Rechtbank Rotterdam, 19-05-2021, ECLI:NL:RBROT:2021:4634, C/10/587913 / HA ZA 19-1170
Rechtbank Rotterdam, 19-05-2021, ECLI:NL:RBROT:2021:4634, C/10/587913 / HA ZA 19-1170
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Rotterdam
- Datum uitspraak
- 19 mei 2021
- Datum publicatie
- 1 juni 2021
- ECLI
- ECLI:NL:RBROT:2021:4634
- Formele relaties
- Hoger beroep: ECLI:NL:GHDHA:2024:1494, (Gedeeltelijke) vernietiging en zelf afgedaan
- Zaaknummer
- C/10/587913 / HA ZA 19-1170
Inhoudsindicatie
Rabobank heeft onrechtmatig gehandeld door, wetende dat het faillissement van de vennootschappen onafwendbaar was, toe te stemmen in de overdracht van onroerende goederen met bijbehorende financiering onder voor de vennootschappen ongunstige voorwaarden
Uitspraak
vonnis
Team handel en haven
zaaknummer / rolnummer: C/10/587913 / HA ZA 19-1170
Vonnis van 19 mei 2021
in de zaak van
1. MR. [naam curator 1]
in hoedanigheid van curator in het faillissement van de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid KONINGSGRACHT I B.V.,
kantoorhoudende te Rotterdam,
2. MR. [naam curator 2]
in hoedanigheid van curator in het faillissement van de besloten vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid
FORTRESS DEVELOPMENT B.V. en HTK WESTPOORT B.V.,
kantoorhoudende te Rotterdam,
eisers,
advocaat mr. J.P.M. Borsboom te Rotterdam,
tegen
de coöperatie
COÖPERATIEVE RABOBANK U.A.,
gevestigd te Amsterdam,
gedaagde,
advocaat mr. E.J. Oppedijk van Veen te Amsterdam.
Eisers zullen hierna gezamenlijk de Curatoren worden genoemd en afzonderlijk mr. [naam curator 1] (q.q.) en mr. [naam curator 2] (q.q.). Gedaagde zal hierna Rabobank worden genoemd en de gefailleerde vennootschappen Koningsgracht, Fortress en Westpoort.
1. De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- -
-
de dagvaarding van 19 november 2019, met producties;
- -
-
de conclusie van antwoord tevens houdende incidentele vordering tot relatieve onbevoegdheid ex artikel 11 Rv van Rabobank, met producties;
- -
-
de conclusie van antwoord in het incident van de Curatoren;
- -
-
het vonnis in incident van 1 april 2020, waarbij de vordering van Rabobank tot onbevoegdverklaring en verwijzing naar de rechtbank Amsterdam is afgewezen;
- -
-
de conclusie van repliek van de Curatoren, met producties;
- -
-
de conclusie van dupliek van Rabobank, met producties;
- -
-
de akte uitlating producties van de Curatoren.
Ten slotte is vonnis bepaald.
2. De feiten
Koningsgracht, Fortress en Westpoort (hierna gezamenlijk de Fortress-vennootschappen) maken in de relevante periode deel uit van het Rotterdamse Fortress vastgoedconcern (hierna: het Fortress-concern). Fortress Participations B.V. (hierna: Fortress Participations) is de moedermaatschappij.
De heer [naam persoon] (hierna: [naam persoon] ) is (indirect) bestuurder en aandeelhouder van de vennootschappen binnen het Fortress-concern.
Het Fortress-concern hield zich bezig met het aan- en verkopen en beheren van vastgoed(-portefeuilles) en projectontwikkeling. De onroerende goederen waren ondergebracht in aparte vennootschappen.
Koningsgracht had een kantoorgebouw aan de [adres 1] te Haarlem in eigendom, Westpoort een voortdurend recht van erfpacht van een grootschalig winkelcomplex aan de [adres 2] te Amsterdam en Fortress verschillende bedrijfsgebouwen en kantoorruimtes aan de [adres 3] te Waalwijk (hierna gezamenlijk: het onroerend goed). Het onroerend goed werd verhuurd aan derden.
