Rechtbank Noord-Nederland, 25-06-2025, ECLI:NL:RBNNE:2025:2560, C/19/151641 / KG ZA 25-52
Rechtbank Noord-Nederland, 25-06-2025, ECLI:NL:RBNNE:2025:2560, C/19/151641 / KG ZA 25-52
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Noord-Nederland
- Datum uitspraak
- 25 juni 2025
- Datum publicatie
- 27 juni 2025
- ECLI
- ECLI:NL:RBNNE:2025:2560
- Zaaknummer
- C/19/151641 / KG ZA 25-52
Inhoudsindicatie
Dit kort geding gaat om de vraag wie een tweede supermarkt mag exploiteren op het Prins Bernhard Hoeve terrein in Zuidlaren. De gemeente heeft hiervoor een openbare selectieprocedure georganiseerd en is voornemens de supermarktlocatie te verkopen een combinatie van ondernemingen. Metropool, die zich ook een bod had ingediend, is het daar niet mee eens; volgens haar had de gemeente een Europese aanbesteding moeten organiseren, heeft de gemeente in strijd gehandeld met het gelijkheidsbeginsel en heeft zij de indieningen onjuist beoordeeld. De voorzieningenrechter is van oordeel dat ondanks dat er sprake is van een ‘Didam-procedure’ de vraag of sprake is van rechtsverwerking moet worden beoordeeld analoog aan de Grossmann-jurisprudentie uit het aanbestedingsrecht. Op grond hiervan is Metropool tijdig met haar (eerste) bezwaar dat er Europees aanbesteed had moeten worden. De voorzieningenrechter oordeelt vervolgens dat er geen verplichting was of is voor de gemeente om Europees aan te besteden. Metropool heeft verder haar recht verwerkt om te klagen over de selectiecriteria (want niet tijdig geklaagd), terwijl overigens ook niet gebleken is van schending van een fundamenteel beginsel door de gemeente gedurende de selectie- en beoordelingsfasen. Het is de voorzieningenrechter niet gebleken dat de gemeente het gelijkheidsbeginsel heeft geschonden, of dat de gemeente de indieningen onjuist heeft beoordeeld, zodat de vorderingen van Metropool (en de combinatie als tussengekomen partij) worden afgewezen.
Uitspraak
Civiel recht
Zittingsplaats Assen
Zaaknummer: C/19/151641 / KG ZA 25-52
Vonnis in kort geding van 25 juni 2025
in de zaak van
METROPOOL DEVELOPMENT B.V.,
te Huizen,
eisende partij,
hierna te noemen: Metropool,
advocaten: mr. B. Nijhof en mr. E.H. Kranendonk,
tegen
GEMEENTE TYNAARLO,
te Vries,
gedaagde partij,
hierna te noemen: de gemeente,
advocaten: mr. P. Bluemink en mr. M.J.F. Nuijens,
waarin zijn tussengekomen:
1 MWPO INVESTMENTS B.V.,
te Rotterdam,
2. KONDOR WESSELS PROJECTEN B.V.,
te Rijssen,
hierna gezamenlijk te noemen: de combinatie,
advocaten: mr. A. ter Mors en mr. R. van Cooten,
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit het vonnis in incident in kort geding van 11 juni 2025, waarvan de inhoud als hier herhaald en ingelast dient te worden beschouwd. In dat tussenvonnis is bepaald dat heden vonnis zal worden gewezen in de hoofzaak.
2 De feiten
Metropool is een vastgoedontwikkelaar en dochtervennootschap
van Lidl Nederland GmbH.
De combinatie is een (vastgoed)ontwikkelaar.
