Rechtbank Gelderland, 29-07-2020, ECLI:NL:RBGEL:2020:3705, 7980842
Rechtbank Gelderland, 29-07-2020, ECLI:NL:RBGEL:2020:3705, 7980842
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Gelderland
- Datum uitspraak
- 29 juli 2020
- Datum publicatie
- 5 augustus 2020
- ECLI
- ECLI:NL:RBGEL:2020:3705
- Formele relaties
- Hoger beroep: ECLI:NL:GHARL:2022:9749, Bekrachtiging/bevestiging
- Zaaknummer
- 7980842
Inhoudsindicatie
Financial lease overeenkomst auto. Drie partijen, kredietaanbieder, klant en dealer. Eigendom auto ten tijde van faillissement klant? Haviltex. Eigendomsvoorbehoud. Overeenkomst van huurkoop, artikel 7:84 lid 3 onder b BW.
Uitspraak
vonnis
RECHTBANK GELDERLAND
Team kanton en handelsrecht
Zittingsplaats Arnhem
zaakgegevens 7980842 \ CV EXPL 19-9760 \ 42693 \ 32568
uitspraak van
vonnis
in de zaak van
de besloten vennootschap BMW Financial Services B.V., t.h.o.d.n. Alphera Financial Services
gevestigd te Rijswijk
eisende partij in conventie
verwerende partij in reconventie
gemachtigde mr. A. Neophitou
tegen
mr. [curator], in haar hoedanigheid van curator van de besloten vennootschap Ponti 16 B.V.
kantoorhoudende te Ede
gedaagde partij in conventie
eisende partij in reconventie
gemachtigde mr. R. Davans
Partijen worden hierna BMW, [curator] q.q. en Ponti 16 genoemd.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- het tussenvonnis van 13 november 2019 en de daarin genoemde processtukken
- de conclusie van antwoord in reconventie aan de zijde van BMW met producties
- de e-mail van 23 april 2020 van de griffier aan beide gemachtigden met betrekking tot het verdere procesverloop
- de e-mails van 29 april 2020 van beide gemachtigden aan de griffier en elkaar
- de e-mail van 30 april 2020 van de griffier aan beide gemachtigden
- de conclusie van repliek in reconventie aan de zijde van [curator] q.q.
- de conclusie van dupliek in reconventie aan de zijde van BMW.
2 De feiten
Op 16 maart 2017 sluiten BMW (als ‘Kredietaanbieder’), Ponti 16 (als ‘Klant’) en Automobielbedrijf Bert Story bv (als ‘Dealer’, hierna: de dealer) een ‘Financial lease overeenkomst’ (hierna: de overeenkomst). In de overeenkomst staat onder andere:
“ NUMMER 749144
(...)
2 Het voertuig
Deze Overeenkomst geldt voor het volgende Voertuig:
Voertuig merk en type : BMW 520d Sedan (JC31)
Kenteken : - -
(...)
Contante prijs (excl. btw, Incl. BPM) : EUR 59022,25
Na de hierna genoemde aflevering van het Voertuig door Dealer volgt een Bijlage bij de Overeenkomst met de specifieke voertuig- en overeenkomstgegevens. Deze bijlage maakt een onverbrekelijk deel uit van de Overeenkomst.
(...)
In deze Overeenkomst staat dat u een Voertuig wilt aanschaffen bij de Dealer en dat Kredietaanbieder u hiervoor een Geldlening verstrekt. U ontvangt deze Geldlening door middel van overmaking van de koopsom, eventueel verminderd met een aanbetaling en/of inruilwaarde, door Kredietaanbieder aan de Dealer.
Deze Overeenkomst bestaat uit meerdere documenten. Het belangrijkste document leest u nu en is getiteld “Financial Lease Overeenkomst”. Hierin staat een deel van de voorwaarden die gelden voor de Geldlening. Ook de volgende documenten horen onlosmakelijk bij en zijn van toepassing op deze Overeenkomst:
De Algemene Voorwaarden Financial Lease. Kortgezegd: de Algemene Voorwaarden. U hebt deze Algemene Voorwaarden tegelijkertijd met deze Overeenkomst gekregen.
De “Bijlage bij de Overeenkomst”. Hier staan de specifieke voertuiggegevens, de kilometerstand en de datum van aflevering van het Voertuig. U ontvangt deze bijlage na aflevering van het Voertuig.
De verkoop- en leveringsvoorwaarden van de Dealer.
U verklaart dat u alle documenten het ontvangen en dat u akkoord gaat met de inhoud van deze documenten.
