Aflevering 2

Op 9 juli 2019 heeft de Ondernemingskamer van het Gerechtshof Amsterdam de Leidraad voor Onderzoekers in Enquêteprocedures vastgesteld (de Leidraad). De Leidraad treedt in de plaats van de eerder door de Ondernemingskamer opgestelde Aandachtspunten, aanbevelingen en suggesties voor onderzoekers, zoals laatstelijk gewijzigd per 1 januari 2013. De Leidraad beoogt de onderzoeker in een door de Ondernemingskamer bevolen onderzoek enige (praktische) handvatten te bieden, mede in het licht van de wettelijke bepalingen, jurisprudentie en overige rechtsregels voor het onderzoek. Bij het opstellen van de Leidraad heeft de Ondernemingskamer acht geslagen op o.a. suggesties vanuit de praktijk.

De Europese Commissie heeft Nederland en zeven andere Europese landen berispt omdat zij de vijfde antiwitwasrichtlijn (met o.a. invoering van het UBO-register) niet tijdig hebben geïmplementeerd.

Het wil het aandeel vrouwen en de culturele diversiteit in de top van organisaties vergroten. Daarom neemt het kabinet de aanbevelingen van het SER-advies ‘Diversiteit in de Top. Tijd voor versnelling’ integraal over. De ministerraad heeft daarmee ingestemd op voorstel van de ministers van OCW, SZ en Rechtsbescherming. Omdat er jarenlang nauwelijks vooruitgang werd geboekt met de diversiteit in de top van het bedrijfsleven, ziet het kabinet zich genoodzaakt om ingrijpende maatregelen te treffen. Hierbij ondersteund door het in september 2019 uitgebrachte SER-advies waarin werkgevers en werknemers zich hebben uitgesproken voor een wettelijke regeling met sancties. In het voorjaar zal het kabinet met een wetsvoorstel komen waarin Nederlandse beursgenoteerde bedrijven verplicht worden tot een vertegenwoordiging van mannen en vrouwen van ten minste 30% in de Raad van Commissarissen. Een nieuwe benoeming die niet bijdraagt aan het halen van de 30% wordt nietig verklaard. Voor de andere grote Nederlandse bedrijven, zo’n 5000 in totaal, geldt dat ze met passende en ambitieuze streefcijfers moeten komen voor de top en subtop van het bedrijf. De bedrijven moeten een plan maken hoe ze de streefcijfers gaan halen en transparant zijn over de resultaten. Ook voor de (semi-)publieke sector vindt het kabinet het van belang dat de top divers is samengesteld. Daarom komt het kabinet met een vergelijkbare regeling voor de (semi-)publieke sector als voor de bedrijven.

Op 28 januari 2020 heeft de Tweede Kamer het Wetsvoorstel bestuur en toezicht rechtspersonen aangenomen. Het wetsvoorstel verduidelijkt de regeling voor bestuur en toezicht bij verenigingen, coöperaties, onderlinge waarborgmaatschappijen en stichtingen.

Per 1 december 2019 is de wet aandeelhoudersbetrokkenheid in werking getreden. De wet implementeert de herziene richtlijn aandeelhoudersrechten in het Burgerlijk Wetboek, de Wet op het financieel toezicht en de Wet giraal effectenverkeer.

De Europese anti-witwasrichtlijnen verplichten juridische entiteiten een ultimate beneficial owner (UBO) vast te stellen. Deze UBO moet, op grond van de vierde anti-witwasrichtlijn en de Implementatiewet registratie uiteindelijk belanghebbenden van vennootschappen

Sinds 1 januari 2013 moeten grote (beurs)vennootschappen streven naar een evenwichtige verdeling van de zetels van het bestuur en de raad van commissarissen. Toch neemt het totaalaantal vrouwelijke bestuurders en commissarissen maar mondjesmaat toe.

De auteur bespreekt de centrale governancethema’s van de herziene Governance Code Zorg in een kritische vergelijking met corresponderende principes en best practice bepalingen van de Corporate Governance Code.

Stemmen in strijd met een stemovereenkomst tussen aandeelhouders kan leiden tot vernietiging van het resulterende besluit en aandeelhoudersovereenkomsten kunnen in het algemeen het vennootschapsbelang mede inkleuren.

Schenking van niet-bewilligde certificaten door erflater aan echtgenote en kinderen. De certificaathouder behoort ten opzichte van vennootschap niet tot ‘kring van betrokkenen’ ex art.

