingen [gedaagde] een conceptdagvaarding toegezonden en hem gesommeerd aan de daarin gestelde vorderingen te voldoen op uiterlijk 25 februari 2020. In deze brief staat verder dat de Stichtingen [gedaagde] uitnodigen om in overleg te treden zoals bedoeld in artikel 3:305a BW.
Per e-mails van 18 februari en 25 februari 2020 heeft [gedaagde] hierop gereageerd.