Aflevering 12

Op 22 november 2013 heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan in de vijf proefprocedures die zijn opgezet om duidelijkheid te krijgen over het antwoord op de vraag of de bedrijfsopvolgingsfaciliteit in de Successiewet 1956 wegens discriminatie in strijd is met het verdragsrechtelijke gelijkheidsbeginsel (artikel 14 EVRM en artikel 26 IVBPR). Vindplaatsen zijn: ECLI:NL:HR:2013:1206 (en 1209/1210/1211/1212). De auteur geeft een impressie.

Als onderdeel van de Overige Fiscale Maatregelen 2014 is op Prinsjesdag 2013 een aanpassing van de Wet op belastingen van rechtsverkeer voorgesteld. Het betreft de reparatie van een niet­beoogde uitwerking van het zogenoemde Scheepjeshof­arrest (HR 15 oktober 2004, BNB 2005/52). De maatregel behelst dat met ingang van 1 januari 2014 een expliciet onderscheid wordt gemaakt tussen de directe en indirecte verkrijging van onroerende zaken of rechten waaraan deze zijn onderworpen. In deze bijdrage zal ik de voorgestelde aanpassing bespreken.

Bij besluit van de staatssecretaris van Financiën is gewijzigd en deels nieuw beleid vastgesteld met betrekking tot de vrijstellingen van overdrachtsbelasting, als bedoeld in artikel 15, lid 1, onderdelen g, i, l en p, WBR. Het betreft de verde­ling tussen samenwoners, de verkrijging van aangebrachte zaken, het vervallen van de monumentenvrijstelling en verkrijgingen krachtens de Wilg.

Enige tijd geleden is in Vakstudie Nieuws (V-N 2013/40.14) een brief van de Belastingdienst gepubliceerd over een nalatenschap waarbij de erflater in zijn testament een quasi-wettelijke verdeling had opgenomen. Met betrekking tot de niet-opeisbare geldvorderingen die de kinderen door de verdeling verkregen op de langstlevende echtgenote was in de aangifte voor de erfbelasting opgenomen dat hierover een rente van 3,5% per jaar is verschuldigd. In de brief stelde de betreffende inspecteur dat op grond van HR 2 januari 1903, PW 9536 voor de berekening van de verschuldigde erfbelasting geen rekening wordt gehouden met de verdeling en met het rentepercentage dat in de aangifte voor de erfbelasting was opgenomen. In de literatuur is vervolgens kritiek geuit op deze brief (zie Van Vijfeijken in WPNR 2013/6990, Schols in FTV 2013, nr. 54 en Janssen in NTFR-Beschouwingen 2013/35). Thans heeft de inspecteur een nieuwe brief geschreven waarin het voormelde standpunt wordt herzien. Vanwege het belang voor de praktijk citeren wij de relevante passages uit deze brief.

V heeft een leeg woon/winkelpand overgedragen aan K die het pand wil slopen. V had het pand al jaren niet meer gebruikt. Wel heeft V tot aan de verkoop de etalage in bruikleen gegeven aan derden met als tegenprestatie dat zij een oogje in het zeil zouden houden. Tussen K en de inspecteur is in geschil of de levering is vrijgesteld van overdrachtsbelasting op grond van artikel 15.1.a WBR. De rechtbank heeft geoordeeld dat V niet kwalificeert als ondernemer voor de Wet OB zodat geen sprake is van een btwbelaste levering. Volgens de rechtbank blijkt uit HvJ EU 15 september 2011, nrs. C-180/10 en C-181/10 dat het enkel hebben van een eigendomsrecht en de verkoop daarvan nog niet leidt tot ondernemerschap in de zin van de Wet OB. Daarvan is pas sprake als V handelingen verricht die het normale vermogensbeheer te buiten gaan. De enige handeling van V naast de levering is het in bruikleen geven van de etalage en dit gaat het normale vermogensbeheer niet te buiten.