Rechtbank Amsterdam, 01-06-2018, ECLI:NL:RBAMS:2018:3798, AMS 16/8137

4.1.

DNB heeft de verzochte informatie in het kader van de beoordeling van het beroep van [bedrijf] niet aan de rechtbank toegezonden, ook niet met de mededeling dat uitsluitend de rechtbank kennis mag nemen van de verzochte informatie¹, ondanks dat [bedrijf] hier wel om heeft verzocht.

4.2.

De rechtbank stelt voorop dat DNB op grond van artikel 8:42, eerste lid, van de Awb in beginsel gehouden is alle op de zaak betrekking hebbende stukken aan de rechtbank toe te zenden. Uit vaste jurisprudentie van de Hoge Raad² volgt bovendien dat artikel 8:42 van de Awb zo moet worden uitgelegd dat, behoudens gevallen van gerechtvaardigde weigering op grond van artikel 8:29 van de Awb en uitzonderingsgevallen als misbruik van procesrecht, tegemoet dient te worden gekomen aan een verzoek van de belanghebbende tot overlegging van een bepaald stuk indien deze voldoende gemotiveerd heeft gesteld dat het stuk van enig belang kan zijn (geweest) voor de besluitvorming in zijn zaak.

4.3.

Naar het oordeel van de rechtbank is niet gebleken dat de specifieke inhoud van de verzochte informatie op zichzelf van enig belang is voor de in deze zaak voorliggende besluitvorming. Dit omdat DNB zich in die besluitvorming op het algemene standpunt stelt dat reeds vanwege het domein waarop het Wob-verzoek ziet³ DNB als bestuursorgaan is uitgezonderd van de Wob⁴ en dat om die reden is geweigerd de verzochte informatie aan [bedrijf] te verstrekken, zonder dat DNB daarbij is ingegaan op de specifieke inhoud van de verzochte informatie. Gelet hierop merkt de rechtbank de verzochte informatie niet aan als op de zaak betrekking hebbende stukken in de zin van artikel 8:42, eerste lid, van de Awb, waardoor DNB niet gehouden was de verzochte informatie aan de rechtbank toe te zenden. De rechtbank ziet in het ontbreken van de mogelijkheid tot inzage in de verzochte informatie geen belemmering om het beroep van [bedrijf] inhoudelijk te kunnen beoordelen.

5.1.

De rechtbank ziet zich voor de vraag gesteld of DNB op grond van artikel 1, aanhef en onder b, van het BBWW voor alle verzochte informatie als bestuursorgaan is uitgezonderd van de Wob.

5.2.

Ter beantwoording van deze vraag stelt de rechtbank allereerst vast dat de reikwijdte van het Wob-verzoek – en daarmee de bron van de verzochte informatie – door [bedrijf] nader is geconcretiseerd in de bezwaargronden van 28 september 2016. Hierin is onder meer de volgende passage opgenomen: “Het Verzoek had zodoende slechts betrekking op informatie omtrent de uitvoering door DNB van de Wbft en de Rbft⁵ 2015 (...)”. De Wbft ziet op de bekostiging van financieel toezicht. Het Wob-verzoek ziet daarmee uitsluitend op informatie aangaande de bekostiging van het door DNB te houden toezicht, zoals neergelegd in de Wbft.

5.3.

5.4.

Ten aanzien van de Pensioenwet, de Wet verplichte beroepspensioenregeling, de Wet op het notarisambt en de Invoerings- en aanpassingswet Pensioenwet overweegt de rechtbank als volgt. Deze wetten zijn expliciet vermeld in artikel 1, aanhef en onder b, van het BBWW. De verzochte informatie die ziet op de bekostiging van het door DNB te houden toezicht op grond van die wetten, alsmede de interne of externe communicatie daaromtrent, heeft betrekking op werkzaamheden die onlosmakelijk samenhangen met de taken en bevoegdheden van DNB op grond van deze wetten. Voor deze werkzaamheden is DNB daarom op grond van artikel 1, aanhef en onder b, van het BBWW als bestuursorgaan uitgezonderd van de Wob. De rechtbank ziet niet in waarom het vorenstaande niet zou gelden voor informatie die niet ziet op of afkomstig is van concrete onder toezicht van DNB staande instellingen.