De gemeente werkt aan een centrumontwikkeling van het dorp Zuidlaren, waaronder de herontwikkeling van het zogenaamde Prins Bernhard Hoeve-terrein (verder: PBH-terrein). De ontwikkeling van dat terrein ziet er – globaal - als volgt uit:
Onderdeel van de (her)ontwikkeling van de voorzijde van het PBH-terrein betreft de
zogenaamde "supermarktlocatie" met appartementen, in de tekening hierboven weergegeven
als kavel 1A en kavel 1B. De gemeente is voornemens de supermarktlocatie te verkopen en heeft hiervoor een openbare selectieprocedure georganiseerd. Deze procedure, op 10 april 2024 gepubliceerd op TenderNed, heeft als doel een ontwikkelaar te selecteren die de kavels 1A en 1B kan ontwikkelen,
De selectieprocedure bestond uit twee fases: een voorselectiefase waarin alle geïnteresseerde partijen zich (uiterlijk 22 mei 2024 om 12.00 uur) konden aanmelden, waarna de gemeente maximaal drie partijen zou uitnodigen voor de selectiefase op basis van een aantal voorselectiecriteria, zoals nader uitgewerkt in de Voorselectieleidraad. Daarin staat het volgende, voor zover van belang:
“Deze openbare selectie betreft de supermarktlocatie (1A en 1B). De andere kavels (nr. 2 tot en met 5) en de openbare ruimte vallen nadrukkelijk buiten de scope van dit document en de onderhavige procedure.
(...)
Voor de invulling van de supermarktlocatie wenst de gemeente twee full service supermarkten van elk 2.000 m2 VVO, met daarbovenop woningen in twee lagen. In totaal drie lagen dus.
Eén van beide supermarkten wordt de Albert Heijn van Hendrikse c.s., thans gevestigd in een tijdelijk gebouw ter plaatse van de rechter supermarktkavel (1B) (...) Dat vloeit voort uit een vonnis van de Rechtbank Noord-Nederland (ECLI:NL:RBNNE:2024:195). De gemeente en Hendrikse c.s. zijn op dit moment nog in gesprek over de precieze locatie van de Albert Heijn. Te zijner tijd moet de precieze fasering zo worden ingevuld dat de tijdelijke Albert Heijn, inclusief parkeerterrein ongehinderd open en bereikbaar kan blijven, totdat de nieuwe Albert Heijn geopend is.
Naast de invulling met de Albert Heijn moet de ontwikkeling ook passen binnen de door de gemeenteraad gestelde kaders en de marktruimteberekening voor het supermarktaanbod (...). Daaruit volgt dat de gewenste versterking en optimalisatie van het supermarktaanbod in Zuidlaren vraagt om twee gelijkwaardige ‘full service’ supermarkten op het PBH-terrein, waarbij de beschikbare supermarktruimte in het bestaande winkellint moet verdwijnen of verplaatsen om een disbalans van de marktruimte te voorkomen
(...)
De procedure betreft nadrukkelijk geen aanbestedingsprocedure. De Aanbestedingswet 2012, de Gids Proportionaliteit etc. zijn niet van toepassing.
(...)
In de voorselectiefase vraagt de gemeente van de gegadigden hun visie op de supermarktlocatie. Dat is een beknopt (eerste) plan, met een omvang van in totaal maximaal 4 pagina’s A3 (of vergelijkbaar)
(...)
Behalve op kwaliteit, worden de ingediende visies ook beoordeeld op haalbaarheid.
(...)
Door dezelfde beoordelingscommissie wordt de haalbaarheid beoordeeld.
(...)
De eindscore komt tot stand door de vermenigvuldiging van de score op de kwalitatieve criteria tezamen (bijvoorbeeld 40 punten) met de score voor de haalbaarheid (bijvoorbeeld 80%).
(...)
Overige voorwaarden
(...)
artikel 2 – instemming procedure
1. Door het indienen van een aanmelding stemt de gegadigde onverkort in met de bepalingen, voorwaarden en procedure van deze procedure, zoals beschreven in de voorselectiestukken.
2. Indien de voorselectiestukken volgens gegadigde kennelijke tegenstrijdigheden, onjuistheden, of onduidelijkheden bevatten, dient de gegadigde dat zo snel mogelijk aan de gemeente te melden. In ieder geval dient de gegadigde kennelijke tegenstrijdigheden, onjuistheden of onduidelijkheden niet later dan twee weken voor de uiterste datum van het indienen van de aanmelding schriftelijk kenbaar te maken aan de contactpersoon van de gemeente. Nadien kan de gegadigde geen beroep meer doen op kennelijke tegenstrijdigheden, onjuistheden of onduidelijkheden in de voorselectie-
stukken die door de gegadigde redelijkerwijze geconstateerd hadden moeten worden.”.
