Aflevering 7

Met de publicatie van het aanwijzingsbesluit in het Staatsblad op 7 september 2017 is de herziene Corporate Governance Code wettelijk verankerd per 1 januari 2018. De herziene Code legt meer nadruk op de waardecreatie van een organisatie op de lange termijn, benadrukt het belang van een transparant beloningsbeleid en onderstreept de meerwaarde van een aangename bedrijfscultuur. De herziening is tot stand gekomen onder leiding van de Commissie Van Manen.

Pensioenfondsen, verzekeraars en vermogensbeheerders hebben een conceptgedragscode opgesteld die de spelregels voor ‘verantwoord en betrokken’ aandeelhouderschap in Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen vastlegt. Toepassing van de codeprincipes door institutionele beleggers moet bijdragen aan duurzame, lange termijn waardecreatie van de ondernemingen waarin wordt belegd en daarmee ook aan de langetermijnrendementen van de beleggingsportefeuille. Via de code kunnen pensioenfondsen, verzekeraars en vermogensbeheerders aan hun deelnemers en klanten ook beter verantwoording afleggen over de wijze waarop zij via de uitoefening van hun aandeelhoudersrechten hebben bijgedragen aan de bescherming van de waarde van de beleggingsportefeuille. De gedragscode gaat de in 2011 opgestelde Eumedion Best Practices voor Betrokken Aandeelhouderschap vervangen. Deze best practices worden sinds 2011 toegepast door vrijwel alle 65 binnen- en buitenlandse institutionele beleggers die bij Eumedion zijn aangesloten. Eumedion heeft besloten om de best practices om te vormen naar een officiële gedragscode mede vanwege nieuwe Europese verplichtingen en verantwoordelijkheden voor institutionele beleggers die vanaf juni 2019 in werking treden. In de conceptgedragscode zijn deze nieuwe verplichtingen al opgenomen. Commentaar op de conceptcode kan tot 15 november 2017 gegeven worden. Het is de bedoeling om de definitieve versie in december te publiceren, zodat hij in 2018 van kracht kan worden.

Het wetsvoorstel Implementatiewet register uiteindelijk belanghebbenden wordt begin 2018 bij de Tweede Kamer ingediend. Dat meldde staatssecretaris Wiebes op 12 september 2017 bij de beantwoording van Kamervragen. Het streven is dat in de zomer van 2018 het Nederlandse UBO-register operationeel is.

Aandeelhouders mogen hun stemrecht in beginsel naar eigen inzicht uitoefenen. Dit kan problemen opleveren wanneer een vennootschap haar schulden moet herstructureren om een faillissement af te wenden.

Verschillende affaires in de semipublieke sector tonen aan dat er aan het bestuur en toezicht het nodige valt te verbeteren. De commissie Halsema stelt dat de oorzaken vooral moeten worden gezocht in een cultuurprobleem, maar constateert tegelijk dat

De wetgever acht het tijd om in Boek 2 BW voor alle in art. 2:3 BW genoemde rechtspersonen tot een wettelijke bepaling over intern toezicht te komen, of zoals de minister het uitdrukt ‘de regeling voor bestuur en toezicht bij de verschillende soorten

Het wetsvoorstel Wet bestuur en toezicht rechtspersonen behelst voor de NV en de BV een aantal veranderingen, maar heeft vooral voor de governance van verenigingen, coöperaties, onderlinge waarborgmaatschappijen en stichtingen inhoudelijke wijzigingen

Het wetsvoorstel Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (WBTR) brengt vooral wijzigingen mee voor de stichting. Onderwijsinstellingen, woningcorporaties en zorginstellingen zijn vaak stichtingen.

Begin juni 2016 is het wetsvoorstel Bestuur en toezicht rechtspersonen bij de Tweede Kamer ingediend. Dat voorstel brengt vooral voor de governance van verenigingen, coöperaties, onderlinge waarborgmaatschappijen en stichtingen inhoudelijke wijzigingen

De Hoge Raad oordeelt dat het bepaalde in art. 2:18 BW, over omzetting van een rechtspersoon in een andere rechtsvorm, zich leent voor overeenkomstige toepassing op kerkgenootschappen.

