Rechtbank Oost-Brabant, 01-06-2016, ECLI:NL:RBOBR:2016:3097, C-01-283488 - HA ZA 14-645
Rechtbank Oost-Brabant, 01-06-2016, ECLI:NL:RBOBR:2016:3097, C-01-283488 - HA ZA 14-645
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Oost-Brabant
- Datum uitspraak
- 1 juni 2016
- Datum publicatie
- 20 maart 2024
- ECLI
- ECLI:NL:RBOBR:2016:3097
- Formele relaties
- Hoger beroep: ECLI:NL:GHSHE:2020:1440
- Hoger beroep: ECLI:NL:GHSHE:2022:2429
- Herziening: ECLI:NL:HR:2024:208
- Zaaknummer
- C-01-283488 - HA ZA 14-645
Inhoudsindicatie
Contradictoir, aandelenkoop, balansgarantie, dwaling
Uitspraak
vonnis
Civiel Recht
Zittingsplaats 's-Hertogenbosch
zaaknummer / rolnummer: C/01/283488 / HA ZA 14-645
Vonnis van 1 juni 2016
in de zaak van
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid ROOKIE B.V.
voorheen genaamd AVB BEHEER B.V.,
gevestigd te Helmond ,
eiseres in conventie,
verweerster in reconventie,
advocaat mr. N.H.A. Kampschreur te Eindhoven,
tegen
1.
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
ABC HEKWERK PARTICIPATIE B.V.,
gevestigd te Veenendaal ,
gedaagde in conventie,
eiseres in reconventie,
advocaat mr. G. de Gelder te Woudenberg,
en
2.
[gedaagde 2] ,
wonende te [woonplaats] ,
gedaagde in conventie,
advocaat mr. G. de Gelder te Woudenberg.
Partijen zullen hierna AVB , ABC Hekwerk en [gedaagde 2] worden genoemd.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- -
-
het tussenvonnis van 6 mei 2015
- -
-
het proces-verbaal van comparitie van 19 oktober 2015.
Ten slotte is vonnis bepaald op 2 december 2015. Door een hoge werklast bij de rechtbank heeft het wijzen van dit vonnis vertraging opgelopen.
2 De feiten
Bij de beoordeling van deze zaak gaat de rechtbank onder meer uit van de volgende vast staande feiten.
Betrokken partijen
AVB was enig aandeelhouder en bestuurder van onder meer Euro Barrier BV (hierna: Euro Barrier ), een onderneming op het gebied van parkeeroplossingen en terreinbeveiliging. Euro Barrier bouwde, onderhield en repareerde onder meer slagbomen, inzinkbare paaltjes, detectiesystemen, speedgates en telsystemen. De heer [bestuurder eiseres] is indirect (via AVB Holding BV) enig bestuurder van AVB .
ABC Hekwerk behartigt de belangen van een aantal zelfstandige ondernemers die met haar licentieovereenkomsten hebben gesloten (hierna: de licentienemers). Veel van deze licentienemers zijn tevens certificaathouder van de stichting die de aandelen houdt in ABC Hekwerk . ABC Hekwerk levert onder meer hekwerksystemen en oplossingen voor het beveiligen van percelen, terreinen en gebouwen. De samenwerking tussen ABC Hekwerk en de licentienemers bestaat vooral uit gezamenlijke logistiek, marketing en promotie. De licentienemers hebben geen inkoopverplichting bij ABC Hekwerk . ABC Hekwerk voert sinds 1986 de handelsnaam “ ABC Hekwerk ”.
Op 28 november 2011 heeft ABC Hekwerk alle aandelen overgenomen in de vennootschap Promis Security Systems B.V. (hierna: PSS ). ABC Hekwerk werkte al langere tijd samen met dit bedrijf, waarvan zij voordien minderheidsaandeelhouder was. PSS was een leverancier van elektronische beveiligingssystemen. PSS leverde niet uitsluitend aan licentienemers van ABC Hekwerk . Euro Barrier was een van de leveranciers van PSS .
[gedaagde 2] was (en is) bestuurder van ABC Hekwerk en was destijds tevens indirect (via ABC Hekwerk ) bestuurder van PSS .
Letter of Intent
Medio 2012 zijn AVB en ABC Hekwerk op initiatief van AVB in onderhandeling getreden over de verkoop van PSS aan AVB .