Naar aanleiding van de Voorselectieleidraad zijn vragen gesteld, onder andere door Metropool. Deze zijn beantwoord in de Nota van Inlichtingen voorselectie van 7 mei 2024. Daarin staat het volgende, voor zover van belang:
Metropool heeft naar aanleiding van de beantwoording van vraag 26 per brief van 21 mei 2024 bezwaar gemaakt bij de gemeente. Die brief vermeldt het volgende, voor zover van belang:
“Niet alleen is de voorkeur c.q. wens van de gemeente voor twee full-service supermarkten
niet onderbouwd, maar ook nog eens juridisch niet houdbaar. De door de gemeente
georganiseerde procedure is gebaseerd op de Didam-jurisprudentie. De gemeente is als
bestuursorgaan gebonden aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, waartoe ook
behoort het gelijkheidsbeginsel. Bij de verkoop van onroerende zaken dient een
overheidsorgaan op grond van dat beginsel een procedure te organiseren waardoor
gegadigden gelijke kansen maken om die grond te verwerven. Door in die procedure
(voor)selectiecriteria op te stellen en reeds op voorhand aan te geven dat discount
supermarkten minder goed worden beoordeeld schendt de gemeente dat gelijkheidsbeginsel
alsnog.
De gemeente erkent zelf ook dat zij op grond van haar publiekrechtelijke bevoegdheden
geen mogelijkheid heeft om een bestemming als discounter supermarkt of als full service
supermarkt aan te wijzen. Door in de selectieprocedure haar voorkeur op voorhand uit te
spreken voor twee full service supermarkten probeert de gemeente nu alsnog die
bestemming te verwezenlijken en doorkruist zij daarmee op oneigenlijke wijze het
publiekrechtelijke ruimtelijke ordeningskader.”.
Metropool verzoek de gemeente om die reden:
“de procedure op te schorten en zich te herbezinnen op de systematiek van deze selectieprocedure, waarbij er wel een eerlijke kans wordt geboden aan gegadigden die een discount supermarkt aanbieden. Voor zover de gemeente dat weigert behouden wij ons het recht voor om die systematiek en de voorselectiebeslissing in een gerechtelijke procedure aan de orde te stellen.”.
Op 22 mei 2024 heeft Metropool een inschrijving ingediend.
Op 31 mei heeft de gemeente gereageerd op het bezwaar van Metropool in haar brief van 21 mei 2024. Volgens de gemeente is Metropool op grond van de Voorselectieleidraad te laat. Ten overvloede overweegt de gemeente nog dat het bezwaar van Metropool ten onrechte is. De gemeente sluit af haar reactie af met het volgende, voor zover van belang:
“Door in te schrijven op de Tender hebt u zich aan alle voorwaarden gecommitteerd, zie ook artikel 2.1 van § 5.1 (instemming procedure). U hebt daartegen niet – tijdig – geageerd, sterker nog: u bent daar uitdrukkelijk akkoord meegegaan.
Het voorgaande brengt met zich dat de Gemeente veronderstelt dat u uw bezwaar
d.d. 21 mei 2024 niet gestand doet. Zou dat anders zijn, dan hebt u – gelet ook op de
laatste zinsnede uit uw brief – een aanmelding onder voorwaarden ingediend, hetgeen op voet van artikel 6.4 van § 5.2 niet is toegestaan en leidt tot ongeldigheid van uw aanmelding.
De Gemeente verneemt daarom graag per ommegaande van u de bevestiging dat u
uw aanmelding integraal gestand doet en u daarmee uw bezwaren intrekt.”.
Op 3 juni 2024 heeft Metropool het volgende aan de gemeente bericht, voor zover van belang:
“Lidl doet haar aanmelding gestand, maar zij geeft niet op voorhand haar recht op
om de systematiek en de uitkomst van de selectieprocedure ter discussie te
stellen zoals u nu van ons vraagt.”.