5.5.

Ten aanzien van de Wft overweegt de rechtbank als volgt. De verzochte informatie die ziet op de bekostiging van het door DNB te houden toezicht op grond van de Wft, alsmede de interne of externe communicatie daaromtrent, heeft betrekking op werkzaamheden van DNB die voortvloeien dan wel verband houden met haar taken en bevoegdheden ingevolge de Wft.⁷ Dat de bekostiging van het door DNB te houden financieel toezicht op grond van de Wft thans niet meer in de laatstgenoemde wet is geregeld, maar is overgeheveld naar de Wbft, maakt dit niet anders. Immers, de bekostiging van dat toezicht waarmee DNB is belast, blijft ondanks die overheveling verband houden met de taken en bevoegdheden van DNB ingevolge de Wft. Dit temeer omdat één van de redenen voor deze overheveling was het vereenvoudigen en stroomlijnen van de wet- en regelgeving die betrekking heeft op het financieel beheer bij de toezichthouders.⁸ Daar komt bij dat nergens uit blijkt dat de wetgever met deze overheveling een wijziging in het toepassingsbereik van artikel 1, aanhef en onder b, van het BBWW heeft beoogd. Voor deze werkzaamheden is DNB daarom op grond van artikel 1, aanhef en onder b, van het BBWW als bestuursorgaan uitgezonderd van de Wob. Ook op dit punt merkt de rechtbank op dat het daarbij niet van belang is dat de verzochte informatie niet ziet op of afkomstig is van concrete onder toezicht van DNB staande instellingen.

5.6.

Ten aanzien van de Sanctiewet 1977, de Wet giraal effectenverkeer, de Wet inzake de geldtransactiekantoren, de Wet ter voorkoming van witwassen en financiering van terrorisme, de Wet toezicht effectenverkeer 1995 en de Wet toezicht trustkantoren⁹ overweegt de rechtbank dat deze wetten niet expliciet zijn vermeld in artikel 1, aanhef en onder b, van het BBWW. Echter, de verzochte informatie aangaande de bekostiging van het door DNB te houden toezicht op grond van die wetten, heeft betrekking op werkzaamheden van DNB die voortvloeien dan wel verband houden met haar taken en bevoegdheden ingevolge artikel 4, eerste lid, van de Bankwet 1998. In dit artikellid is namelijk bepaald dat DNB tot taak heeft het uitoefenen van toezicht op financiële instellingen op de voet van de daarvoor geldende wettelijke regelingen. De term ‘financiële instellingen’ is bovendien ruim en algemeen van aard, zo volgt uit de wetsgeschiedenis van artikel 4 van de Bankwet 1998.¹⁰ Het gevolg hiervan is dat het door DNB gehouden toezicht op grond van de bovenstaande wetten op financiële instellingen voortvloeit dan wel verband houdt met artikel 4, eerste lid, van de Bankwet 1998. Hetzelfde geldt voor de bekostiging van dit toezicht waarmee DNB belast is, alsmede voor de interne of externe communicatie daaromtrent. Nu artikel 4, eerste lid, van de Bankwet 1998 expliciet is vermeld in artikel 1, aanhef en onder b, van het BBWW is DNB dan ook voor deze werkzaamheden als bestuursorgaan uitgezonderd van de Wob. Het is daarbij wederom niet van belang dat de verzochte informatie niet ziet op of afkomstig is van concrete onder toezicht van DNB staande financiële instellingen.

5.7.

