Aflevering 7077

Art. 2 lid 1 Wna bepaalt dat het ambt van notaris inhoudt de bevoegdheid om authentieke akten te verlijden in de gevallen waarin de wet dit aan hem opdraagt of een partij zulks van hem verlangt en andere in de wet aan hem opgedragen werkzaamheden te verrichten. De rechtsgebieden waarop de wet bepaalt dat de notaris – veelal als monopolist – desverlangd authentieke akten moet verlijden zijn genoegzaam bekend te weten op het gebied van het ondernemingsrecht, familievermogensrecht en onroerend goedrecht. Ook de akten die de notaris passeert op rechtsgebieden waar hij geen monopolist is en het opmaken van akten uitsluitend gebeurt op basis van een partijverzoek sluiten hierop meestal aan. Bij wijze van voorbeeld kunnen twee regelmatig voorkomende typen akten in dit verband worden genoemd te weten: samenlevingscontracten en contracten met betrekking tot personenvennootschappen.

Het afgelopen decennium is het fiscale sanctierecht ingrijpend gewijzigd. Zo is de groep van (rechts-) personen aan wie een fiscale boete kan worden opgelegd aanmerkelijk vergroot. Konden voor 1 juli 2009 alleen de belastingplichtige en inhoudingsplichtige worden beboet, sedertdien zijn in twee etappes alle deelnemingsvormen uit het (commune) strafrecht in het fiscale boeterecht geïncorporeerd.

De notaris wordt bij het passeren van akten met betrekking tot onroerende zaken geconfronteerd met de fiscale gevolgen van de overdracht van dez zaken. In de regel zal er overdrachtsbelasting verschuldigd zijn door de verkrijger, waarvoor de notaris aangifte doet en de verschuldigde belasting voldoet aan de Belastingdienst. In een aantal situaties is er omzetbelasting (hierna ook aangeduid als btw) verschuldigd door de leverancier van de onroerende zaak, die deze belasting zelf op aangifte dient te voldoen, maar waarvan de notaris veelal wel melding maakt in de akte, welke akte of de afrekening van de notaris onder omstandigheden als factuur wordt aangemerkt, op basis waarvan (ook) een verschuldigdheid van btw kan ontstaan. In bepaalde situaties is er zowel overdrachtsbelasting als btw verschuldigd. Voor de notaris is er derhalve altijd alertheid vereist met betrekking tot deze twee belastingen, zowel wat betreft de eigen aangifteplicht als de informatieplicht om partijen te wijzen op de mogelijke consequenties van deze belastingen.

Recht en moraal staan in een dynamische verhouding tot elkaar. Veranderingen in de publieke moraal kunnen leiden tot veranderingen in het recht. De grens tussen recht en moraal is dus niet in beton gegoten.

Niet iedereen krijgt warme gevoelens van solidariteit en generositeit wanneer belasting moet worden betaald. Veel – waarschijnlijk de meeste – belastingplichtigen geven er de voorkeur aan om, waar dat maar enigszins mogelijk is, de verschuldigde belasting te minimaliseren.

Van 23 tot en met 25 november 2015 zal aan de Rijksuniversiteit Groningen het Young Property Lawyers Forum 2015 plaatsvinden. Na conferenties in Edinburgh, Maastricht, Stellenbosch, Leuven en Oxford staat het YPLF bekend als een laagdrempelig congres waarop excellente jonge onderzoekers uit de hele wereld hun onderzoek op het gebied van het goederenrecht mogen presenteren. Tijdens het congres leggen zij hun vernieuwende, controversiële en originele ideeën of onderzoeksmethoden voor aan gevestigde juristen en wetenschappers uit binnenen buitenland. De rechtsvergelijkende dialoog die het hoofddoel is van het YPLF, vormt een inspiratie voor het praktijkgerichte onderzoek. Grensoverschrijdende netwerken worden tot stand gebracht die van belang zijn voor de uitwisseling van kennis en kunde.

In dit themanummer wordt ingegaan op belastingen en ethiek. De tijd dat belastingadviseurs straffeloos scherp aan de wind kunnen zeilen bij hun advisering lijkt voorbij. Niet alleen heeft in de afgelopen jaren een aanscherping van de sancties plaatsgevonden, maar ook vanuit de maatschappij klinkt steeds vaker de oproep aan een ieder om zijn fair share te leveren aan de schatkist. In dit themanummer besteden we aandacht aan deze problematiek, omdat ook de notaris een belangrijke rol speelt bij vele belastbare feiten.

Bij ministerieel besluit de dato 7 september 2015 is de aanwijzing tot