De Gecombineerde Commissie Vennootschapsrecht (GCV) en beleggersorganisatie Eumedion zijn kritisch over het wetsvoorstel (35 367) dat de bescherming van Nederlandse beursvennootschappen wil versterken. Het wetsvoorstel dat op 19 december 2019 is ingediend bij de Tweede Kamer introduceert een wettelijke bedenktijd voor het bestuur van een beursvennootschap bij een vijandig overnamebod of een activistische aandeelhouder. De GCV geeft in haar advies van 30 januari 2020 aan dat zij vindt dat de introductie van een wettelijke bedenktijd voor een openbaar bod in de huidige vorm geen nut heeft en onnodig schadelijk kan zijn voor het Nederlandse investeringsklimaat. Volgens Eumedion hebben Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen al voldoende mogelijkheden om zich te beschermen tegen een vijandige overname en/of ongewenst aandeelhoudersactivisme. De invoering van een aanvullende wettelijke bedenktijd is daarom volgens haar onnodig en disproportioneel.

De in november 2019 aangenomen Europese fusierichtlijn (Richtlijn (EU) nr. 2019/2121) is op 12 december 2019 in het Europese staatsblad gepubliceerd. Door de richtlijn kunnen EU-bedrijven eenvoudiger grensoverschrijdende omzettingen, fusies en splitsingen realiseren. Lidstaten dienen de richtlijn uiterlijk op 31 januari 2023 in nationaal recht om te zetten.

Nog nooit besloten zoveel bedrijven zich in Nederland te vestigen als vorig jaar. In 2019 kozen 397 internationale ondernemingen voor Nederland. Daarvan deden 78 bedrijven dat wegens de Brexit. Dat meldt de Netherlands Foreign Investment Agency (NFIA). Onder deze 'Brexit-bedrijven' vallen Britse ondernemingen die verhuizen of uitbreiden naar Nederland om toegang te houden tot de markt en internationale bedrijven die het Europese hoofdkwartier of een specifieke afdeling uit het VK verhuizen. Het gaat ook om bedrijven die eerst overwogen om (deels) te verhuizen of uit te breiden naar het VK, maar wegens de Brexit uitwijken naar ons land. In 2018 haalde Nederland nog 42 van dit soort bedrijven binnen, in 2017 waren het er achttien. Nederland is vooral populair onder bedrijven in de zakelijke dienstverlening als Fintech, IT en de mediabranche. Ook gezondheidsbedrijven zien Nederland als goed vestigingsland, onder meer vanwege de komst van het Europees Medicijnagentschap, dat vanuit Londen naar Amsterdam verhuisde.

Staatssecretaris Keijzer van EZ en minister Dekker voor Rechtsbescherming hebben op 10 februari 2020 de Wet Franchise naar de Tweede Kamer gestuurd. Het wetsvoorstel moet zorgen voor betere bescherming van de franchisenemer en een gezondere machtsbalans

Op 18 mei 2018 wees de Hoge Raad een arrest over de herstructurering van Holland Casino (ECLI:NL:HR:2018:725). In die zaak nam het bestuur van Holland Casino – in afwijking van het advies van de ondernemingsraad – een besluit tot afsplitsing naar een

Corporate opportunities zijn zakelijke kansen die in een concreet geval toekomen of toebehoren te komen aan een bepaalde rechtspersoon. Het komt voor dat bij een dergelijke rechtspersoon betrokken bestuurders, aandeelhouders en andere stakeholders zich

Bestuurders van rechtspersonen moeten voorzichtig zijn met rechtshandelingen die zij namens de rechtspersoon verrichten in het tijdvak tussen de oprichting van de rechtspersoon en de inschrijving van die rechtspersoon in het handelsregister.

Rusland moet miljarden dollars schadevergoeding betalen aan de aandeelhouders van het Russische olieconcern Yukos. Het gaat om een vergoeding omdat het bedrijf in 2006 door de Russische overheid werd onteigend en failliet ging.

In deze bijdrage gaat de auteur in op de beschikking van het Hof Amsterdam (Ondernemingskamer) van 28 juni 2019, ECLI:NL:GHAMS:2019:2255 (City Assistant/Hello Amsterdam). De auteur besteedt onder meer aandacht aan (de voorwaarden gesteld aan) onmiddellijke

Op 10 december 2019 heeft de OK een onderzoek bevolen naar het beleid en de gang van zaken met betrekking tot een in 2010 uitgevoerde overname en fusie van kinderopvangorganisatie Estro Groep (ECLI:NL:GHAMS:2019:4359).