Bij deze onderhandelingen beschikten partijen over de halfjaarcijfers van PSS per 30 juni 2012, die een positief resultaat voor belasting lieten zien van € 23.904,-, terwijl PSS in 2011 nog een verlies leed van € 180.321,-. Uit die cijfers bleek dat de kostprijs van de omzet was gedaald van 59,8% in 2011 naar 48,7% in de eerste helft van 2012. De brutowinstmarge steeg derhalve van 40,2% in 2011 naar 51,3% in de eerste helft van 2012.
In september 2012 heeft ABC Hekwerk aanvullende cijfers geleverd, te weten de exploitatiebegroting t/m periode 8 van 2012. Die cijfers lieten een brutowinstmarge zien van 55,3% en een positief resultaat voor belasting van € 3.000,-.
De onderhandelingen resulteerden op 16 november 2012 in een Letter of Intent (LOI) over de overname van de aandelen in PSS door AVB per uiterlijk 1 januari 2013.
In deze LOI staat onder meer opgenomen:
“6.
Verkoper garandeert dat voor de grondslagen van de bepaling van het resultaat een bestendige gedragslijn is en wordt gevolgd, en dat de Vennootschap vanaf 1 juli 2012 haar activiteiten op normale wijze heeft verricht en er geen materiële negatieve wijzigingen zijn opgetreden in de activiteiten, activa, passiva of vooruitzichten van de vennootschap.
De realisatie van een positief resultaat over het boekjaar 2012 voor belasting van circa € 20.000,- is dan ook realistisch voorstelbaar. Dit betekent ten opzichte van 2011 een forse resultaatverbetering. Koper verklaart dat hij zich bij het vaststellen van de hoogte van de koopsom heeft gebaseerd op de veronderstelling, dat bij een ongewijzigde voortzetting van de bedrijfsactiviteiten, financiering en behoudens calamiteiten, over het jaar 2013 een positief resultaat voor belasting van circa € 150.000,- kan worden gerealiseerd. Tijdens het due diligence onderzoek zal door Koper de haalbaarheid van deze veronderstelling nader worden onderzocht. Verkoper geeft op dit punt geen garanties af.
(...)
14.
Verkoper garandeert het in de Vennootschap aanwezige eigen vermogen zoals dat blijkt uit de tussentijdse cijfers per 30 juni 2012 (gedateerd 15-08-2012), te weten een eigen vermogen van € 419.335 negatief en garandeert tevens dat het genoemde eigen vermogen gedurende de periode 1 juli 2012 tot de datum van levering van de aandelen niet is veranderd anders dan vanwege de bestendige voortzetting van de ondernemingen van de Vennootschap gedurende de periode na 1 juli 2012. Verkopers garanderen dat er ten tijde van de ondertekening van deze LOI geen verschillen en geschillen bekend zijn met betrekking tot de op de balans van Vennootschap opgenomen activa, vorderingen en verplichtingen en de waardering daarvan. Tevens garandeert de Verkoper dat de op de balans van de Vennootschap opgenomen activa aanwezig zijn en vrij ter beschikking staan van de onderneming, dat de vorderingen juist en volwaardig zijn opgenomen in de genoemde jaarrekening en dat de verplichtingen juist en volledig zijn opgenomen in de genoemde jaarrekening.
(...)
17.
Koper heeft de mogelijkheid om due diligence onderzoeken te (laten) verrichten naar de relevante aspecten van de (bedrijfsvoering) van de Vennootschap op juridisch, financieel, fiscaal en commercieel terrein. Indien deze onderzoeken plaats vinden zullen deze uiterlijk per 15 december 2012 afgerond dienen te zijn. Verkoper en de Vennootschap zullen alle gewenste medewerking verlenen en verzocht informatie verstrekken teneinde de due diligence onderzoeken zo voorspoedig mogelijk te laten verlopen. Indien Koper besluit om geen of beperkte due diligence onderzoeken te (laten) uitvoeren dan heeft dit geen consequenties voor de door Verkoper aan Koper af te geven garanties.”
Due diligence onderzoek
Op haar verzoek heeft AVB op 27 november 2012 een begroting voor PSS voor het jaar 2013 ontvangen, gebaseerd op de resultaten uit 2012, een ongewijzigde bedrijfsvoering en de bestaande plannen voor PSS voor 2013. Deze begroting is opgesteld door de heer [A] , administrateur van PSS . In deze begroting is voor 2013 een positief resultaat voor belasting geprognotiseerd van € 153.000,-, uitgaande van een brutowinstmarge van 52,1%.