Rabobank en FGH Bank zijn gefuseerd waarbij Rabobank de verkrijgende en FGH Bank de verdwijnende rechtspersoon was (hierna worden Rabobank en FGH Bank zonder onderscheid Rabobank genoemd). Rabobank was - samen met andere banken - financier van het Fortress-concern. De Fortress-vennootschappen hebben in het kader van de financiering een recht van hypotheek op het hun toebehorend onroerend goed aan Rabobank verstrekt. De huurinkomsten zijn in 2009 stil verpand aan Rabobank. [naam persoon] heeft zich borg gesteld voor de schulden van (onder meer) de Fortress-vennootschappen en is hoofdelijk medeschuldenaar voor € 8.000.000,00.
Vanaf 20 september 2013 heeft Rabobank aan de huurders mededeling gedaan van haar pandrecht op de huurvorderingen.
Op verzoek van het Fortress-concern zijn mr. [naam curator 1] en mr. [naam curator 2] op 25 februari 2014 in het kader van een zogenoemde pre-pack aangesteld tot stille bewindvoerders van de topholding van het Fortress-concern, Fortress Participations. De bewindvoerders hebben met de financiers van het Fortress-concern, waaronder Rabobank, gesproken over een compartimentering en overdracht van het vastgoed van het Fortress-concern aan andere vennootschappen. Daarover is geen overeenstemming bereikt waarna de pre-pack op 10 maart 2014 is geëindigd.
Op 25 maart 2014 is de Stichting Administratiekantoor Avarua Holdings (hierna: de Stichting) opgericht door Rovobel B.V., een vennootschap van [naam persoon] .
Op 25 maart 2014 heeft de Stichting Avarua Holdings B.V. (hierna: Avarua Holdings) opgericht.
Op 26 maart 2014 heeft Avarua Holdings Nieuwe Burght Holding B.V. (hierna: Nieuwe Burght Holding) opgericht, met benoeming van een voormalig functionaris van Rabobank tot indirect bestuurder.
Op 26 maart 2014 heeft Nieuwe Burght Holding Nieuwe Burght 1 B.V., Nieuwe Burght 2 B.V. en Nieuwe Burght 3 B.V. opgericht (hierna: Nieuwe Burght 1, 2 respectievelijk 3 en gezamenlijk de Nieuwe Burght-vennootschappen), waarbij Nieuwe Burght Holding tot statutair bestuurder is benoemd.
Op 6 mei 2014 hebben de vennootschappen binnen het Fortress-concern waarvan Fortress Participations de moedermaatschappij is, als verkoper en Nieuwe Burght 1, Nieuwe Burght 2 dan wel Nieuwe Burght 3 als koper een overeenkomst gesloten betreffende de koop/verkoop van het onroerend goed.
Daarin is opgenomen:
"C. Verkoper en andere tot het Fortress-concern behorende entiteiten zijn in verzuim (default) bij (onder meer) de diverse financiers van het Fortress-concern. Het Fortress-concern ondergaat in verband daarmee een herstructurering als gevolg waarvan, onder andere, de Verkoper het Verkochte alsmede de Financieringsovereenkomsten zal overdragen aan een groepsmaatschappij binnen het Fortress-concern.
D. Doel van deze transactie is om te trachten op termijn een hogere opbrengst te realiseren van het Verkochte (en andere onroerende zaken, toebehorend aan vorenbedoelde entiteiten), dan in geval van een executoriale verkoop, zulks in het belang van zowel schuldeisers (daaronder begrepen vorenbedoelde financiers) alsook de schuldenaar (Verkoper).
E. De onderhavige verkoop van het Verkochte heeft mede tot gevolg dat de bankposities van Verkoper grotendeels worden ontvlecht, waardoor de continuïteit van gebouwgebonden leveranties en diensten wordt gewaarborgd en dat Koper daarmee in staat wordt gesteld om de hoogste mogelijke prijs voor het Verkochte te realiseren.
[...]