Art. 2:2 BW geeft geen definitie of omschrijving van het begrip kerkgenootschap. Uit de rechtspraak en de literatuur kan echter het volgende worden afgeleid. Een kerkgenootschap is een organisatie van aangeslotenen die zich de gemeenschappelijke godsverering

In het arrest van de Hoge Raad van 14 juli 2017 (ECLI:NL:HR:2017:1356) staat de vraag centraal of sprake is geweest van een geldige volmacht om de stemverhouding binnen een vereniging van eigenaars te wijzigen.

In de praktijk besluit men regelmatig tot ontbinding van rechtspersonen. Ontbinding gaat over het beëindigen van het bestaan van een rechtsentiteit. Heeft een rechtsentiteit op het moment van ontbinding nog baten, dan moet er vereffend worden.

Onvoldoende weersproken is dat de arbeidsovereenkomst van verweerder geheel geënt is op zijn positie als statutair bestuurder van de holding, waarbij hij ook als indirect bestuurder van 2Switch is aan te merken.

Vordering tot nietig verklaring/vernietiging van overeenkomst verkoop aandelen. Volgens de verkoper is zij door de koper ‘uitgerookt’ en gedwongen om in te stemmen met een te lage verkoopprijs.

De bestuurder van een BV die een uitzendbureau exploiteert draagt de aandelen in de BV over aan een Poolse uitzendkracht, kort voor een aangekondigd onderzoek na naleving van de cao.

In eerdere bijdragen over dit onderwerp is de bestuurdersaansprakelijkheid in internationale gevallen besproken vanuit het perspectief van het op die aansprakelijkheid toepasselijke recht.

De Werkgroep Personenvennootschappen wijkt in haar voorstel af van de door de Hoge Raad in het Carlande-arrest ontwikkelde rechtsregel dat een beherend vennoot in een VOF of CV bij toetreden ook aansprakelijk wordt voor schulden die zijn ontstaan vóór

Het wetsvoorstel Bestuur en toezicht rechtspersonen biedt een sobere basisregeling, die naar believen in de statuten of in sectorspecifieke regelingen uitgewerkt kan worden. Deze basisregeling beoogt ook onderlinge kruisbestuiving tussen rechtspersonen

Honderden normen in civielrechtelijke wetten en jurisprudentie verbinden een rechtsgevolg aan de aan- of afwezigheid van bepaalde kennis. Denk aan de start van de klachttermijn, de actio pauliana, maar ook de uitleg van overeenkomsten.

In de literatuur wordt verschillend gedacht over het antwoord op de vraag of schending van de norm van redelijkheid en billijkheid die voor het rechtspersonenrecht is opgenomen in art.

Heeft de Nederlandse rechter rechtsmacht ten aanzien van een bestuurdersaansprakelijkheidsvordering ex art. 2:9 BW indien de Nederlandse vennootschap een in een andere lidstaat (Duitsland) woonachtige bestuurder tevens als werknemer (directeur) aanspreekt

Aan de orde is de vraag of de enig bestuurder (gedaagde sub 1) en GSP (BV) aansprakelijk gehouden kunnen worden voor de schade die Autoglas heeft geleden door het tekortschieten door GSP Ltd in de nakoming van haar verplichtingen uit de huurovereenkomst

Het hof oordeelt dat een moedervennootschap aansprakelijk is voor de schuld van haar dochter, op grond van de door moeder gegeven 403-verklaring. De betreffende schuld is ontstaan vóór de ingangsdatum genoemd in de verklaring.

De rechtbank neemt veronderstellenderwijs aan dat de verenigingsbestuurders nalatig zijn geweest in hun taak om vóór levering van het riool aan de vereniging te controleren of de rioolinspectie aanwijzingen voor gebreken opleverde.

Stichting Taxibelang stelt een collectieve actie in tegen de gemeente ten behoeve van taxichauffeurs in Eindhoven. De voorzieningenrechter oordeelt dat de Stichting niet voldoet aan de vereisten van art.

Het wetsvoorstel dat nodig is om de Netherlands Commercial Court (NCC) van start te kunnen laten gaan, is op 14 september 2017 niet-controversieel verklaard door de Tweede Kamer. Dit betekent dat het voorstel op korte termijn kan worden behandeld door de Kamer.

