Aflevering 6760

De historie van de afkoelingsperiode gaat terug tot 1980. Naar aanleiding van een bespreking op 19 maart 1980 met een aantal faillissementscuratoren op het Ministerie van Justitie over de gevolgen van de invoering van de Boeken 3, 5 en 6 NBW voor de FaillissementswetZie M.J. van der Aa, De afkoelingsperiode in faillissement, 2007, p. 8., werden nog in datzelfde jaar de huidige art. 63a en 241a Fw verwerkt in de Ontwerp-InvoeringswetVoorstel van Wet, houdende Invoeringswet Boeken 3-6 Nieuw BW eerste gedeelte, bevattende wijziging van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, de Wet op de rechterlijke organisatie en de Faillissementswet, Kamerstukken II, 1980/81, 16.593, nrs. 1-2. Art. 241a Fw was toen nog genummerd als art. 241b. De enige wijziging die gedurende het wetgevingsproces nog is doorgevoerd betreft de keuze om de afkoelingsperiode niet van rechtswege te laten gelden, maar pas na een beschikking van de rechtbank c.q. de rechter-commissaris.. Zij zijn met ingang van 1 januari 1992 in werking getreden. De regeling heeft sinds haar invoering nogal wat kritiek ontmoet. Kortmann sprak zelfs van ondoordachte wetgevingS.C.J.J. Kortmann, De afkoelingsperiode van art. 63a Fw: ondoordachte wetgeving, in: Financiering en aansprakelijkheid, Zwolle 1994, p. 149-161.. De pijlen van de critici richten zich met name op het ontbreken van een regeling betreffende gebruik, verbruik en vervreemding van de “afgekoelde” goederen door de curator in het kader van de continuering van de ondernemingZie onder meer S.C.J.J. Kortmann, t.a.p., p. 152-155.. Het Voorontwerp beoogt aan deze kritiek tegemoet te komen, maar bevat op zijn beurt enkele in mijn ogen minder gelukkige keuzes, zoals hierna in paragraaf 2 zal worden toegelicht. Vervolgens zal in paragraaf 3 de doorleveringsplicht aan de orde komen. Dat het enigszins voor de hand ligt om afkoelingsperiode en doorleveringsplicht in dezelfde bijdrage te bespreken, houdt verband met het feit dat in het Voorontwerp de doorleveringsplicht beperkt wordt tot de duur van de afkoelingsperiodeEen uitzondering geldt slechts voor zover het gaat om het geregeld ter beschikking stellen of verlenen van diensten, benodigd voor de eerste levensbehoeften van een natuurlijk persoon. Ik laat die uitzondering in deze bijdrage verder onbesproken.. Buiten gevallen waarin de eerste levensbehoeften van een natuurlijk persoon in het geding warenZie HR 20 maart 1981, NJ 1981, 640, m.nt. CJHB inzake Veluwse nutsbedrijven., kende ons recht tot 2005 geen plicht tot doorlevering van (sommige) wederpartijen van een gefailleerde c.q. gesurseëerdeOpmerkelijk in dit verband is dat de staatssecretaris meer dan tien jaar voordien, bij brief van 27 april 1994 (23.400 VI, nr. 36), een wetswijziging aankondigde, die onder meer zou inhouden dat de rechtbank gedurende surseance zou kunnen bepalen dat wederpartijen van de schuldenaar hun verplichtingen voor een zekere periode dienen te continueren (door Van Mierlo, t.a.p., “warmhouden” genoemd). Zie hierover voorts F.M.J. Verstijlen, NJB 98/37, p. 1678 e.v. Het is echter bij een aankondiging gebleven; een wetsvoorstel ter zake is nimmer ingediend.. In dat jaar werden de art. 37b en 237b Fw ingevoerdDe artikelen zijn ingevoerd door de Wet van 24 november 2004 in verband met het bevorderen van de effectiviteit van surseance van betaling en faillissement, Stb. 2004, 615, i.w.g. op 15 januari 2005 (zie het KB van 30 december 2004, Stb. 2005, 10)., waarin voor een beperkt aantal gevallen - levering van gas, water, elektriciteit of verwarming - de facto een doorleveringsplicht is ingevoerd, met dien verstande dat die verplichting niet beperkt is tot de duur van de afkoelingsperiode. Een meer algemene doorleveringsplicht in geval van voortzetting van de onderneming gedurende de eerste periode van de insolventie, zoals voor de surseance reeds in 1989 bepleit door de Commissie MijnssenRapport van de Staatscommissie ter advisering omtrent eventuele herziening van de Faillissementswet, onder voorzitterschap van F.H.J. Mijnssen, 1989., kent ons recht momenteel nietBlijkens de Memorie van Toelichting bij Wetsvoorstel 27.244 (MvT) ligt daaraan geen principiële keuze ten grondslag, maar is de beslissing hieromtrent in de tijd vooruitgeschoven. De MvT sub 25 vermeldt op dit punt: “Hier zij opgemerkt dat er ook andere crediteuren zijn die feitelijk (dus zonder dat daarvoor een wettelijke basis bestaat) betaling kunnen afdwingen. Deze crediteuren worden wel ‘dwangcrediteuren’ genoemd. In de tweede fase van het MDW-project zal aandacht worden geschonken aan de vraag of het de voorkeur verdient de werkingssfeer van de hier voorgestelde regeling voor energieleveranciers uit te breiden tot alle dwangcrediteuren.” , maar als het aan de Commissie Insolventierecht ligt komt die er bij invoering van een nieuwe Insolventiewet wel. Ook de MDW-werkgroepVoluit: MDW-werkgroep modernisering Faillissementsrecht tweede fase. pleitte in haar eindrapport van oktober 2001 al voor invoering van een meer algemene doorleveringplichtZie p. 42 van het rapport..

