Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 10-07-2024, ECLI:NL:RBZWB:2024:4748, BRE 23/79

De rechtbank beoordeelt of de aanslag onroerendezaakbelasting gebruiker terecht aan belanghebbende is opgelegd voor het belastingjaar 2022.

Naar het oordeel van de rechtbank slaagt het beroep van belanghebbende niet en is de onroerendezaakbelasting gebruiker terecht opgelegd aan belanghebbende. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

Op grond van artikel 220, sub a, van de Gemeentewet en artikel 1, eerste lid, sub a, van de Verordening op de heffing en de invordering van onroerendezaakbelastingen Moerdijk 2022 (hierna: de Verordening) is degene die op 1 januari gebruiker was van een pand, belasting over dat kalenderjaar verschuldigd. Daarmee is de belasting een zogenoemde tijdstipbelasting. De vraag die aan de rechtbank voorligt is of belanghebbende kan worden aangemerkt als gebruiker in de zin van de Verordening. Daartoe oordeelt de rechtbank als volgt.

Belanghebbende stelt dat aan haar ten onrechte een aanslag onroerendezaakbelasting gebruiker is opgelegd omdat zij op 1 januari 2022 geen feitelijk gebruiker was van het object. Het object stond immers leeg, aldus belanghebbende. Belanghebbende verwijst naar een uitspraak van de rechtbank Limburg¹, waarbij de rechtbank oordeelde dat een aanslag gebruikersbelasting onterecht was opgelegd omdat het object van overheidswege niet toegankelijk was voor publiek en daardoor niet geëxploiteerd kon worden. Nu het object leegstond is er geen sprake van feitelijk gebruik, aldus belanghebbende.

Voor de vraag of belanghebbende kan worden aangemerkt als gebruiker in de zin van de Verordening geldt als uitgangspunt dat de Hoge Raad het begrip ‘gebruik’ van een onroerende zaak uitlegt als: het metterdaad bezigen ter bevrediging van de eigen behoeften. Het gaat niet om het louter beschikbaar houden van de onroerende zaak, maar de belastingplichtige moet er daadwerkelijk iets mee doen, waarbij ook het bewust leeg laten staan van de onroerende zaak als een vorm van gebruik wordt aangemerkt. Er heeft een wijziging van de wet en regelgeving plaatsgevonden waarbij de belasting niet langer werd geheven van de ‘feitelijk gebruiker’ maar van de ’gebruiker’ (Kamerstukken 1989-1990, 21 591). Daaruit blijkt dat deze verruiming van het begrip gebruiker voornamelijk is ingegeven door de wens een einde te maken aan de ongewenst geachte situatie dat geen gebruiker kan worden aangewezen (ondernummer 3, blz. 20 en 21).

Onweersproken is door de heffingsambtenaar gesteld dat van juli 2021 tot en met februari 2022 een vergunningsprocedure liep teneinde de herontwikkeling van het object. Daarmee heeft belanghebbende het object bewust leeg laten staan in afwachting van een omgevingsvergunning. Belanghebbende kan daarmee worden aangemerkt als gebruiker. Tegelijkertijd was belanghebbende in die periode, en dus ook op 1 januari 2022, bezig met het herontwikkelen van het object door daar een invulling aan te geven zoals die uiteindelijk is verwoord in de voormelde procedure.

Belanghebbende maakt aanspraak op vergoeding van immateriële schade wegens overschrijding van de redelijke termijn.

De redelijke behandeltermijn voor de bezwaar- en beroepsfase in eerste aanleg bedraagt een periode van twee jaar, te rekenen vanaf de datum van ontvangst van het bezwaarschrift. De heffingsambtenaar heeft het bezwaarschrift van belanghebbende ontvangen op 13 maart 2022. De rechtbank doet uitspraak op 10 juli 2024, waarmee de redelijke termijn is overschreden met afgerond 4 maanden.

Voor wat betreft de hoogte van de schadevergoeding bij overschrijding van de redelijke termijn in gevallen waar sprake is van een waardebepaling in het kader van de Wet WOZ, dan wel van aanslagen opgelegd door een heffingsambtenaar ziet de rechtbank aanleiding de omvang van deze vergoeding te bepalen op € 50 per (gedeelte van een) half jaar waarmee de redelijke termijn is overschreden. Daarbij acht de rechtbank bepalend dat het financiële belang in de regel minder is dan een bedrag van € 500 en de veronderstelde spanning en frustratie een vergoeding tot ten hoogste € 50 per half jaar overschrijding rechtvaardigt. Naar het oordeel van de rechtbank heeft belanghebbende dan ook recht op een schadevergoeding van € 50. Deze vergoeding moet rechtstreeks aan belanghebbende zelf worden betaald.²

De bezwaarfase is geëindigd met het op de voorgeschreven wijze bekendmaken van de uitspraak op bezwaar op 15 december 2022. De bezwaarfase heeft afgerond tien maanden geduurd en daarmee drie maanden te lang. Dit brengt mee dat de immateriële schadevergoeding geheel voor rekening komt van de heffingsambtenaar.