De auteur bespreekt de AkzoNobel-beschikking van het Hof Amsterdam (OK) 29 mei 2017, ECLI:NL:GHAMS:2017:1965. Deze beschikking roept volgens de auteur opnieuw de vraag op of het enquêterecht, met zijn zeer onbestemde juridische beslissingskader, vrijwel

De Rechtbank Midden-Nederland heeft bij vonnis van 26 juli 2017 een zogeheten uittreedvordering afgewezen. De kwestie betrof een familiebedrijf, waarbij de relatie tussen vijf broers escaleerde.

Wanneer de rechtspersoon in staat of op de rand van faillissement de kosten van het onderzoek in de enquêteprocedure niet (volledig) kan voldoen, laat de OK ruimte voor de verzoeker om het onderzoek te financieren.

Er is geen zicht op dat het aanvullend onderzoek daadwerkelijk zal kunnen plaatsvinden aangezien Leaderland c.s. zelf niet over de benodigde fondsen beschikken en geen van de bij Leaderland betrokkenen bereid is de kosten hiervan (voor) te financieren.

Holland Casino wil zich omvormen van een stichting in een NV. De ondernemingsraad (OR) protesteert en vordert in kort geding een verbod om (hangende het door de OR ingestelde cassatieberoep) het besluit tot ontbinding van de stichting uit te voeren.

De OK oordeelt dat TNT bij afweging van de betrokken belangen niet in redelijkheid tot haar besluit heeft kunnen komen. Met het besluit ontstaat een vacuüm in de medezeggenschap, nu de werknemers (die overgaan naar de nieuwe onderneming, maar voor TNT

Investeringsmaatschappij Sapinda vraagt de OK om opschorting van de door de meerderheidsaandeelhouder uitgeroepen bava, zodat niet gestemd kan worden over ontslag van het bestuur. Dat de meerderheidsaandeelhouder het vertrouwen in het bestuur heeft verloren

Het wantrouwen tussen de twee aandeelhouders van Totalplast staat normale communicatie tussen hen in de weg. De ernstig verstoorde verhouding ondermijnt de bedrijfsvoering. Naar het oordeel van de OK levert dit reeds gegronde redenen op om te twijfelen

In 2012 gaat het Duitse postorderbedrijf Neckermann failliet. Dochter Neckermann B.V. gaat in 2014 failliet. Axivate Capital maakt een doorstart met de webshop. Axivate Capital is indirect bestuurder van HBB.

De Rechtbank Amsterdam heeft zich op 26 juli 2017 uitgelaten over de bancaire zorgplicht jegens derden in een geschil tussen Foot Locker en ING Bank (ECLI:NL:RBAMS:2017:5360). Met deze uitspraak voegt de rechtbank een nieuw hoofdstuk toe aan de omstandigheden

In deze zaak gaat het om de vraag of (i) de mede-aansprakelijkstelling door een directeur/grootaandeelhouder bij een geldlening aan zijn BV geduid moet worden als hoofdelijke aansprakelijkheid of als borgtocht, en of (ii) het niet-registreren van de in

X is via Beheer BV aandeelhouder van uitzendonderneming Olympia Flexgroup AG. De financiering van Flexgroup loopt via NIBC Bank. Medio 2009 krijgt Flexgroup liquiditeitsproblemen. NIBC verstrekt in maart en mei 2009 aanvullend krediet (beide keren € 3,5

De rechtbank oordeelt dat de echtgenotes de borgtochtovereenkomsten op goede gronden hebben vernietigd. De uitzonderingsbepaling van art. 1:88 lid 5 BW is niet van toepassing, nu geen sprake is van rechtshandelingen ten behoeve van de normale uitoefening

AFM legt een bestuurlijke boete op aan X wegens overtreding van art. 2:60 lid 1 Wft. Gelet op het voor die overtreding geldende basisboetebedrag van € 2 mln., en vanwege de ernst, duur en verwijtbaarheid, acht AFM een boete van € 3 mln.

X heeft een kredietrelatie met Van Lanschot. Van Lanschot draagt een porfeuille met vastgoedleningen over aan P, waaronder de leningen van X. Doordat geen sprake is van overgang van een deel van een overneming in de zin van art.