Kort geleden is het Voorontwerp voor de Wet aanpassing geschillenregeling en verduidelijking ontvankelijkheidseisen enquêteprocedure gepubliceerd. De auteur bespreekt het Voorontwerp, maar beperkt zich tot de manier waarop het Voorontwerp (door het invoeren

Aan de hand van het onderzoeksverslag concludeert de OK dat sprake is van wanbeleid bij vastgoedonderneming De Leege Landen. Dit wanbeleid bestaat uit het zonder redelijke grond geen openheid van zaken betrachten, het eerst aflossen van de eigen schulden

De OK oordeelt dat er gegronde redenen zijn bij zorgorganisatie Royal Care om aan een juist beleid en gang van zaken te twijfelen, gezien de eigenmachtige en eigenzinnige manier waarop de indirect bestuurder optreedt.

De bestuurder van een recyclingbedrijf verkoopt bedrijfspanden, zonder voorafgaand besluit van de aandeelhoudersvergadering of het informeren van de minderheidsaandeelhouder.

Aan de hand van het uitgevoerde onderzoek stelt de OK vast dat sprake was van wanbeleid bij DeSeizoenen BV in de periode januari 2012 tot 25   februari 2014.

Alle mkb-klanten met een rentederivaat die voor compensatie in aanmerking komen hebben een aanbodbrief met compensatievoorstel van hun bank ontvangen. 18.907 ondernemers ontvangen samen circa € 1,4 miljard aan compensatie, waarvan meer dan 90% al is uitgekeerd. Het percentage klanten dat het voorstel van hun bank geaccepteerd heeft, is 89%. Dit blijkt uit de zesde voortgangsrapportage over het Uniform Herstelkader rentederivaten van de Autoriteit Financiële markten, die op 28 januari 2020 door de minister van Financiën naar de Tweede Kamer is gestuurd.

Het eindrapport van de Commissie toekomst accountancysector (CTA) moet de basis vormen voor ‘fundamentele veranderingen’ in het beroep. Zo moet de kwaliteit van wettelijke controles snel beter inzichtelijk worden gemaakt, door de opzet van eenduidige Audit Quality Indicators. Het toezicht op controlerend accountants moet alleen bij de AFM komen te liggen. En binnen grote accountantsorganisaties moet de raad van commissarissen een zwaardere rol krijgen. Dat stelt de CTA in haar op 30 januari 2020 aan minister Hoekstra van Financiën aangeboden eindrapport ‘Vertrouwen op controle’. De CTA komt met 22 aanbevelingen om het vertrouwen in de accountant te herstellen, maar stelt dat het een illusie is om te denken dat die alle problemen in de toekomst weg zullen nemen. Half januari 2020 kwam de Monitoring Commissie Accountancy al met haar (kritische) rapport over de accountancysector. Daarin concludeerde de Commissie dat de politiek moet ingrijpen, omdat de sector zelf onvoldoende in staat blijkt schoon schip te maken.

Meerdere strategische procedures voor de Hoge Raad hebben ervoor gezorgd dat bij zakelijke kredietverlening de positie van Nederlandse banken zo sterk is dat zij in de meeste gevallen een zekerheidsrecht hebben op alle vermogensbestanddelen van de debiteur.

Bij de implementatie van de herziene Richtlijn aandeelhoudersrechten (‘Herzieningsrichtlijn’) is gekozen voor omzetting in verschillende wetten: Boek 2 BW, de Wet giraal effectenverkeer en een nieuw Hoofdstuk 5.

In deze bijdrage wordt aandacht besteed aan de belangrijkste aspecten van civielrechtelijke aansprakelijkheid van de accountant, te weten zorgplicht en causaal verband.

Financiële ondernemingen kunnen, met het voortschrijden van de techniek, in toenemende mate klanten verschillend behandelen. Vaak is hierbij de juridische vraag in hoeverre indirect onderscheid in de zin van de discriminatieregelgeving kan worden gerechtvaardigd.

Een kweker vordert schadevergoeding ter zake door hem als investering aangekochte landbouwpercelen. Rechtbank en hof wijzen de vordering af. De verkoper en vastgoedbemiddelaar hebben voldoende benadrukt dat waardestijging van de percelen

Op 29 januari 2020 is een besluit gepubliceerd met een toelichting op de fiscale gevolgen van het akkoord dat is overeengekomen tussen het Verenigd Koninkrijk (VK) en de Europese Unie (EU) in het kader van de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk

Op 28 november 2019 heeft Staatssecretaris Snel van Financiën de memorie van antwoord bij het wetsvoorstel Wet implementatie EU-richtlijn meldingsplichtige grensoverschrijdende constructies (DAC6) naar de Eerste Kamer gestuurd.

