Aflevering 4

In FBN 2009 nrs. 62 t/m 66 en 2010 nr. 1 is uitgebreid bericht over de wijzigingen die per 1 januari 2010 in de SW zijn opgenomen. In dit maandblad zal er nog dikwijls over worden geschreven, maar een update is nu op zijn plaats. Zo zijn er de aanpassingen in het Uitvoeringsbesluit Successiewet 1956 en de Uitvoeringsregeling schenk- en erfbelasting en uiteraard zijn er in de notariële praktijk vragen naar aanleiding van de wetswijzigingen gerezen. In deze bijdrage wordt daarvan een weergave gedaan.

Indien een goed, en dus ook een onroerend goed, via de veiling wordt verkocht, ontstaat de vraag hoe dit btw-technisch behandeld dient te worden. De veilinghouder (notaris) beziet een dergelijke verkoop niet als ‘eigen’ verkoop, maar beschouwt zijn activiteiten als een bemiddelingsprestatie of notariële dienstverlening. Het is immers niet ‘zijn’ goed dat wordt verkocht. De btw-wetgeving ziet dit echter anders. De veilende notaris wordt namelijk sinds 1 januari 1995 volgens de wet als koper en (door)verkoper van de geveilde (on)roerende zaken aangemerkt. Een haast onnatuurlijke fiscale (btw) verwerking dient daardoor te volgen.Op grond van het besluit van 21 maart 1995 werd het aan- en doorverkopen van onroerend goed via de veiling echter buiten deze regeling geplaatst. Met ingang van 14 juli 2009 is aan deze goedkeuring een einde gekomen. Dit heeft de nodige gevolgen voor de praktijk.

In het verleden hebben veel ouders hun woning aan hun kinderen overgedragen onder het voorbehoud van een gebruiksrecht. De auteur stelt de vraag of een dergelijke overdracht nog wel fiscaal interessant is na de herziening van de Successiewet 1956 en de intrekking van de resolutie van 30 november 1964 per 1 januari 2010. Hierbij komen zowel de erf- en schenkbelasting (tot 1 januari 2010: successie- en schenkingsrecht) als de inkomsten- en overdrachtsbelasting aan de orde. Ter illustratie worden de situaties met en zonder overdracht van de woning geschetst.

Moeder heeft in 1997 een perceel bouwland overgedragen aan een van haar kinderen [A]. In de leveringsakte is de volgende meerwaardeclausule opgenomen: “Indien koper de hiervoren gemelde onroerende zaak binnen vijftien jaar na heden vervreemdt, is hij verplicht de meerwaarde daarvan gelijkelijk te verdelen met verkoper en alle kinderen van verkoper (hijzelf daaronder begrepen).” In 2004 is het perceel met winst verkocht. Naar aanleiding hiervan hebben X c.s. op grond van de meerwaardeclausule een uitkering ontvangen. Voor de rechtbank is in geschil of hier sprake is van een schenking van moeder aan X c.s.

In FBN 2009, nr. 8 maakten wij melding van een uitspraak van Hof Amsterdam waarbij X eigenaar was van een appartement dat voor hem fungeerde als een eigen woning ex artikel 3.111 Wet IB 2001.