Het Voorontwerp InsolventiewetHierna: het Voorontwerp. kent een geheel nieuwe regeling voor de classificatie van vorderingen in faillissement. Blijkens de Toelichting bij het VoorontwerpHierna: de Toelichting. is één van de doelstellingen het aantal boedelvorderingen terug te dringen ten opzichte van de situatie onder het huidige recht. Dit strookt met de heersende opvatting in de literatuur en de praktijk dat onder de huidige Faillissementswet en rechtspraak vorderingen te gemakkelijk als boedelvorderingen of als niet-verifieerbare vorderingen worden aangemerkt. In deze bijdrage zal ik schetsen hoe het huidige recht zich op dit punt heeft ontwikkeld, wat de kritiek daarop is en wat de belangrijkste wijzigingen in het Voorontwerp zijn. Ook zal ik ingaan op de eerste geluiden van kritiek op de in het Voorontwerp voorgestelde regeling.

Op 1 november 2007 verraste de Staatscommissie InsolventierechtHierna: ‘de Commissie’. de insolventiemarkt met het Voorontwerp Insolventiewet.Hierna: ‘het Voorontwerp’. Alle in deze bijdrage genoemde artikelen zijn, behoudens andersluidende vermelding, artikelen uit het Voorontwerp. In december 2007 betoogde ik eldersG. van Daal, ‘Het Voorontwerp Insolventiewet: Nu even niet!’, NJB 2007, nr. 44, p. 2801 e.v.dat het Voorontwerp kritisch en zonder de haast die de huidige juridische markt kenmerkt onder de loep moet worden genomenAnders: S.C.J.J. Kortmann, Enkele inleidende opmerkingen, TvI 2008, 8, p. 31. Daar wordt ook vermeld dat het Ministerie van Justitie de einddatum van de termijn voor Internet consultatie met betrekking tot het Voorontwerp eerst op 1 mei 2008 had gesteld. Gelukkig is deze veel te korte termijn later verlengd tot 15 september 2008 (zie hiervoor: www.justitie.nl/onderwerpen/wetgeving/insolventiewet/.. Zoals ik bij die gelegenheid stelde, kunnen bij de methode van het Voorontwerp namelijk de nodige vragen worden gesteld, ontbreekt de behoefte aan een nieuwe Faillissementswet,J.A.A. Adriaanse, J.G. Kuijl, W.P. Moleveld, Nieuwe faillissementswetgeving redt bedrijven niet, TvI 2007, 5, p. 149 e.v. maken duidelijk dat het economisch bestaansrecht van ondernemingen nooit kan worden bewerkstelligd door wettelijke regelingen. Eén van de leden van de Commissie, O. Couwenberg, was in zijn proefschrift (Resolving financial distress in the Netherlands, a case study approach, dissertatie Groningen, 1997) zelfs nog gematigd positief over de werking van de huidige Faillissementswet. Van Amsterdam raadde in zijn proefschrift expliciet af al te veel te sleutelen aan de Faillissementswet, waarnaast hij concludeerde dat het uitgangspunt van sommige wijzigingsvoorstellen dat die Faillissementswet slecht werkt, door zijn onderzoek niet wordt ondersteund (A.M. van Amsterdam, Insolventie in economisch perspectief, dissertatie Amsterdam, 2004, p. 281). De nog recenter