In Trouw heeft GroenLinks in december 2019 aangekondigd met een initiatiefwetsvoorstel ter voorkoming van misbruik in de dividendbelasting te komen. Met het wetsvoorstel moeten de volgende gaten in de dividendbelasting gedicht worden: (i) het coöperatieheffingslek, (ii) het fusie/zetelverplaatsing-heffingslek, (iii) dividendstripping, (iv) het heffingslek bij Nederlands vastgoed en (v) EU-claims van buitenlandse beleggingsfondsen. GroenLinks is voornemens het initiatiefwetsvoorstel in het voorjaar van 2020 ter consultatie aan te beiden en in de tussenliggende periode brede politieke steun vinden voor de in het voorstel opgenomen maatregelen.

De Staatssecretaris van Financiën heeft het CV/BV-besluit per 1 januari 2020 ingetrokken. Hybride entiteiten die voor Nederlandse fiscale doeleinden als transparant worden beschouwd en voor Amerikaanse fiscale doeleinden als niet-transparant, kunnen zodoende

Ondernemers met een BV moeten met ingang van dit jaar aangifte doen door in te loggen met eHerkenning. Dat stuit op weerstand bij veel ondernemers.

De Staatssecretaris van Financiën heeft op 10 december 2019 een nieuw beleidsbesluit gepubliceerd over leasing. De regeling geldt voor de inkomstenbelasting, de vennootschapsbelasting en de invordering en vervangt het besluit van 15 november 1999, nr.

De Hoge Raad heeft een arrest gewezen over de vennootschapsbelastingplicht van buitenlandse houdstervennootschappen die een belang van ten minste 5% houden in een in Nederland gevestigde vennootschap.

De Hoge Raad heeft een aantal vragen van Hof Den Bosch beantwoord inzake het recht op teruggaaf van dividendbelasting voor een buitenlands beleggingsfonds. De Hoge Raad oordeelt dat alleen fondsen voor de gemeenschappelijke belegging of andere aanwending

Het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) heeft uitspraak gedaan in de zaak Köln Aktienfonds Deka. Het HvJ EU beantwoordt twee inleidende vragen van de Hoge Raad over de verenigbaarheid van het EU-recht met verschillen in het Nederlandse dividendbelastingregime,

Het bodem(voor)recht van de fiscus staat al sinds jaar en dag in de belangstelling. De roep om afschaffing ervan lijkt steeds luider te klinken. Er zijn echter ook partijen, zoals curatoren, die tegen afschaffing zijn, omdat hun positie daardoor zou verslechteren.

Met de Wet homologatie onderhands akkoord (WHOA) introduceert de wetgever een nieuw instrument in de Faillissementswet: het dwangakkoord buiten surseance en faillissement. De auteur verkent in dit artikel de toepassingsmogelijkheden van de WHOA bij groepsherstructureringen,

De kantonrechter oordeelt aan de hand van de Neo River-maatstaf dat de pandgever de bevoegdheid tot het treffen van een schikking met de schuldenaar aan de pandhouder kan overgedragen.

Na aanvraag van het faillissement wordt de rekening van een schuldeiser alsnog betaald. De curator stelt de (indirecte) bestuurders aansprakelijk voor onrechtmatig handelen wegens selectieve betaling.

De Leidraad beoogt het onderzoek in sterkere mate te normeren dan voorheen de Aandachtspunten. De persoon van de onderzoeker is belangrijk, maar de wijze waarop het onderzoek wordt verricht en de bevindingen dienen niet in belangrijke mate afhankelijk te zijn van de vraag wie als onderzoeker is aangewezen. Ingegaan wordt op enkele doelstellingen die de Ondernemingskamer met de Leidraad wil bereiken. Er wordt aandacht besteed aan het principe “pas toe of leg uit”, aan de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de onderzoeker, het plan van aanpak en de kosten van het onderzoek, hoor en wederhoor en de functie van het onderzoeksverslag in de tweede fase.

De onderzoeker was in het verleden een soort sterreporter, die een bijna ongebreidelde vrijheid genoot. Die tijd is voorbij. Het onderzoek in de enquêteprocedure raakt langzamerhand ingebed in regels: het proces verjuridiseert. De nieuwe Leidraad is een verdere stap in dit proces. De Leidraad bevat een betere regeling van de volgende onderwerpen: onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de onderzoeker, de omvang van het onderzoek, schikkingen door de onderzoeker en hoor en wederhoor. De toekomst wijst in de richting van een verdere institutionalisering van de positie van de onderzoeker.

Belanghebbenden hebben van de enquête niet veel goeds te verwachten. De enquête is intrinsiek oneerlijk, het vervuilt het ‘ernstig verwijt-criterium’, kent onvoldoende kwaliteitswaarborgen, voegt weinig toe en werkt vertragend. Tegen deze gebreken, wegen de voordelen niet op. De enquête kan daarom beter worden afgeschaft. Het pleidooi voor afschaffing laat onverlet dat de nieuwe Leidraad voor onderzoekers een aanzienlijke verbetering is.