Deze Overeenkomst gaat in op de dag dat Kredietaanbieder, Dealer en u de Overeenkomst ondertekenen.
De looptijd begint op de datum dat u het Voertuig ontvangt.
(...)
4 Eigendomsrechten en eigendomsvoorbehoud
De Dealer verkoopt en levert onder eigendomsvoorbehoud het in artikel 2 omschreven Voertuig aan u, tegen de contante prijs als genoemd in artikel 2.1. U verklaart dat u het Voertuig aanvaardt, koopt en geleverd krijgt van de Dealer voor deze contante prijs. Dit alles onder de voorwaarden uit deze Overeenkomst. Dit betekent dat het Voertuig, ook na aanvaarding, koop en levering, niet uw volledig juridisch eigendom is. Zie daarvoor ook artikel 4.7.
De Dealer verklaart dat het Voertuig zijn volledige en onbelaste eigendom is op het moment van het aangaan van deze Overeenkomst.
Bij een aanbetaling verklaart de Dealer dat hij het bedrag van de aanbetaling van u ontvangt en dat hij u hiervoor kwijting verleent.
De Dealer draagt vervolgens de gehele rechtsverhouding met u, inclusief eigendomsvoorbehoud, zoals hiervoor in artikel 4.1 genoemd over aan Kredietaanbieder, met uitzondering van de (garantie)verplichtingen zoals hierna in artikel 9.1 omschreven.
Kredietaanbieder aanvaardt hierbij deze overdracht en voldoet aan de Dealer de koopsom, verminderd met de aanbetaling en/of inruilwaarde als een aanbetaling en/of inruilwaarde ontvangen is door de Dealer.
U verplicht zich om de Geldlening plus Kredietvergoeding aan Kredietaanbieder te voldoen. Dit zal gebeuren in termijnen, op de wijze zoals hierna in artikel 6 nader wordt gespecificeerd.
Na betaling van de laatste termijn en/of slottermijn, en als u aan alle overige verplichtingen uit deze Overeenkomst en de Algemene Voorwaarden heeft voldaan, wordt u automatisch eigenaar van het Voertuig.
U verklaart dat u akkoord bent met de hiervoor beschreven wijze van overdracht.
(...)
6 De Financieringsopbouw
De Geldlening is het bedrag dat u leent van Kredietaanbieder. De Geldlening kan alleen gebruikt worden voor de aanschaf van het Voertuig. Dit bedrag bestaat uit de koopprijs van het Voertuig, eventueel verminderd met een aanbetaling en/of inruil en eventueel vermeerderd met het openstaande saldo van een lopende overeenkomt. Deze koopprijs is inclusief/exclusief btw afhankelijk van het niet/we kunnen verrekenen van de btw. Eventuele kortingen zijn al verrekend in dit bedrag.
De Geldlening is een krediet met een vaste looptijd en vaste rente.
De totale financiering van Kredietaanbieder aan u is als volgt opgebouwd:
Geldlening : EUR 52967,28 De Kredietvergoeding bedraagt : EUR 3636,24 Het totale door u aan Kredietaanbieder te betalen bedrag is : EUR 56603,52 U betaalt dit bedrag in gelijke maandtermijnen (exclusief slottermijn) van : EUR 1179,24 De slottermijn bedraagt : EUR 0,00 De duur van de Overeenkomst is : 48 maanden
U erkent dat u de bovengenoemde Geldlening schuldig bent aan en ontvangt van Kredietaanbieder. Ook erkent u dat u dit bedrag plus de bovengenoemde Kredietvergoeding aan Kredietaanbieder moet betalen.
(...)
De Dealer verklaart dat hij alle verplichtingen nakomt die bij de verkoop van het Voertuig horen. Hij komt deze na tegenover u. Zo moet de Dealer onder meer het Voertuig leveren zoals is afgesproken en moet hij de garantiebepalingen nakomen. U kunt voor zaken als garantie, wanprestatie, verborgen gebreken alleen de Dealer of de importeur aansprakelijk stellen. Kredietaanbieder is hiervoor nooit aansprakelijk. De Dealer vrijwaart Kredietaanbieder hiervoor.”