dissertatie van Luttikhuis beveelt onder andere aan de aandacht niet zo zeer te doen uitgaan naar het instrument van - wijzigingen van - de formele Faillissementswet, wegens het economisch nauwelijks relevante effect daarvan, als wel naar de aan insolventie voorafgaande informele fase (A.P.K. Luttikhuis, Corporate recovery, de weg naar effectief insolventierecht, dissertatie Tilburg, 2007, p. 145-161). zal het Voorontwerp nieuwe boedelvorderingen genererenEen soortgelijke vrees wordt uitgesproken in F.M.J. Verstijlen en A.A.J. Smelt, Boedelschulden in het Voorontwerp Insolventiewet, TvI 2008, 15, p. 97. en wordt het reorganiserend vermogen van ondernemingen door het Voorontwerp níet versterkt.Tot dezelfde conclusie komt D.J.Y. Hamwijk, Op naar een ‘reorganisatiewet’: het doel voorbij?, NJB 2008, nr. 5, p. 264 e.v. J.A. van der Meer, De persoonlijke aansprakelijkheid van de bewindvoerder in het Voorontwerp van de nieuwe Insolventiewet, Journaal IFZ 2008, nr. 2, p. 39 e.v., concludeert op p. 46 dat de grote risico’s van persoonlijke aansprakelijkheid van de bewindvoerder nieuwe stijl in de weg staan aan het reorganiserend vermogen van het Voorontwerp. In deze bijdrage neem ik de handschoen op ter zake een andere rode lijn die door het Voorontwerp loopt. Het Voorontwerp creëert namelijk een nieuwe kaste van - wat ik maar noem - insolventie brahmanen. Deze nieuwe kaste zou het in insolventieland voor het zeggen krijgen, als het Voorontwerp wet zou worden. De zeggenschap van de insolventie brahmanen is ingebed in een mistig landschap, waarin zij een te vrije hand krijgen. Het gevaar dat daarin schuilt, is dat hierdoor de voorspelbaarheid van het insolventie afwikkelingssysteem deuken oploopt. Dat brengt niet alleen de rechtszekerheid in het gedrang, bovendien bedreigt het de aantrekkelijkheid van Nederland als investeringsland.Ook volgens R.J. van Galen, Waarom een level playing field?, Ondernemingsrecht 2007, nr. 17, p. 621, is het insolventierecht een selling point voor een land.

Bij een eerste ontwerp van een nieuwe wet, is het altijd maar de vraag of de tijd - en de tekst - al rijp is voor commentaar op detailniveau. Zeker waar grote veranderingen worden voorgesteld, lijkt het beter zich eerst te concentreren op de hoofdlijn. Aan de andere kant: juist waar in dat ontwerp ook voor bestaande regelgeving (kleine) wijzigingen worden voorgesteld, lijkt het goed reeds in een vroeg stadium - en dan inderdaad (ook) op detail-niveau - stil te staan bij deze wijzigingen. In deze bijdrage ga ik in op de in het Voorontwerp Insolventiewet voorgestelde wijziging van de derdenbescherming in het kader van de faillissementspauliana (art. 3.2.7 lid 2 Voorontwerp). Mijn conclusie is dat de voorgestelde wijziging nog niet ver genoeg gaat, en dat aan een separaat artikel voor derdenbescherming (überhaupt) geen behoefte is.

