Aflevering 6800

Voor ouders van minderjarige kinderen zijn de belangrijkste onderdelen van de Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding die per 1 maart 2009 in werking is getreden, de introductie van de norm van gelijkwaardig ouderschap na (echt)scheiding en de verplichting om een ouderschapsplan op te stellen, voorafgaande aan de (echt)scheiding. In dit opstel worden eerst deze noviteiten besproken, vervolgens wordt uiteengezet op welke wijze deze bepalingen in de (mediation)praktijk zouden moeten worden toegepast - waarbij de nadruk wordt gelegd op de notariële (mediation)praktijk - en tot slot wordt de vraag gesteld en beantwoord in hoeverre en op welke wijze de door de scheidende ouders in het kader van een ouderschapsplan gemaakte afspraken kunnen worden gehandhaafd.

Nog steeds moet iedere echtscheiding, ook als er geen kinderen in het spel zijn, via de rechter plaatsvindenWeliswaar was ten gevolge van de wettelijke regeling om het huwelijk om te zetten in een geregistreerd partnerschap in art. 1:77a BW (oud) een indirecte mogelijkheid tot echtscheiding buiten de rechter om in het leven geroepen (de flitsscheiding), maar die mogelijkheid is inmiddels afgeschaft; zie de Wet van 27 november 2008, Stb. 2008, 500, in werking getreden op 1 maart 2009 (kamerstukken 30 145)..

6. Ten slotte

Reeds tientallen jaren is het onrustig op het gebied van het personen- en familierecht. De ontwikkelingen in de rechtspraak en de wetgeving zijn een weerslag van hetgeen zich sociaal-cultureel in de samenleving afspeelt, in het bijzonder op het gebied van leefvormen, afstammming, ouderschap, omgang en gezag. In 2009 traden reeds vier nieuwe wetten in werking en in behandeling is het wetsvoorstel dat de notaris de bevoegdheid geeft in bepaalde gevallen een gemeenschappelijk verzoek tot echtscheiding en tot ontbinding van een geregistreerd partnerschap in te dienen.

In dit themanummer wordt aandacht besteed aan de belangrijkste nieuwe familierechtelijke wetten die in 2009 in werking zijn getreden. Daarbij wordt in het bijzonder, voor zover dit mogelijk is, ingegaan op die aspecten van de desbetreffende nieuwe wet, die de dagelijkse notariële rechtspraktijk direct raken.

H.J. Maas, oud-notaris te Rotterdam, op 6 mei 2009

Op 28 februari 2009 is de Wet van 9 oktober 2008 tot wijziging van enige bepalingen van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek met betrekking tot het geregistreerd partnerschap, de geslachtsnaam en het verkrijgen van gezamenlijk gezag in werking getreden.Wet van 9 oktober 2008 tot wijziging van enige bepalingen van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek met betrekking tot het geregistreerd partnerschap, de geslachtsnaam en het verkrijgen van gezamenlijk gezag, Stb. 2008, 410. De inwerkingtreding is geregeld bij Besluit van 6 februari 2009, Stb. 2009, 56. Deze wet, die vooral het karakter van een reparatiewet heeft, kent een lange geschiedenis met een grote omweg. Het oorspronkelijke doel ervan is drieledig. In de eerste plaats wordt beoogd een in de literatuur gesignaleerde onjuiste interpretatie van art. 1:253aa BW uit te sluiten. In de tweede plaats wordt een verplaatsing gerealiseerd van het naamrecht verbonden aan gezamenlijk gezag uit art. 1:253sa BW naar art. 1:5 BW. Ten slotte is art. 1:253o BW aangepast, zodat nu ook een eenhoofdig verzoek tot wijziging van eenhoofdig naar gezamenlijk gezag mogelijk is. Kamerstukken II 2003/04, 29 353, nr. 3, p. 1-2. Zes jaar na de indiening van wetsvoorstel 29 353 is het resultaat meer dan een optelsom van deze drie wijzigingen, nu twee amendementen verdergaande stempels op het familierecht drukken. In deze bijdrage wordt daarop ingegaan en komen de wijzigingen en de nieuwe problemen die daarvan het resultaat zijn, aan de orde. Tot slot volgt een kritische beschouwing.

Per 1 januari 2009 is de Wet verkorting adoptieprocedure en adoptie door echtgenoten van gelijk geslacht in werking getreden. Stb. 2008, 425. In deze bijdrage staat deze wet centraal. Na een kort historisch overzicht van de adoptieregeling wordt aandacht besteed aan de adoptie van buitenlandse kinderen. Daarna volgt een praktijkprobleem, gerezen bij de adoptie door de duomoeder, een van de redenen voor indiening van het voorstel. Vervolgens komen enkele moties en amendementen, die een belangrijke rol hebben gespeeld bij de totstandkoming van de wet, aan de orde en het rapport van de Commissie Kalsbeek “Lesbisch ouderschap”. Een overzicht van de nieuwe bepalingen volgt. Deze wet zal nog niet het slotakkoord vormen voor de positie van de duomoeder, op het terrein van het afstammingsrecht zullen nog ontwikkelingen volgen.