Aflevering 6731

* Het begrip uitkeringen wordt in deze bijdrage in ruime zin gehanteerd. Tenzij anders aangegeven ziet het op uitkering van winst en reserves, uitkeringen door inkoop van aandelen en uitkeringen in het kader van een kapitaalvermindering. In het wetsvoorstel geldt namelijk voor al deze vormen van uitkeringen eenzelfde regeling.

Het voorstel van wet “Vereenvoudiging en Flexibilisering BV-recht” claimt blijkens de titel en de inhoud van de Memorie van ToelichtingBlz. 1 eerste volzin van de Memorie van Toelichting. (verder aangeduid als MvT) dat het zou gaan om een vereenvoudiging. Zoals ook uit de andere bijdragen in dit tijdschrift zal blijken kan het voorstel deze claim niet waar maken. Het geheel van de regelgeving rondom de rechtsvorm van de besloten vennootschap wordt uitgebreider en complexer. Dit geldt zeker ook voor de economische en accountancy aspecten. Wel kan geconstateerd worden dat de voorgestelde regeling, voor zover die niet reeds in de jurisprudentie was verankerd, vanuit economisch perspectief een zinvollere inhoud geeft aan de bescherming van de belangen van derden die bij de onderneming betrokken zijn dan de wettelijke regeling die thans nog van kracht is. De regeling is echter met een grotere mate van subjectiviteit omgeven. Op de wijze waarop de regeling thans is geformuleerd kunnen overigens nog wel verbeteringen worden aangebracht.

Zoals uit de hiervoor opgenomen bijdragen blijkt, biedt het wetsvoorstel flexibele BV aandeelhouders veel vrijheid om hun onderlinge verhoudingen te regelen. Deze vrijheid van inrichting maakt dat tijdens het vennootschappelijk bestaan de aard van de vennootschap en de verhoudingen tussen aandeelhouders kunnen wijzigingen. Veranderingen in de vennootschappelijke structuur kunnen aandeelhouders in een beknelde positie brengen; het wetsvoorstel beoogt minderheidsaandeelhouders op verschillende manieren te beschermen. Zo vereist een aantal besluiten unanimiteit, bijvoorbeeld ten aanzien van een statutenwijziging die uitsluiting van overdracht van aandelen (art. 2:195 lid 3 Wetsvoorstel) of een wijziging in de stemrechtverdeling (art. 2:228 lid 4 Wetsvoorstel). Ook kunnen bepaalde regelingen niet opgelegd worden tegen de wil van een aandeelhouder (het statutair opleggen van verplichtingen aan aandeelhouders (art. 2:192 lid 1 Wetsvoorstel) of een afwijkende prijsbepalingsregeling ten aanzien van de blokkeringsregeling, art. 2:195 lid 4 Wetsvoorstel). Ten slotte kunnen er statutenwijzigingen plaatsvinden waardoor de meerderheid de minderheid regelingen oplegt waartegen deze minderheid zich verzet; dergelijke statutenwijzigingen kunnen ‘nieuwe’ regelingen betreffen zoals de regeling van statutaire kwaliteitseisen (art. 2:195b Wetsvoorstel), maar het uitgangspunt dat de meerderheid de minderheid bij besluitvorming overruled is inherent aan de minderheidspositie.Onbesproken laat ik de rechtsmiddelen van minderheidsaandeelhouders (m.n. aantasting besluiten, 2:15 BW en het enquêterecht (2:345 e.v.)) Ik verwijs naar L. Timmerman, A. Doorman, Rights of minority shareholders in the Netherlands. A report written for the XVIth World Congres of the International Academy of Comparative Law, gepubliceerd op: http://irs.ub.rug.nl/ppn/238403475. Zoals ook in de Memorie van Toelichting wordt aangegeven zijn met name in het geval unanimiteit is vereist en in het geval van meerderheidsbesluiten tegen de zin van de minderheid conflicten tussen aandeelhouders denkbaar.Voorbeelden gegeven in de Memorie van Toelichting Wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in verband met de aanpassing van de regeling voor besloten vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid, Wet vereenvoudiging en flexibilisering bv-recht, Kamerstukken II 2006/07, 31 058, nr. 3 (MvT), blz. 4, 18 (hierna aangehaald in de tekst als: Wetsvoorstel). De Expertgroep gaf in haar rapport al aan dat