In de ‘Algemene Voorwaarden Financial Lease’ (hierna: Financial Lease Voorwaarden) staat onder andere het volgende:
“5.5 Alle in de Overeenkomst en op de facturen genoemde termijnen zijn fatale termijnen. Dit betekent onder meer dat als u een maandtermijn niet op tijd betaalt, Kredietaanbieder meteen de wettelijke rente vermeerderd met 5% bij u in rekening brengt over het verschuldigde bedrag. U wordt hiervoor niet eerst in gebreke gesteld. De genoemde rente wordt berekend vanaf de vervaldatum tot aan de dag waarop u het hele verschuldigde bedrag plus de rente heeft betaald.
Als u niet of niet of niet op tijd een betalingsverplichting bent nagekomen, heeft Kredietaanbieder het recht de vordering uit handen te geven aan onder meer een incassobureau. Alle buitengerechtelijke en gerechtelijke kosten die hieruit voortkomen, zijn voor uw rekening. Dit zijn onder andere kosten voor juridische bijstand, proceskosten, innamekosten van het Voertuig en in bepaalde gevallen de notariskosten, vermeerderd met de gemaakte verschotten en belasting. De buitengerechtelijke incassokosten zijn in ieder geval 15% van het door u verschuldigde bedrag, met een minimum van EUR 225,00 exclusief btw per keer.
(...)
In bepaalde gevallen heeft Kredietaanbieder het recht om de Overeenkomst met onmiddellijke ingang te beëindigen en het hele verschuldigde bedrag vervroegd op te eisen, alsmede het Voertuig in te nemen. Dit betekent dat u het totale aan Kredietaanbieder verschuldigde bedrag, eventuele rente en eventuele kosten en vergoeding voor schade in één keer aan Kredietaanbieder moet terugbetalen. Kredietaanbieder heeft dit recht, voor zover nodig na ingebrekestelling en zonder tussenkomst van een rechter, in de volgende gevallen:
(...)
d. Als u uw faillissement heeft aangevraagd of derden uw faillissement hebben aangevraagd, u failliet bent verklaard, een surseance van betaling is aangevraagd of afgegeven voor uw bedrijf, u uw crediteuren een betalingsregeling heeft aangeboden of er beslag is gelegd op (een deel van) uw vermogen.
(...)
Na ontbinding of tussentijdse beëindiging verkoopt Kredietaanbieder het Voertuig. De netto-opbrengst wort verrekend met het totale verschuldigde bedrag zoals genoemd in artikel 8.1. Als dit niet voldoende is, moet u het tekort aan Kredietaanbieder betalen. Kredietaanbieder is niet verplicht om u te informeren over de verkoop.”
In de ‘Algemene Voorwaarden zakelijke markt van Bovag autodealers en Bovag onafhankelijke bedrijven’ (hierna: Bovag Voorwaarden) staat onder andere het volgende:
“Artikel 12 – Eigendomsvoorbehoud, retentierecht en pandrecht.
1. De verkoper/reparateur behoudt zich de eigendom voor van alle door hem aan koper/opdrachtgever afgeleverde zaken totdat de koopprijs voor al deze zaken geheel is voldaan. Indien de verkoper/reparateur in het kader van deze verkoopovereenkomsten ten behoeve van de koper/opdrachtgever door koper/opdrachtgever te vergoeden werkzaamheden verricht, geldt de voorbehouden eigendom voornoemd totdat koper/opdrachtgever ook zijn daarop betrekking hebbende vordering geheel heeft voldaan. Tevens geldt de voorbehouden eigendom voor de vorderingen die de verkoper/reparateur jegens de koper/opdrachtgever mocht verkrijgen wegens diens tekortschieten in één of meer van zijn verplichtingen jegens de koper/opdrachtgever.”
Op 2 mei 2017 heeft BMW een brief aan Ponti 16 verstuurd. In de brief staat onder andere:
“Onderwerp Bijlage bij de Overeenkomst
(...)
Belangrijke toevoeging
Hierbij ontvangt u de Bijlage bij de Overeenkomst.
Deze toevoeging maakt onderdeel uit van uw Overeenkomst.
Bijlage bij de Overeenkomst
Bij Financial Lease overeenkomst 749144
Met deze toevoeging leggen wij vast dat BMW Financial Services B.V. in naam van de klant, Ponti 16 B.V., een geldbedrag heeft overgemaakt aan de Dealer.
Met dit geldbedrag heeft de klant het hieronder genoemde voertuig gekocht. De afspraken hierover staan in de overeenkomst met nummer 749144.
Klant : Ponti 16 B.V.
Financier : BMW Financial Services B.V.
Merk en type voertuig : BMW 520d Sedan (JC31)
Ingangsdatum : 01/05/2017
Kenteken : [kenteken] ”
Bij beschikking van 11 september 2018 van de rechtbank Oost-Brabant is Ponti 16 in staat van faillissement verklaard.