De minister van Financiën en de minister van Veiligheid en Justitie hebben het verslag van de openbare internetconsultatie van het ontwerpwetsvoorstel Implementatiewet 4e anti-witwasrichtlijn gepubliceerd. Dit is een vervolg op de concept-implementatiewet welke het kabinet op 5 juli 2016 ter consultatie had voorgelegd. Hoewel dit ruim op tijd leek voor de door de Europese Commissie gestelde implementatiedatum van 26 juni 2017, volgt nu dus pas de volgende stap. Hierbij de opmerking dat de bepalingen met betrekking tot het op te richten register voor uiteindelijk belanghebbenden (het zogeheten UBO-register) geen deel uitmaken van het geconsulteerde concept wetsvoorstel. Een separaat conceptwetsvoorstel is op 31 maart 2017 ter consultatie voorgelegd, hiertoe zal een afzonderlijk consultatieverslag worden gepubliceerd.

Het ministerie van Financiën heeft op 20 juli jl. een internetconsultatie geopend voor een viertal nieuwe invorderingsmaatregelen die aan de Invorderingswet 1990 toegevoegd dienen te worden. De staatssecretaris merkt in de concept Memorie van Toelichting op dat er in de praktijk veelal constructies worden gebruikt die – hoewel niet illegaal – wel ongewenst zijn. Daarom stelt hij twee maatregelen voor die de mogelijkheden voor het aansprakelijk stellen van derden verruimt. Allereerst wordt de aansprakelijkheid van begunstigden – van bijvoorbeeld een schenking of liquidatie-uitkering – verruimd indien (i) een handeling onverplicht is verricht; (ii) de Belastingdienst door die handeling is benadeeld en (iii) de belastingschuldige en begunstigde wisten of behoorden te weten dat de Belastingdienst door deze handeling benadeeld zou worden. Ten tweede wordt de Invorderingswet 1990 uitgebreid met verhaalsmogelijkheden op erfgenamen. De andere twee voorgestelde maatregelen beogen formele drempels bij aansprakelijkstelling weg te nemen. Daartoe wordt allereerst een nieuwe manier van bekendmaking van een belastingaanslag aan ontbonden rechtspersonen voorgesteld: deze wordt in de Staatscourant gepubliceerd, terwijl ook een kopie van het aanslagbiljet door de ontvanger wordt verzonden aan de laatst bekende bestuurders, aandeelhouders en vereffenaars van de rechtspersoon. Tot slot stelt de staatssecretaris een uitbreiding van de informatieplicht voor zodat deze ook zal gelden voor een vermoedelijk aansprakelijke die nog niet formeel door de Belastingdienst aansprakelijk is gesteld.

Het ministerie van Financiën heeft op 20 juli jl. naar aanleiding van de Panama Papers een internetconsultatie geopend over maatregelen gericht op het tegengaan van belastingontduiking. Deel van deze internetconsultatie voor de Wet aanpak belastingontduiking is de openbaarmaking van onherroepelijk vaststaande vergrijpboeten opgelegd aan deelnemers aan een beboetbaar feit. Deelnemers waar deze openbaarmaking voor bedoeld is, zijn inter alia juridische beroepsbeoefenaren/adviseurs, erfgenamen, begunstigden van een schenking of uitdeling, maar ook de persoon die potentieel aansprakelijk is voor de belastingschuld van een ander. In het beleidsdocument wordt tot slot nog nadrukkelijk vermeldt dat de openbaarmaking alleen vergrijpboeten en niet verzuimboeten raakt. Een vergrijpboete vereist opzet of grove schuld, zodat sprake is van (een zekere mate van) bewustheid van de overtreder bij het begaan van de overtreding, terwijl daar bij verzuimboeten geen sprake van hoeft te zijn.

De Tweede Kamer heeft een parlementair behandelvoorbehoud gemaakt bij de conceptrichtlijn die intermediairs – waaronder belastingadviseurs – verplicht om grensoverschrijdende fiscale planning constructies met zogenaamde ‘wezenskenmerken’ die tot inkomstenverlies voor de overheid kunnen leiden, op eigen initiatief verplicht aan de overheid te melden. De conceptrichtlijn heeft vervolgens een automatische gegevensuitwisseling via een centraal gegevensbestand met andere lidstaten van de EU voor ogen. Dit behandelvoorbehoud dient overigens niet verward te worden met een ‘gele kaart’ – welke zich richt tot de Europese Commissie. De minister mag als gevolg van dit behandelvoorbehoud geen standpunten in de EcofinRaad innemen. De verwachting is dat dit behandelvoorbehoud zal worden ingetrokken nadat afspraken met betrekking tot de inlichting van de Tweede Kamer overeen zijn gekomen.