Als de voortekenen niet bedriegen kan het nieuw voorgestelde BV-recht wel eens een relatief snelle parlementaire behandeling ten deel vallen. Na de indiening van het wetsvoorstel op 31 mei jl. (met het nummer 31 058), verscheen in september reeds het voorlopig verslag van de vaste commissie van Justitie van de Tweede Kamer. Het beeld dat daaruit oprijst is positief. Na de Commissie Vennootschapsrecht en de Gecombineerde Commissie KNB/NOvA, onderschrijft ook de Kamer van links tot rechts de wenselijkheid van de herziening van het BVrecht en de uitgangspunten en opzet zoals eerder neergelegd in het rapport van de Commissie De Kluiver. Het CDA ziet daarin een goede bijdrage aan de versteviging van het Nederlandse vestigingsklimaat, de VVD een passend antwoord op internationale en Europese ontwikkelingen die tot modernisering nopen en PvdA en SP verheugt het dat onnodige belemmeringen worden weggenomen en zoveel mogelijk wordt aangesloten bij de wensen uit de praktijk. Natuurlijk zijn er ook kritiekpunten. Naast een aantal kleinere, veelal van juridisch-technische aard, spitst de discussie zich met name toe (zoals ook al in eerdere stadia het geval was) op de nieuwe regeling van uitkeringen aan aandeelhouders. Kort gezegd (zie voor de specifieke tekst het nieuwe art. 2:216 BW) komt deze erop neer dat uitkeringen aan aandeelhouders instemming vereisen van het bestuur en dat het bestuur die instemming moet weigeren als de uitkering ertoe zou leiden dat de BV niet langer kan voortgaan met de betaling van haar schulden. Anders gezegd: als door een uitkering de belangen van schuldeisers voorzienbaar ernstig worden geschaad dient een uitkering (dus) niet te geschieden.

1.1. Het Wetsvoorstel tot wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in verband met de aanpassing van de regeling voor besloten vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid (Wet vereenvoudiging en flexibilisering bv-recht)Zoals ingediend bij de Tweede Kamer op 31 mei 2007, Kamerstukken 31 058 nr. 1. (het ‘wetsvoorstel’) brengt onder meer wijziging in de interne verhoudingen binnen de vennootschap. In deze bijdrage besteed ik aandacht aan een aantal aspecten daarvan waarbij ik in het bijzonder zal ingaan op de regels met betrekking tot benoeming en ontslag van bestuurders en commissarissen, stemrechtregeling en de positie van certificaathouders. Ten aanzien van deze aspecten biedt het wetsontwerp zonder meer een vergroting van de flexibiliteit van inrichting van de BV. Het wetsvoorstel beoogt echter niet alleen flexibilisering maar ook vereenvoudiging.Het element vereenvoudiging is zelfs voorop gezet in de ‘roepnaam’ van het wetsontwerp, evenals in de openingszin van de Memorie van Toelichting (Kamerstukken 31 058 nr. 2) (de ‘MvT’). Of ten aanzien van de interne verhoudingen de vereenvoudiging gelijk opgaat met de flexibilisering waag ik eerlijk gezegd te betwijfelen maar dat die twee zaken niet per definitie in elkaar verlengde liggen, is uiteraard geen nieuws.

niet-redactioneel gedeelte onder verantwoordelijkheid van het bestuur

Het wetsontwerp vereenvoudiging en flexibilisering BVrechtVoorstel van Wet, Wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in verband met de aanpassing van de regeling voor besloten vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid (Wet vereenvoudiging en flexibilisering bv-recht), Kamerstukken II 31 058, nr. 2. stelt beduidend meer vrijheid in het vooruitzicht met betrekking tot de inrichting van de BV dan het huidige recht. In het oog springende verschillen betreffen onder meer de mogelijkheid tot het creëren van stemrechtloze aandelen en van aandelen waaraan geen recht op uitkeringen van winst en/of reserves is verbonden. Op het stemrecht kan voorts worden gevarieerd alsmede (onder meer) op de wettelijke regels betreffende de prijsbepaling van aandelen en de benoeming van bestuurders en commissarissen. Minder opvallend, maar niet minder interessant is dat ook de regelingen betreffende statutaire verplichtingen voor aandeelhouders en eisen voor het aandeelhouderschap zijn herschreven.