Bij beschikking van 19 september 2018 van de rechtbank Oost-Brabant is [curator] q.q. benoemd tot (opvolgend) curator van Ponti 16.
Op 26 september 2018 heeft [directeur] , de directeur van Ponti 16, een e-mail gestuurd aan BMW. Hierin staat onder andere:
“tot onze spijt moeten wij u mededelen dat over Ponti 16 B.V. het faillissement is uitgesproken. Dat betekent dat Ponti 16 niet langer aan de verplichtingen kan voldoen. Dit betreft ook de financial lease overeenkomst die Ponti 16 met u heeft afgesloten.
(...)
In de voorwaarden staat dat de auto moet worde ingeleverd op een door u aan te geven locatie. De dichtstbijzijnde BMW-dealer is Story De Bosch. Wij zouden de auto daar kunnen inleveren.”
Tussen partijen is vervolgens een discussie ontstaan over de eigendom van het voertuig ten tijde van het faillissement. Uit praktische overwegingen is de afspraak gemaakt het voertuig te verkopen en de opbrengst op een derdengeldrekening te storten.
Op 1 april 2019 heeft de gemachtigde van BMW een e-mail gestuurd aan de gemachtigde van [curator] q.q. In de e-mail staat onder andere:
“De executieopbrengst van € 26.296,88 is vrijdag jl. op de derdengeldrekening gestort.”
3 De vordering en het verweer in conventie
BMW vordert dat de kantonrechter bij vonnis, uitvoer bij voorraad:
1. voor recht verklaart dat het eigendom van het voertuig aan BMW toebehoorde ten tijde van het faillissement van Ponti 16 en de overeenkomst ontbonden verklaart per datum afgifte van het voertuig;
2. voor recht verklaart dat de opbrengst van het voertuig, welke is gedeponeerd op de derdengeldrekening van de gemachtigde van BMW met rekeningnummer [rekeningnummer] zodoende aan BMW toebehoort en aan haar kan worden vrijgegeven;
3. [curator] q.q. veroordeelt tot betaling van de contractuele buitengerechtelijke kosten ex artikel 5.6 van de algemene voorwaarden van BMW, begroot op 15% van de netto-opbrengst van € 26.096,88, althans een bedrag op grond van artikel 6:96 BW en 6:97 BW, alsmede de contractuele rente ex artikel 5.5 van de algemene voorwaarden, althans de wettelijke rente, over voornoemd bedrag van € 26.096,88 vanaf 27 maart 2019, althans de dag der dagvaarding, tot de dag der algehele betaling;
4. [curator] q.q. veroordeelt in de proceskosten en de nakosten, begroot op de helft van het geliquideerde salaris gemachtigde zonder betekening van het vonnis en te vermeerderen met € 68,00 in geval van betekening van het vonnis, indien niet binnen 14 dagen na aanschrijving van [curator] q.q. in der minne aan het vonnis is voldaan en te vermeerderen met de wettelijke rente over deze bedragen vanaf de dag van betekening.
BMW baseert haar vordering, tegen de achtergrond van de vaststaande feiten, op de volgende – zakelijk weergegeven – stellingen. Er is sprake van huurkoop, waarbij de dealer een eigendomsvoorbehoud heeft bedongen (artikel 4.1 in de overeenkomst). Bij dezelfde overeenkomst heeft de dealer de rechtsverhouding met het eigendomsvoorbehoud (en zonder de garantieverplichtingen) overgedragen aan BMW (artikel 4.3 in de overeenkomst). BMW is daarom juridisch eigenaar van het voertuig geworden. Pas op het moment dat Ponti 16 de laatste termijn heeft betaald en aan al haar verplichtingen heeft voldaan, wordt zij automatisch eigenaar van het voertuig. Nu Ponti 16 niet al haar termijnen heeft voldaan, is zij nooit eigenaar van het voertuig geworden. Ten tijde van het faillissement behoorde het voertuig daarom toe aan BMW, net zoals de opbrengst van het voertuig. [curator] q.q. is op grond van de Financial Lease Voorwaarden ook contractuele rente en buitengerechtelijke kosten verschuldigd.
[curator] q.q. voert gemotiveerd verweer dat – beknopt weergegeven – neerkomt op hetgeen zij in reconventie aan haar vordering ten grondslag legt, waarop, voor zover van belang voor de beslissing, hierna wordt ingegaan.