Staatssecretaris Wiebes heeft een Kamerbrief (2017-0000129721; 12 juli 2017) gestuurd over het tijdstip van het afschaffen van de inkeerregeling. In zijn brief geeft hij aan dat hij voornemens is het voorstel tot afschaffing van de inkeerregeling op te nemen in het pakket Belastingplan 2018 en dat deze – in tegenstelling tot zijn brief van 17 januari 2017 – niet wordt gepubliceerd ter internetconsultatie. Dit betekent dat de inkeerregeling (zeer) waarschijnlijk per 1 januari 2018 is afgeschaft. De inkeerregeling biedt belastingplichtigen de mogelijkheid zich vrijwillig bij de Belastingdienst te melden met (buitenlands) inkomen c.q. vermogen dat nog niet is aangegeven. Vanaf 1 juli 2016 geldt bij vrijwillig melden van zwartsparen een boete van 120%. Bij niet melden geldt een boete van maximaal 300%.

De Hoge Raad heeft in een recent arrest niet de suggestie van advocaat-generaal Niessen gevolgd om bij toepassing van art. 80a Wet RO standaardoverwegingen aan het arrest toe te voegen.

Belanghebbende, een voetbalclub in de Eredivisie, betaalt in 2012 aan 33 werknemers, waarvan 26 spelers, een loon van meer dan € 150.000. De inspecteur legt zodoende een naheffingsaanslag loonbelasting van bijna € 2 miljoen op in verband met de crisisheffing.

Op 28 september 2017 heeft de minister van Veiligheid en Justitie gereageerd op vragen van de Eerste Kamer naar aanleiding van het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie inzake FNV/Smallsteps (Estro). De minister meent dat WCO I niet hoeft te worden aangepast. Wel moet conform de uitspraak van het Hof rekening worden gehouden met de toepasselijkheid van de regels van overgang van onderneming, indien WCO I wordt toegepast met het oog op een doorstart.

Op 5 september 2017 is de Wet homologatie onderhands akkoord ter voorkoming van faillissement in consultatie gegaan. Met dit voorstel – een aangepaste versie van het consultatievoorstel Wet Continuïteit Ondernemingen II uit 2014 – wordt beoogd een wettelijke basis te bieden voor het aanbieden van een dwangakkoord tot herstructurering van een onderneming buiten faillissement en/of surseance van betaling. Met dit wetsvoorstel beoogt het ministerie van Veiligheid en Justitie een regeling in de Fw in te voeren op basis waarvan de rechtbank een onderhands akkoord tussen een onderneming en zijn schuldeisers en aandeelhouders betreffende de sanering en herstructurering van schulden kan homologeren als daarmee het faillissement van de schuldenaar kan worden voorkomen. De homologatie leidt ertoe dat het akkoord verbindend is voor alle bij het akkoord betrokken schuldeisers en aandeelhouders. Schuldeisers of aandeelhouders die niet met het akkoord hebben ingestemd, kunnen daardoor toch aan het akkoord worden gebonden (‘dwangakkoord’). De voorgestelde regeling ziet op ondernemingen die wel rendabele bedrijfsactiviteiten hebben, maar vanwege een te zware schuldenlast toch insolvent dreigen te raken. Doel is om het reorganiserend vermogen van deze ondernemingen te versterken en te voorkomen dat een kleine groep van schuldeisers of aandeelhouders de belangen van de overige bij de onderneming betrokken partijen schaadt door op oneigenlijke gronden een herstructurering tegen te houden waarmee een faillissement nog kan worden afgewend. Van de schuldenaar wordt verwacht dat hij eerst via de minnelijke weg probeert met zijn schuldeisers en aandeelhouders tot een akkoord te komen. Pas als dit niet lukt, komt de mogelijkheid van een dwangakkoord in beeld. Reageren op het concept kan tot 1 december 2017.

Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft op 22 juni 2017 geoordeeld dat de regels die betrekking hebben op overgang van onderneming ook van toepassing zijn bij een pre-pack. Het gevolg van deze uitspraak is dat werknemers die na een succesvolle

Financiers vragen dikwijls zekerheid bij kredietverstrekking. Verpanding van de vorderingen van de kredietnemer op derden is een van de meest gebruikelijke en voor de praktijk belangrijke zekerheidsvormen.

Het streven van de Europese Unie om ondernemingen in financiële moeilijkheden te redden lijkt een middel te zijn om meerdere andere doelstellingen te verwezenlijken, zoals het bevorderen van ondernemerschap, het maximaliseren van de recovery rate voor

In dit artikel gaat de auteur in op de aansprakelijkheid van de bestuurders in het geval van faillissement van de rechtspersoon. Het wetsvoorstel Bestuur en toezicht rechtspersonen voorziet in een verplaatsing van het huidige art.

In dit artikel gaat de auteur aan de hand van het arrest Mondia/V&D in op het recht op nakoming. De auteur concludeert dat de inbreuk op het recht van nakoming van schuldeisers uiteindelijk wordt gerechtvaardigd door de hoop en verwachting dat zowel de

De curatoren leggen conservatoir beslag op de vordering op verzekeraar Nationale Nederlanden uit hoofde van een beroepsaansprakelijkheidsverzekering van een registeraccountant. Het hof beveelt gedeeltelijke opheffing, zodat het beslag niet in de weg staat

De beheers- en beschikkingsbevoegdheid van de curator is met de beëindiging van het faillissement door het verbindend worden van de slotuitdelingslijst weliswaar geëindigd, maar dit heeft niet tot gevolg dat de rechtsgevolgen aan de tijdens het faillissement

Indien het voornaamste doel van de faillissementsaanvrage is het feitelijk op de oude voet voortzetten van de onderneming, maar dan zonder de werknemers en zonder dat aan de werknemers de normale arbeidsrechtelijke bescherming wordt geboden, kan sprake

Het staat een schuldeiser in beginsel vrij om een hem door de schuldenaar aangeboden buitengerechtelijk akkoord – indien dat inhoudt dat de schuldeiser slechts een (beperkt) deel van zijn vordering betaald krijgt en voor het restant afstand doet van zijn

De Hoge Raad concludeert dat een wederpartij van de failliet, die geen eigenaar is van het gebouw waarin of van het terrein waarop zich na ontbinding van de overeenkomst nog tot de boedel behorende zaken bevinden, maar daarvan wel een exclusief gebruiksrecht

De openbaar pandgever kan met toestemming van de pandhouder inningsbevoegd zijn (art. 3:246 lid 4 BW). Het onderhavige arrest gaat over de vraag of die toestemming ook ‘geclausuleerd’ kan zijn, zodanig dat de pandgever alleen inningsbevoegd is voor zover

In de onderhavige zaak gaat de Hoge Raad over tot cassatie van het arrest van het Gerechtshof Amsterdam van 22 december 2015, «JOR» 2016/107. Waar het Hof Amsterdam het nog had ‘aangedurfd’ om een van de Hoge Raad afwijkende maatstaf te gebruiken om de

Het arrest ziet op toepassing van de algemene openbare orde-exceptie. Een succesvol beroep hierop is uitzonderlijk. Partijen verschillen over de vraag of art. 431 Rv, zoals die bepaling in de literatuur wordt uitgelegd waar het de mogelijkheid van erkenning

Het arrest is het product van een poging van de schuldenaar om de door de curator verkochte goederen terug te krijgen, maar deze strandde. Het gevolg daarvan was dat de ex-schuldenaar letterlijk met lege handen stond.

Aan X is een verhuurd pand overgedragen. Nadat de huurder failliet gaat, doet X een beroep op de bankgarantie die een bank vóór de overdracht overeenkomstig het ROZ-model heeft verstrekt ten behoeve van de ‘verhuurder of zijn rechtverkrijgende(n)’.

De Hoge Raad stelt prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie over een Peeters/Gatzen-vordering. De Hoge Raad vraagt of deze vordering onder het bereik van de EEX-verordening valt of onder de oude Insolventieverordening, welk recht van toepassing is

Governance bij familiebedrijven

Aansprakelijkheid van Ex-co-leden die niet-statutaire bestuurders zijn.