Per brief van 5 juni 2024 heeft de gemeente Metropool bericht dat de beoordeling van de aanmeldingen beperkt is gebleven tot een beoordeling op de formaliteiten en dat sprake is van drie aanmeldingen. Metropool wordt in deze brief uitgenodigd voor de selectiefase. In de daarop van toepassing zijnde Selectieleidraad is het volgende opgenomen, voor zover van belang:
“3.2 Selectiecriteria
In de voorselectiefase hebben de geselecteerde gegadigden hun visie op de supermarktlocatie ingediend. In de selectiefase wordt om een nadere uitwerking daarvan gevraagd in de vorm van een Voorontwerp (VO), samen met een planning en faseringsplan, een plan van aanpak en een onderbouwing van de (financiële) haalbaarheid
(...)
De indieningen worden beoordeeld op de volgende criteria:
- architectuur;
- programma;
- duurzaamheid;
- planning en fasering;
-(financiële) haalbaarheid van het concept.
(...)
Stellen van vragen
Vragen kunt u indienen via TenderNed (...) De beantwoording gebeurt met een geanonimiseerde nota van inlichtingen.
(...)
Dialooggesprek
In de selectiefase wordt per geselecteerde gegadigde een dialooggesprek van (maximaal) 2 uren per geselecteerde gegadigde georganiseerd.”.
(...)
Overige voorwaarden
(...)
artikel 2 – instemming procedure
1. Door het indienen van een indiening stemt de geselecteerde gegadigde onverkort in met de bepalingen, voorwaarden en deze procedure, zoals beschreven in de selectiestukken.
2. Indien de selectiestukken volgens gegadigde kennelijke tegenstrijdigheden, onjuistheden, of onduidelijkheden bevatten, dient de gegadigde dat zo snel mogelijk aan de gemeente te melden. In ieder geval dient de gegadigde kennelijke tegenstrijdigheden, onjuistheden of onduidelijkheden niet later dan twee weken voor de uiterste datum van het indienen
van de aanmelding schriftelijk kenbaar te maken aan de contactpersoon van de gemeente.
3. Nadien kan de geselecteerde gegadigde geen beroep meer doen op kennelijke tegenstrijdigheden, onjuistheden of onduidelijkheden in de selectiestukken die door de geselecteerde gegadigde redelijkerwijze geconstateerd hadden moeten worden.
De winnende inschrijver is na ommekomst van de bezwaartermijn per ommegaande, doch uiterlijk binnen 4 weken, verplicht tot ondertekening van de bij de selectiestukken gevoegde modelovereenkomst, met inbegrip van wijzigingen die voortvloeien uit de nota’s van inlichtingen. De betreffende overeenkomst is niet voor verdere onderhandelingen vatbaar.”.
De eerste Nota van Inlichtingen van 18 december 2024 vermeldt het volgende, voor zover van belang:
Op 16 januari 2025 heeft het in de Selectieleidraad genoemde dialooggesprek tussen de gemeente en Metropool plaatsgevonden. Daarvan is een proces-verbaal opgemaakt. Op 29 januari 2024 heeft Metropool de gemeente bericht dat er twee onderwerpen missen, waaronder:
“2. het selectiecriterium “Programma”, waaronder de wens van de gemeente voor een full-service supermarkt in plaats van een discounter en de verenigbaarheid van dit selectiecriterium met het Didam-arrest.”.
In reactie hierop heeft de gemeente dezelfde dag Metropool bericht dat hierop zal worden ingegaan in de Nota van Inlichtingen.
In de tweede Nota van Inlichtingen van 29 januari 2025 staat het volgende, voor zover van belang:
Op 11 maart 2025 heeft Metropool een onvoorwaardelijk bod uitgebracht.
Bij brief van 26 maart 2025 heeft de gemeente Metropool bericht dat zij niet de winnende indiening had. In de beoordeling in de bijgevoegde bijlage staat dat er twee geldige inschrijvingen zijn en dat de combinatie de winnaar is geworden.
Per brief van 7 april 2025 heeft Metropool vragen gesteld aan de gemeente. Die vragen heeft de gemeente beantwoord op 10 april 2025.