In opdracht van AVB heeft haar accountant, [naam 1] Accountants (hierna: [naam 1] ), een due diligence onderzoek bij PSS uitgevoerd, dat onder meer betrekking had op de post ‘onderhanden projecten’. De accountant heeft onder meer het project [projectnaam 1] (waarvan Euro Barrier leverancier was) gecontroleerd en dit project bleek goed geadministreerd.
Op 10 december 2012 heeft [naam 1] de door de accountant van ABC Hekwerk , [naam 2] Accountants (hierna: [naam 2] ), opgestelde tussentijdse cijfers van PSS per 30 november 2012 ontvangen. Deze cijfers toonden een positief resultaat voor belasting van € 94.284,- en een brutowinstmarge van 54,1%.
Koopovereenkomst
Bij notariële akte van 21 december 2012 (hierna: Koopovereenkomst) zijn de aandelen PSS door ABC Hekwerk aan AVB geleverd per 30 november 2012. De koopprijs bestond uit een vaste component, te weten € 1,- voor de aandelen en € 482.933,28 voor de overname van een schuld in rekening-courant van PSS aan ABC Hekwerk , en een variabele component bestaande uit een earnout bedrag ter grootte van € 40.000,- per boekjaar (afhankelijk van de omvang van de omzet) in de eerste vijf boekjaren na de overname.
De Koopovereenkomst bevat onder meer de volgende bepalingen:
“Garanties verkoper
Artikel 5
Verkoper verklaart, garandeert en staat er jegens koper voor in dat de hierna te melden verklaringen juist, nauwkeurig, volledig en niet misleidend zijn bij het verlijden van deze akte:
I. Algemene garanties
(...)
d. de in deze akte neergelegde overeenkomst vermelde gegevens betreffende de vennootschap en haar activa zijn correct
(...)
IV. Garanties ten aanzien van de overnamebalans
a. De overnamebalans opgesteld per dertig november tweeduizend twaalf, welke, na door koper en verkoper voor gezien te zijn getekend, aan deze akte zal worden vastgehecht, geeft getrouw en stelselmatig de grootte en samenstelling van het vermogen en het resultaat weer;
(..)
VI. Overige garanties
(...)
c. aan verkoper zijn geen feiten en omstandigheden bekend die niet aan koper ter kennis zijn gebracht en waarvan redelijkerwijs moet worden aangenomen dat de kennisneming daarvan door koper van invloed zou zijn geweest op de bereidheid van de koper om de aandelen en de vordering te kopen;
d. verkoper erkent dat iedere verklaring, als vermeld in dit artikel, voor koper van wezenlijk belang is evenals dat de juistheid, de nauwkeurigheid en de volledigheid van iedere verklaring essentieel is voor het besluit van koper om de in deze akte neergelegde overeenkomst aan te gaan onder de hierin vervatte voorwaarden, waaronder de hoogte van de koopprijzen voor de aandelen en de vordering;
(...)
Aansprakelijkheid
Artikel 6
1. In geval van een inbreuk op een of meerdere door verkoper in deze akte verstrekte garantie(s) of in geval van een tekortkoming in de nakoming door verkoper van enige andere verplichting uit hoofde van deze akte zal verkoper koper schadeloos stellen met inachtneming van de hierna te noemen beperkingen.
(...)
Afstand ontbinding
Artikel 11
Verkoper en koper verklaarden afstand te doen van elk recht om ontbinding van de overeenkomst en de levering te vorderen.”
Uitvoering Koopovereenkomst
Van de vaste koopprijs heeft AVB een bedrag van € 300.001,- betaald. Het restant van € 182.933,28 is AVB schuldig gebleven aan ABC Hekwerk door middel van een geldlening waarvoor een bankgarantie is gesteld. Na het faillissement van PSS , waarover hierna meer, heeft AVB de bankgarantie ingeroepen en is door de bank een bedrag van € 182.933,28 betaald aan ABC Hekwerk . De bank heeft dit bedrag doorberekend aan AVB . In totaal heeft AVB derhalve een bedrag van € 482.934,28 aan ABC Hekwerk betaald in verband met de aandelenkoop.