Verkoper spreekt bij deze af - onder opschortende voorwaarde van het verlijden van de Akte van Levering - dat:
a. Verkoper geen regres- of subrogatierechten zal verkrijgen in verband met of voortvloeiende uit de Financieringsovereenkomsten of daarmee verband houdende garantstellingen, hoofdelijkheden en zekerheden;"
Op 26 mei 2014 is een notariële akte verleden waarin onder meer het volgende is vermeld. Koningsgracht verkoopt en levert aan Nieuwe Burght 2 het haar toebehorende kantoorgebouw aan de [adres 1] te Haarlem, dat belast is met hypothecaire inschrijvingen en beslagen. De koopprijs bedraagt € 5.780.000,00 en betaling heeft plaatsgevonden door overname van de verplichtingen uit de financieringsovereenkomsten met Rabobank, onder instandhouding van de hypothecaire inschrijvingen waarmee dit onroerend goed belast is en hoofdelijke aansprakelijkheid van Koningsgracht voor de verplichtingen uit de financieringsovereenkomsten tot het bedrag dat Rabobank netto te vorderen heeft. Rabobank heeft toestemming verleend voor de contractsoverneming.
Op 26 mei 2014 is een notariële akte verleden waarin onder meer het volgende is vermeld. Westpoort verkoopt en levert aan Nieuwe Burght 3 het voortdurend recht van erfpacht van een grootschalig winkelcomplex aan de [adres 2] te Amsterdam, dat belast is met hypothecaire inschrijvingen en beslagen. De koopprijs bedraagt € 14.060.000,00 en betaling heeft plaatsgevonden door overname van de verplichtingen uit de financieringsovereenkomsten, onder instandhouding van de hypothecaire inschrijvingen waarmee dit onroerend goed is belast en hoofdelijke aansprakelijkheid van Westpoort voor de verplichtingen uit de financieringsovereenkomsten tot het bedrag dat Rabobank ten tijde van de verkoop netto te vorderen heeft. Rabobank heeft toestemming verleend voor de contractsoverneming.
Op 26 mei 2014 is een notariële akte verleden waarin onder meer het volgende is vermeld. Fortress verkoopt en levert aan Nieuwe Burght 1 een bedrijvencomplex met kantoorgebouwen, magazijn, opslagloods, parkeerterrein en ondergrond aan de [adres 3] te Waalwijk, dat belast is met hypothecaire inschrijvingen. De koopprijs bedraagt € 1.670.000,00 en betaling heeft plaatsgevonden door overname van de verplichtingen uit de financieringsovereenkomst, onder instandhouding van de hypothecaire inschrijvingen waarmee dit onroerend goed is belast en hoofdelijke aansprakelijkheid van Fortress voor de verplichtingen uit de financieringsovereenkomst tot maximaal het bedrag dat Rabobank ten tijde van de verkoop netto te vorderen heeft. Rabobank heeft toestemming verleend voor de contractsoverneming
Op 22 juli 2014 is Westpoort in staat van faillissement verklaard, op 11 november 2014 Koningsgracht en op 18 november 2014 Fortress, met benoeming van de Curatoren als zodanig. Bij beschikking van 1 mei 2018 is mr. [naam curator 1] ontslagen als curator in de faillissementen van Westpoort en Fortress en is mr. [naam curator 2] ontslagen als curator in het faillissement van Koningsgracht.
Rabobank heeft in de faillissementen van de Fortress-vennootschappen vorderingen ingediend tot in elk geval € 27.422.453,24 (Koningsgracht), € 21.844,297,52 (Westpoort) en € 37.480.343,48 (Fortress).
Eind 2015 en in 2016 is het onroerend goed door Nieuwe Burght 1, 2 respectievelijk 3 overgedragen aan derden. Deze vennootschappen zijn na verkoop en levering ontbonden en opgehouden te bestaan bij gebrek aan baten.
Bij brief van 6 januari 2017 hebben de Curatoren aan Rabobank meegedeeld dat zij van mening zijn dat de onroerend goedtransacties nietig en/of vernietigbaar zijn, althans niet rechtsgeldig zijn dan wel dat onrechtmatig is gehandeld is jegens de Fortress-vennootschappen en de gezamenlijke crediteuren van de gefailleerde vennootschappen. Zij stellen Rabobank aansprakelijk voor de als gevolg daarvan geleden schade.