Aflevering 5

Op 1 januari van dit jaar is de Wet van 13 december 2012 tot wijziging van de Registratiewet 1970 en enige andere wetten in verband met de invoering van de elektronische registratie van notariële akten en de gedeeltelijke afschaffing van de registratie van onderhandse akten (Wet elektronische registratie notariële akten) in werking getreden. De nieuwe wet voorziet in een elektronische registratie van notariële akten, waarbij de registratie wordt uitgevoerd door de KNB. Het huidige repertorium wordt vervangen door een digitaal repertorium dat, per notaris, eveneens bij de KNB wordt gehouden. De registratie van onderhandse akten blijft alleen in stand voor die onderhandse akten waarvoor registratie een wettelijk vormvereiste is (bezitloos pandrecht). De overgang van het huidige papieren stelsel naar de elektronische registratie van akten moet vanaf eind 2013 zijn beslag krijgen.

Het beleid op het gebied van de verhoogde vrijstelling schenkbelasting is geactualiseerd. Bij een schenking ouders-kind onder de voorwaarde van besteding daarvan aan de eigen woning is een notariële akte (met terugwerkende kracht) niet langer vereist. De vrijstelling kan onder voorwaarden ook worden verleend bij een schenking voor een eigen woning in het buitenland. De tegemoetkoming dat voor toepassing van de verhoogde vrijstelling de leeftijd van de jongere partner mag worden ‘geleend’, is verduidelijkt. De auteur stelt verder voor een beroep op extra verhoogde vrijstelling ook mogelijk te maken als een schenking wordt aangewend voor de aflossing van een restschuld.

Op grond van artikel 4 Wet op belastingen van rechtsverkeer worden aandelen in zogenoemde onroerendezaaklichamen gelijkgesteld met onroerende zaken. Om te kwalificeren als onroerendezaaklichaam dient het lichaam onder meer te voldoen aan een zogenoemde bezitseis. Indien men weet te bewerkstelligen dat niet is voldaan aan deze bezitseis, dan kan worden voorkomen dat overdrachtsbelasting is verschuldigd ter zake van de verkrijging van aandelen in een vennootschap die onroerende zaken bezit. Indien de fiscus in dat geval toch tot heffing van overdrachtsbelasting wil overgaan dan als ultimum remedium het leerstuk van fraus legis in stelling worden gebracht, maar pas nadat alle wettelijke middelen zijn uitgeput.

X heeft in 2011 een aandeel in een bv van zijn vader geschonken gekregen. Naar aanleiding hiervan is voor de rechtbank in geschil of de bv een materiële onderneming drijft in welk geval de bedrijfsopvolgingsfaciliteit als bedoeld in artikel 35b e.v. SW van toepassing is. De activiteiten van de bv bestaan voornamelijk uit het verhuren van huizen en bedrijfspanden. De huuropbrengsten bedragen circa € 300.000 per jaar. De bv heeft 20 tot 25 onroerende zaken in eigendom met een waarde tussen € 5 mln. en 6 mln. waarvoor € 2 mln. is geleend.

Naar aanleiding van hun echtscheiding twisten M en V onder meer over de waarde van twee polissen van M die op grond van de huwelijkse voorwaarden moet worden verrekend.In hoger beroep overweegt het hof dat M en V per de peildatum de afkoopwaarde moeten

Sinds 1 januari 2012 is in de artikelen 1:87 BW, 1:95 BW en 1:96 BW de beleggingsleer opgenomen indien de ene echtgenoot gelden ter beschikking stelt aan de andere echtgenoot. Hierdoor wordt de hoogte van het vergoedingsrecht beïnvloed door de waardeontwikkeling van het goed waaraan de gelden zijn besteed, tenzij er afwijkende afspraken zijn gemaakt. In de literatuur blijkt verschillend te worden gedacht over het antwoord op de vraag wat de fiscale gevolgen zijn van de beleggingsleer. Inmiddels is voor de overdrachtsbelasting een goedkeuring opgenomen in het besluit van 14 december 2011, nr. BLKB/2011/1803M (Stcrt. 2011, nr. 23104). Thans heeft de Staatssecretaris van Financiën voor de inkomstenbelasting goedgekeurd dat geen overgang of verkrijging van een fiscaal relevant belang bij het (onderliggende) goed zelf wordt aangenomen bij een vergoedingsrecht als bedoeld in de artikelen 1:87, 1:95 en 1:96 BW, mits beide echtgenoten hiervan uitgaan. Het voorgaande ziet dus onder meer op de winst uit onderneming, de terbeschikkingstellingsregeling, de eigenwoningregeling en de aanmerkelijkbelangregeling. Voor de bepaling van het inkomen uit sparen en beleggen (box 3) behoort voor degene die een vergoedingsrecht heeft, de vordering en dus niet (een deel van) het goed zelf tot de rendementsgrondslag. Overigens wordt opgemerkt dat de goedkeuring niet van toepassing is als echtgenoten afwijkende afspraken hebben gemaakt.

Het besluit van 31 augustus 2010, nr. DGB2010/876M (Stcrt. 2010, nr. 13795) bevat beleid voor de schenken erfbelasting bij: - verwerping van een nalatenschap; - een ongelukkige redactie van een testament; - een vergeten testament, en - uitvoering van een informele wil van een erflater. Thans is dit besluit geactualiseerd. Het nieuwe beleidsbesluit bevat onder meer een nieuwe goedkeuring ten aanzien van de overdrachtsbelasting als een informele wil wordt uitgevoerd.

X heeft voor vijf jaar een aantal kunstwerken verhuurd aan een museum (ANBI). De verplichting tot betaling van de huurprijs gedurende vijf jaar is daarbij omgezet in een geldlening die in vijf jaarlijkse termijnen door het museum aan X moet worden afgelost. Op dezelfde dag heeft X zich bij notariële akte verplicht om gedurende vijf jaar een bedrag aan het museum te schenken welk bedrag exact overeenkomt met het bedrag dat het museum jaarlijks aan X moet aflossen.