Voor het internationale insolventierecht in relatie tot derde landen - niet zijnde EU-lidstaten - wordt in titel 10 van het Voorontwerp Insolventiewet van de Commissie Insolventierecht een wettelijke regeling voorgesteld.Commissie Insolventierecht (onder voorzitterschap van S.C.J.J. Kortmann), Voorontwerp Insolventiewet, op 1 november 2007 aangeboden aan de Minister van Justitie. Over de bepalingen inzake internationale insolventies in het Voorontwerp Insolventiewet: B. Wessels, ‘Internationaal insolventierecht volgens het Voorontwerp Insolventierecht’, Onderneming & Financiering 2008, p. 76-92.Binnen de Europese Unie worden (de gevolgen van) grensoverschrijdende insolventieprocedures bepaald door de Europese Insolventieverordening (verder aangeduid als: InsVo), die rechtstreeks toepassing vindt in de lidstaten.Verordening (EG) nr. 1346/2000 van de Raad van 29 mei 2000 betreffende insolventieprocedures, PbEG 30 juni 2000, L 160/1, laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 694/2006 van 27 april 2006, PbEG 6 mei 2006, L 121/1. Deze Verordening is op 31 mei 2002 in werking getreden in de (toenmalige) EU-lidstaten, met uitzondering van Denemarken. Denemarken heeft zich in een Protocol bij het Verdrag van Amsterdam gedistantieerd van besluitvorming op basis van art. 65 EG, dat de communautaire grondslag vormt voor de Europese Insolventieverordening. Zie over de Insolventieverordening onder meer: A.J. Berends, Insolventie in het internationaal privaatrecht (diss. VU), Deventer: Kluwer 2005, p. 203-440; J. Israël, European Cross-Border Insolvency Regulation, Antwerpen: Intersentia 2005; G. Moss, I.F. Fletcher & S. Isaacs, The EC Regulation on Insolvency Proceedings: a Commentary and annotated Guide, New York: Oxford University Press 2002; Chr.G. Paulus, Europäische Insolvenzverordnung. Kommentar, Frankfurt am Main: Verlag Recht und Wirtschaft 2005; B. Wessels, International Insolvency Law (Wessels Insolvency Law, Vol. X), Deventer: Kluwer 2006, p. 225-516.In de geldende Faillissementswet zijn slechts enkele bepalingen van internationaal recht opgenomen, waardoor het commune Nederlandse internationaal insolventierecht in de rechtspraak is ontwikkeld. Met de door de Commissie Insolventierecht ontworpen regeling wordt beoogd een einde te maken aan de tot op de dag van vandaag bestaande ‘verouderde, weinig zekerheid biedende, stand van zaken’.Toelichting voorontwerp Insolventiewet, p. 187. Het ‘weinig zekerheid biedende’ Nederlandse commune insolventierecht dat in beginsel nog van toepassing is op de niet-communautaire insolventieprocedures is wel gekarakteriseerd als ‘eenzijdig universalistisch’.Een systeem dat ook wel is aangeduid als ‘Raubsystem’: H. Hanisch, ‘Vollmacht und Auskunft des Insolvenzschuldners über sein Auslandsvermögen’, IPRax 1994, p. 353, of als ‘grab rule’: J.L. Westbrook, ‘The Lessons of the Maxwell Communication’, Fordham Law Review 1996, p. 2532. Dit betekent dat een in Nederland geopende insolventieprocedure wel mede het in het buitenland gelegen vermogen van de debiteur omvat, terwijl daarentegen aan een in het buitenland geopende insolventie hier te lande in beginsel geen rechtsgevolg wordt toegekend.De bekendste - ook door de Commissie Insolventierecht vermelde - arresten in dit verband zijn: HR 15 april 1955, NJ 1955, 542 (universaliteit ten aanzien van ‘uitgaande’ vonnissen) en HR 2 juni 1967, NJ 1968, 16, alsmede HR 31 mei 1996, NJ 1998, 108 (territorialiteit ten aanzien van ‘binnenkomende’ vonnissen). De lagere rechtspraak heeft overigens de strict territorialistische lijn ten aanzien van de ‘binnenkomende’ vonnissen niet altijd gevolgd, zie o.m.: Rb. Leeuwarden 22 oktober 1981, NIPR 1983, 202; Rb. Alkmaar 29 september 1983, NIPR 1984, 118; Rb. Amsterdam, 19 mei 1993, NIPR 1994, 128.Titel 10 van het Voorontwerp opent de mogelijkheid tot erkenning van elders geopende insolventieprocedures. Indien een insolventverklaring in een derde land h.t.l. wordt erkend als zijnde een ‘hoofdinsolventieprocedure’ kan de buitenlandse curator onder omstandigheden de in Nederland aanwezige goederen van de debiteur betrekken bij het buitenlandse faillissement. Het Voorontwerp bevat tevens (aanvullende) bepalingen inzake de rechtsmacht van de Nederlandse rechter op grond waarvan in Nederland een territoriaal beperkte procedure kan worden geopend, naast een elders geopende en in Nederland erkende hoofdinsolventieprocedure. Voorts zijn in het Voorontwerp verwijzingsregels opgenomen die het toepasselijk recht in een internationale insolventieprocedure aanwijzen, waarbij is aangesloten bij de desbetreffende bepalingen in de Europese Insolventieverordening. Ten slotte regelt het Voorontwerp de bevoegdheden en verplichtingen van rechters en bewindvoerders gericht op internationale samenwerking en een efficiënte afwikkeling van de internationale procedure.