Op 8 januari 2013 zijn een licentie-samenwerkingsovereenkomst en een samenwerkingsovereenkomst gesloten tussen ABC Hekwerk en het door AVB overgenomen PSS . Conform afspraken met ABC Hekwerk handelde PSS onder de handelsnaam “ABC Security Systems”.
In een brief aan PSS van 2 juli 2013 heeft ABC Hekwerk namens de licentienemers haar ernstige zorgen uitgesproken over de samenwerking tussen de licentienemers en PSS .
Op 4 juli 2013 heeft de accountant van AVB , [naam 1] , ABC Hekwerk aangesproken op een aantal mogelijke onregelmatigheden in de door ABC Hekwerk aangeleverde cijfers over 2012 met betrekking tot de post ‘onderhanden projecten’. Op 26 september 2013 heeft hierover een bespreking plaatsgevonden met partijen en hun accountants. ABC Hekwerk heeft een onderzoek ingesteld naar een eventuele schending van de balansgarantie, maar heeft dit onderzoek nooit afgerond.
Na het opstellen van de jaarstukken voor PSS bleek het in werkelijkheid behaalde resultaat voor belastingen over 2012 fors negatief, te weten -/- € 109.236,-.
Ontbinding licentie- en samenwerkingsovereenkomsten
Op 15 juli 2013 heeft AVB een spoeddepot gedaan bij het Benelux Merken Bureau van de woord- en beeldmerken “ ABC Hekwerk ” en “ABC Security Systems”.
ABC Hekwerk heeft AVB op 13 augustus 2013 schriftelijk gesommeerd de depotaanvragen in te trekken, maar AVB bleek daartoe niet bereid en heeft in een brief van 15 augustus 2013 aan ABC Hekwerk het voorstel gedaan het gesprek aan te gaan over een aantal kwesties waarover AVB ontevreden was. ABC Hekwerk heeft vervolgens op 29 augustus 2013 de licentie- en samenwerkingsovereenkomsten met AVB met onmiddellijke ingang ontbonden.
Nadat ABC Hekwerk op 5 september 2013 een kort geding tegen AVB (en PSS ) aanhangig had gemaakt, heeft AVB de inschrijving van de merknamen op 2 oktober 2013 laten doorhalen. Direct daarna heeft ABC Hekwerk de twee merknamen gedeponeerd.
In haar vonnis van 25 oktober 2013 heeft de Voorzieningenrechter van de rechtbank Midden-Nederland geoordeeld dat de registratie van de merknamen door AVB onrechtmatig was en dat voorshands aannemelijk is dat de bodemrechter zal oordelen dat ABC Hekwerk gerechtigd was de licentie- en samenwerkingsovereenkomsten met AVB op 29 augustus 2013 met onmiddellijke ingang te beëindigen. De reconventionele vorderingen van AVB gebaseerd op beweerdelijke schending van de (balans)garanties leenden zich naar het oordeel van de Voorzieningenrechter niet voor behandeling in kort geding.
Faillissement
Op 29 oktober 2013 heeft PSS eigen faillissement aangevraagd. Door het faillissement van PSS werd de grootste debiteurenpost van Euro Barrier van € 200.000,- oninbaar, waarna ook Euro Barrier faillissement heeft moeten aanvragen.
Van beide bedrijven heeft een doorstart plaatsgevonden door B&G Hekwerk BV, een belangrijke concurrent van ABC Hekwerk .
Domeinnaam
PSS gebruikte de domeinnaam [domeinnaam] . Na de overname van PSS door AVB heeft PSS (de registratie van) deze domeinnaam overgedragen aan AVB .
Na het faillissement van PSS , in december 2013, heeft ABC Hekwerk een nieuwe vennootschap opgericht met de naam “ABC Security Systems B.V.”. In verband hiermee heeft ABC Hekwerk op 13 maart 2014 AVB gesommeerd de domeinnaam [domeinnaam] aan haar over te dragen.
Onder uitdrukkelijk protest tot gehoudenheid daartoe en onder voorbehoud van al haar rechten heeft AVB de autorisatiecode voor de domeinnaam ter beschikking gesteld aan ABC Hekwerk . ABC Hekwerk is thans gebruiker van de domeinnaam.
Op 20 augustus 2014 heeft AVB een dagvaarding aan ABC Hekwerk uitgebracht.