Ten aanzien van de Wet privatisering ABP, de Wet privatisering FVP en de Wet verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds 2000 overweegt de rechtbank als volgt. Deze wetten worden evenmin expliciet vermeld in artikel 1, aanhef en onder b, van het BBWW. Echter, de verzochte informatie aangaande de bekostiging van het door DNB te houden toezicht op grond van die wetten, heeft betrekking op werkzaamheden van DNB die voortvloeien dan wel verband houden met haar taken en bevoegdheden ingevolge artikel 151, derde lid, van de Pensioenwet. In dit artikellid is bepaald dat DNB is belast met het prudentieel toezicht en het materieel toezicht. Volgens het vierde lid van dit artikel is prudentieel toezicht gericht op de normen ten aanzien van de financiële soliditeit van pensioenfondsen en het bijdragen aan de financiële stabiliteit van de sector van pensioenfondsen. Materieel toezicht is volgens het vijfde lid gericht op alle normen in de Pensioenwet die geen onderdeel uitmaken van gedrags- of prudentieel toezicht. Het gevolg hiervan is dat het door DNB gehouden toezicht op grond van de bovenstaande wetten voortvloeit dan wel verband houdt met artikel 151, derde lid, van de Pensioenwet. Hetzelfde geldt voor de bekostiging van dit toezicht, waarmee DNB belast is, alsmede voor de interne of externe communicatie daaromtrent. Nu de Pensioenwet expliciet is vermeld in artikel 1, aanhef en onder b, van het BBWW is DNB dan ook voor deze werkzaamheden als bestuursorgaan uitgezonderd van de Wob. Nogmaals, het is daarbij niet van belang dat de verzochte informatie niet ziet op of afkomstig is van concrete onder toezicht van DNB staande instellingen.

5.8.

Ten aanzien van de Wet handhaving consumentenbescherming, de Wet toezicht accountantsorganisaties en de Wet toezicht financiële verslaglegging overweegt de rechtbank dat DNB ten aanzien van die wetten geen toezichthoudende taken of bevoegdheden heeft, maar dat de AFM de voor die wetten de aangewezen toezichthouder is. Het aan DNB gerichte Wob-verzoek kan dan ook niet zien op informatie aangaande de bekostiging van toezicht op grond van die wetten, waardoor die wetten dan ook geen bespreking behoeven.

5.9.

Gelet op het voorgaande is DNB op grond van artikel 1, aanhef en onder b, van het BBWW voor alle verzochte informatie betreffende de bekostiging van financieel toezicht als bestuursorgaan uitgezonderd van de Wob. DNB heeft het Wob-verzoek dan ook terecht afgewezen.

6. De rechtbank volgt [bedrijf] niet in de stelling dat DNB in strijd heeft gehandeld met het verbod van willekeur door met het primaire besluit wel een deel van de verzochte informatie te verstrekken. Zoals onder 5.9. is geoordeeld, is DNB voor alle verzochte informatie als bestuursorgaan uitgezonderd van de Wob en bestond er daardoor voor DNB geen verplichting om de verzochte informatie te verstrekken. Echter, dat betekent niet dat DNB geen enkele informatie zou mogen verstrekken over het door DNB gehouden toezicht in het algemeen en de wijze waarop daar invulling aan wordt gegeven, waaronder de bekostiging van dit toezicht.¹¹ Hoe DNB daar invulling aan geeft, is aan DNB. Het enkel door DNB verstrekken van een deel van de verzochte informatie, waartoe DNB dus niet verplicht was, is dan ook niet in strijd met het verbod van willekeur.

7. De stelling van [bedrijf] dat de AFM op verzoek wel informatie verstrekt die vergelijkbaar is met de verzochte informatie, zij het met daarin weggelakte passages, terwijl ook de AFM op grond van het BBWW, voor zover belast met bepaalde werkzaamheden, als bestuursorgaan is uitgezonderd van de Wob¹², kan [bedrijf] evenmin baten. Deze stelling, die de rechtbank opvat als een beroep op het gelijkheidsbeginsel, leidt reeds niet tot vernietiging van het bestreden besluit, nu de AFM en DNB twee verschillende onafhankelijke toezichthouders zijn, waardoor van gelijke gevallen geen sprake is. Daarnaast is DNB, zoals onder 5.9. is geoordeeld, voor alle verzochte informatie als bestuursorgaan uitgezonderd van de Wob en bestond er daardoor voor DNB geen verplichting om de verzochte informatie te verstrekken, maar had DNB hiertoe, zoals onder 6. overwogen, wel (beperkte) mogelijkheden.

Beslissing rechtbank

8. Het beroep is ongegrond. Voor een proceskostenveroordeling of voor vergoeding van het door [bedrijf] betaalde griffierecht bestaat geen aanleiding.