De Faillissementswet behoort tot de drie pijlers van het burgerlijk recht, samen met het Burgerlijk Wetboek en het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Na de beide andere wetboeken, is thans de Faillissementswet aan de beurt om te worden herzien. Op 1 november 2007 bood de Commissie Insolventierecht een Voorontwerp voor een nieuwe Insolventiewet aan aan de Minister van Justitie.

Het Wetboek van Koophandel uit 1838 kende slechts een regeling van het faillissement van de koopman. Het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (1838) voorzag weliswaar in een ‘staat van kennelijk onvermogen’ van personen die niet tot de handelsstand behoorden, maar deze staat kon slechts uitgeroepen worden indien de schuldenaar in gijzeling was of indien zijn goederen geëxecuteerd werden. De Faillissementswet van 1893 introduceerde een regeling van het faillissement en surseance van betaling voor alle schuldenaren. In 1998 werd in een nieuwe Titel III een geheel nieuwe wettelijke schuldsaneringsregeling opgenomen alleen voor natuurlijke personen: de Wsnp. De Commissie Insolventierecht stelt nu een ‘unitaire’ insolventieprocedure voor. Met het oog op de ‘coherentie van het systeem’ ziet de Commissie geen eigen bestaansgrond meer voor de nog geen tien jaar oude Wsnp.Toelichting Voorontwerp p. 141. De Wsnp is ondergebracht in Titel III van de Faillissementswet. De voorgestelde procedure is minder unitair dan op het eerste gezicht lijkt. Afdeling 6.4 van het Algemene Deel van het Voorontwerp geeft een regeling inzake de beëindiging van afdwingbaarheid van vorderingen die alleen geldt voor natuurlijke personen; afdeling 7.3 introduceert ‘schuldbegeleiding na insolventie’ ook alleen voor natuurlijke personen.

Als het aan de Commissie Insolventierecht ligt, gaat de huidige Faillissementswet grondig op de schop. Beoogd wordt de uit 1893 daterende “oude dame” te vervangen door een nieuwe wet, de Insolventiewet. Het Voorontwerp Insolventiewet is volgens de Commissie voor een niet onbelangrijk deel de codificatie van het huidige insolventierecht. Het kan worden aangemerkt als een grondige renovatie en modernisering van de Faillissementswet, met een aantal aanvullingen.Zie Geschiedenis van de Faillissementswet (deel 2-IV), Voorontwerp Insolventiewet, Kluwer: Deventer 2007, p. X. Ook het procesrecht krijgt zijn deel. Dit is in het licht van de geschiedenis van de huidige Faillissementswet opvallend te noemen. Weliswaar heeft de Faillissementswet sedert haar invoering in 1896 talloze wijzigingen ondergaan, doch deze hadden veelal betrekking op bepalingen van materieelrechtelijke aard.Vgl. voor een - gebundeld - overzicht: Kortmann/Faber, Geschiedenis van de Faillissementswet (deel 2-III), Wetswijzigingen, W.E.J. Tjeenk Willink: Zwolle 1995. Het faillissementsprocesrecht bleef buiten schot. Dat was ook het geval bij de ingrijpende wetgevingsoperatie tot herziening van het burgerlijk procesrecht voor burgerlijke zaken in 2002Zie Parl. Gesch. Burg. Procesrecht (Van Mierlo/Bart), Kluwer: Deventer 2002., de nadere aanpassing van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en enige andere wetten in verband met het nieuwe procesrechtWet van 8 september 2005, Stb. 2005, 455.en de voorstellen van de Commissie Fundamentele Herbezinning Nederlands burgerlijk procesrecht.

Bij Koninklijk Besluit van 3 april 2003, Stcrt. 76 is de Commissie Insolventierecht ingesteld om regering en Staten-Generaal te adviseren over wetgeving op het terrein van het insolventierecht. Begin november 2007 is aan de Minister van Justitie het voorontwerp Insolventiewet aangeboden. Sedertdien is de commissie, naar eigen zeggenZie Ten Geleide, p. IX in: Geschiedenis van de Faillissementswet, Voorontwerp Insolventiewet, Serie Onderneming en Recht deel 2-IV, Kluwer - Deventer - 2007., beschikbaar voor nadere advisering over de uitwerking van onderdelen van dit voorontwerp of commentaren daarop vanuit wetenschap en praktijk.