3 De vorderingen in conventie en reconventie
AVB verzoekt de rechtbank om bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad:
primair:
-
de Koopovereenkomst tussen AVB en ABC Hekwerk ter zake de aandelen PSS te vernietigen wegens dwaling, alsmede ABC Hekwerk te veroordelen om de betaalde koopprijs ad € 482.934,28 (terug) te betalen aan AVB , en voorts te verklaren voor recht dat AVB uit hoofde van de Koopovereenkomst niets meer aan AVB is verschuldigd;
-
te verklaren voor recht dat [gedaagde 2] onrechtmatig heeft gehandeld jegens AVB als gevolg van de misleidende tussentijdse jaarrekening en [gedaagde 2] te veroordelen tot vergoeding aan AVB van de daardoor geleden schade, nader op te maken bij staat;
subsidiair:
3. te verklaren voor recht dat de Koopovereenkomst tussen AVB en ABC Hekwerk als gevolg van de buitengerechtelijke ontbindingsverklaring van AVB is ontbonden, alsmede ABC Hekwerk te veroordelen om de betaalde koopprijs ad € 482.934,28 (terug) te betalen aan AVB uit hoofde van de ongedaanmakingsverplichting en voorts te verklaren voor recht dat AVB uit hoofde van de Koopovereenkomst niets meer aan AVB is verschuldigd;
4. te verklaren voor recht dat [gedaagde 2] onrechtmatig heeft gehandeld jegens AVB als gevolg van de misleidende tussentijdse jaarrekening en [gedaagde 2] te veroordelen tot vergoeding aan AVB van de daardoor geleden schade, nader op te maken bij staat;
meer subsidiair:
5. te verklaren voor recht dat ABC Hekwerk toerekenbaar tekort is geschoten jegens AVB als gevolg van de schending van de balansgarantie;
6. te verklaren voor recht dat [gedaagde 2] onrechtmatig heeft gehandeld jegens AVB als gevolg van de misleidende tussentijdse jaarrekeningen;
7. ABC Hekwerk en [gedaagde 2] hoofdelijk te veroordelen tot vergoeding aan AVB van de daardoor geleden schade ad € 124.209,-, vermeerderd met de wettelijke rente;
8. te verklaren voor recht dat AVB eigenaar is van de domeinnaam [domeinnaam] , en ABC Hekwerk te veroordelen tot betaling van € 256.000,- en te bepalen dat door betaling van die koopprijs de eigendom van de domeinnaam overgaat op ABC Hekwerk ;
primair, subsidiair én meer subsidiair:
9. ABC Hekwerk en [gedaagde 2] hoofdelijk te veroordelen tot vergoeding van de door AVB geleden (overige) schade nader op te maken bij staat;
10. ABC Hekwerk te veroordelen tot vergoeding van de buitengerechtelijke incassokosten ad € 4.190,-;
11. ABC Hekwerk en [gedaagde 2] hoofdelijk te veroordelen in de kosten van dit geding, vermeerderd met de wettelijke rente, en in de nakosten.
ABC Hekwerk voert verweer en concludeert tot niet-ontvankelijk verklaring of althans afwijzing van alle vorderingen, met veroordeling van AVB in de kosten van het geding, vermeerderd met wettelijke rente, en in de nakosten.
in reconventie
ABC Hekwerk verzoekt de rechtbank om bij vonnis, voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad:
-
AVB te veroordelen om aan ABC Hekwerk te betalen het restant van de koopsom ad € 8.953,65, vermeerderd met 4% contractuele rente over de hoofdsom van € 7.712,87 vanaf 15 april 2015 tot de dag van volledige voldoening;
-
AVB te veroordelen om aan ABC Hekwerk te betalen ter zake de overeengekomen earn-out regeling een bedrag van € 200.000,-, vermeerderd met wettelijke rente vanaf heden;
-
AVB te veroordelen (voorwaardelijk: indien de Koopovereenkomst wordt vernietigd wegens dwaling) om aan ABC Hekwerk te betalen een schadevergoeding ad € 482.934,28;
-
AVB te veroordelen in de proceskosten en nakosten, vermeerderd met wettelijke rente.
AVB voert verweer en concludeert tot afwijzing van alle vorderingen, met veroordeling van ABC Hekwerk in de kosten van het geding, vermeerderd met wettelijke rente, en in de nakosten.
Op de gronden die partijen voor hun vorderingen in conventie en reconventie aanvoeren en de daartegen gevoerde verweren wordt, voor zover van belang, hierna bij de beoordeling nader ingegaan.