Aflevering 5

Onlangs heeft de Staatssecretaris van Financiën in een beleidsbesluit voor enkele situaties vastgelegd dat het aangaan van een huwelijk of het aangaan of wijzigen van huwelijkse voorwaarden niet leidt tot heffing van schenkbelasting. Vanwege het belang hiervan voor de notariële praktijk worden in deze bijdrage de relevante passages uit het beleidsbesluit geciteerd. Vervolgens wijzen wij op enkele belangrijke zaken waarmee de notariële praktijk rekening dient te houden. Overigens heeft de Tweede Kamer inmiddels vragen gesteld over de (beperkte) reikwijdte van het beleidsbesluit. Hoewel het nu wachten is op een reactie van de staatssecretaris, achten de auteurs het nuttig om de FBN-lezer nu reeds op de hoogte te brengen van het onderhavige beleidsbesluit.

Bij het passeren van notariële akten voor koop-/aannemingsovereenkomsten komt vaak de vraag op of btw dan wel overdrachtsbelasting dient te worden voldaan, en zo ja, op welk tijdstip en over welke maatstaf. In deze bijdrage beschrijf ik naar aanleiding van actuele ontwikkelingen de aandachtspunten in de btw en overdrachtsbelasting rondom koop-/aannemingsovereenkomsten.

Een verkrijging van onroerende zaken in het kader van een juridische fusie of splitsing is onder voorwaarden vrijgesteld van overdrachtsbelasting. Ter voorkoming van misbruik kennen deze vrijstellingen een zakelijkheidstoets, respectievelijk een anti-ontgaanstoets. Over beide vrijstellingen zijn de afgelopen periode interessante rechterlijke uitspraken verschenen.

Een notaris heeft in 2012 voor M en V een keuzetestament opgesteld. De notaris heeft toen niet gewezen op het facultatief finaal verrekenbeding dat was opgenomen in hun huwelijkse voorwaarden. Het gevolg hiervan is nu dat V door het overlijden van M meer erfbelasting is verschuldigd dan in de situatie waarin een verplicht finaal verrekenbeding was opgenomen. Naar aanleiding hiervan heeft V de notaris aansprakelijk gesteld voor de belastingschade. V stelt onder meer dat de notaris bij het opstellen van het testament tevens had moeten adviseren om het facultatief verrekenbeding om te zetten in een verplicht verrekenbeding. De notaris stelt dat hij geen opdracht had om te adviseren over de huwelijkse voorwaarden.

X is erfgenaam van haar zus waarmee zij samen met een andere zus tot het overlijden meer dan vijf jaar onafgebroken heeft samengewoond. In deze periode hebben alle drie zussen op het adres van de woning in de basisregistratie personen ingeschreven gestaan. Tussen X en de overleden zus was geen notarieel samenlevingsovereenkomst gesloten.