Bestudering van het Voorontwerp Insolventierecht (hierna: Voorontwerp) is een boeiende exercitie. Het document dwingt respect af voor de Commissie Insolventierecht, die bij zovele lastige en zelfs netelige kwesties überhaupt een voorstel voor een nieuw ‘frame’ heeft durven doen. En ook het denkwerk dat is verricht, verdient bewondering. Tegelijkertijd leidt lezing van het Voorontwerp met een ‘zekerheidsrechtbril’ op tot de conclusie dat er over zekerheidsrechten momenteel weinig zinvolle uitspraken gedaan kunnen worden in die zin, dat met wat schaven links en rechts uiteindelijk het stelsel van het Voorontwerp richting echte wetgevende organen kan gaan. Er is namelijk meer aan de hand, en niet alleen in het Voorontwerp. Het schort mijns inziens momenteel op belangrijke onderdelen aan een legitimerend fundament onder het insolventierecht en het Voorontwerp is daar onbedoeld de toch wrange uitdrukking van. Dat laatste ziet niet zozeer op het feit dat het Voorontwerp als pré-wetgevend document is gepresenteerd, terwijl het dat niet kan en vooral ook niet moet zijn.Vgl. in deze zin bijv. Willem van Nielen en Marc Udink, Voorontwerp is geen eindpunt, maar begin van discussie, Advocatenblad 18 april 2008, p. 228-229. Vgl. bijv. ook G. van Dijck en N.W.M. van den Heuvel, Discussiëren over goederenrecht, TvI 2004/5, p. 199, waar dezen schrijven: ‘Weliswaar is een rangorde op basis waarvan een vermogen dient te worden verdeeld zeer wenselijk - het geeft een weerslag van een vooraf gemaakte en democratisch gelegitimeerde afweging van diverse bij een concursus betrokken belangen - (..).’ Nee, het Voorontwerp maakt op pregnante wijze duidelijk dat ‘het’ insolventierecht zich te zeer in een toestand van algehele heroriëntatie bevindt om al aan nieuwe wetgeving te kunnen denken. Die heroriëntatie is bovendien gaande in de samenleving zelf. Dit blijkt uit bijvoorbeeld geluiden over de noodzaak van een principiële stellingnameW. Snijders, Concursus creditorum en de verdelende rechtvaardigheid in het privaatrecht, in: Privaatrecht tussen autonomie en solidariteit (M.W. Hesselink, C.E. du Perron, A.F. Salomons (red.)), Den Haag 2003, p. 270-287., over het afschaffen c.q. herschikken van voorrechtenGeschiedenis van de Faillissementswet, Voorontwerp Insolventiewet, o.r.v. S.C.J.J. Kortmann en N.E.D. Faber, Serie Onderneming en Recht, deel 2-IV, Deventer 2007, p. 135 (hierna te noemen: Voorontwerp); Brief van de Commissie Insolventierecht (vz. S.C.J.J. Kortmann) aan de Minister van Justitie d.d. 29 juni 2006, p. 6-7. of het afschaffen van de separatistenpositie van zekerheidsgerechtigdenZie hieronder, bij voetnoot 40., kwesties die alles met een keuze voor het beginsel van de paritas creditorum en/of daarvan afwijkende voorrang te maken hebben. Wanneer ‘het’ insolventierecht dan wordt gezien als ordenend recht dat voortbouwt op het materiële vermogensrechtJ.B. Huizink, Het onderwijs, TvI 2004/5, p. 207., behoeft het al geen betoog meer dat eerst de maatschappelijke opvattingen (eerste laag) uitgekristalliseerd dienen te zijn. Dáárin vinden eventuele nieuwe keuzes voor het materiële recht (tweede laag) hun grondslag. Eerst daarna kan nieuw insolventierecht (derde laag) worden gelanceerd.Zie in gelijke zin bijv. G. van Daal, Het Voorontwerp Insolventiewet: nu even niet!, NJB 7 december 2007, nr. 44, p. 2804-2805; A.P.K. Luttikhuis en R.E. Timmermans, Insolventierecht in cijfers en modellen: Schuldeisersbenadeling en conclusies, Den Haag 2007, hfst. 2; F.M.J. Verstijlen, De faillissementscurator, diss. Tilburg 1998, Deventer 1998, bijv. p. 153-154, en voorts, ten aanzien van plannen voor een uitwinningsverbod en een doorfinancieringsverplichting, A.I.M. van Mierlo, Warmhouden, afkoelen en bevriezen tijdens surséance, WPNR (1994) 6145, p. 515.