Aflevering 1

Is de crisis voorbij? Vanuit het perspectief van gebiedsontwikkeling is het einde van de crisis in zicht als er weer vraag is op de markt, naar woningen, naar bedrijventerreinen, en misschien zelfs naar kantoren. En de kentering lijkt definitief ingezet: de vraag stijgt, we ontwikkelen weer.

Op 25 november 2015 stuurde de minister van Infrastructuur en Milieu een brief aan de Tweede Kamer met de visie van het kabinet op het grondbeleid: de Kamerbrief grondbeleid. Met deze brief wordt de Kamer ingelicht over de ideeën die het kabinet heeft voor invulling van de zogenaamde Aanvullingswet grondeigendom. Deze wet zal opgaan in de Omgevingswet. Dit artikel is bedoeld als overzichtsartikel.

Per 1 januari 2016 is de verruiming heffing vennootschapsbelasting voor publieke lichamen een feit. De auteurs gaan in op de afbakeningsproblematiek van het grondbedrijf en bespreken enkele fiscale uitgangspunten. Tevens wordt een fictieve grondexploitatie doorgerekend om een openingsbalanswaarde te bepalen op basis van hun interpretatie van de diverse SVLO stukken.

De nieuwe Omgevingswet wil aansluiten op de veranderde gebiedsontwikkeling. Dat betekent, dat er specifiek aandacht komt voor organische (spontane) gebiedsontwikkeling.

Het college van B&W en de gemeenteraad hebben als organen van gemeenten een zelfstandige positie ten opzichte van elkaar. Dit geldt ook in het kader van onderhandelingen over overeenkomsten. Wederpartijen van gemeenten mogen er bij die onderhandelingen in uitgangspunt niet op vertrouwen dat handelingen van het college de instemming van de raad hebben. Manfred Fokkema schetst aan de hand van een tweetal arresten van de Hoge Raad enkele complicaties die zich bij onderhandelingen met gemeenten kunnen voordoen.

In deze kroniek bespreken de auteurs een Koninklijk Besluit en uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak over exploitatieplannen in de periode 23 april 2015 tot 14 oktober 2015.

Op 16 januari 2016 heeft het Ministerie van Infrastructuur en Milieu de nieuwe Handreiking Administratieve Onteigeningsprocedure uitgebracht. De Handreiking is daarmee een volledig document voor alle stappen van de administratieve onteigeningsprocedure. De Handreiking geeft een helder en compleet overzicht van wat er nodig is voor het doorlopen van een administratieve onteigeningsprocedure.

De HR heeft een vijftal arresten gewezen in het kader van eliminatie van bestemmingsplannen voor het werk op grond van artikel 40c Ow. In deze arresten keert de HR terug naar het arrest Markus-Matser, op basis waarvan alleen concrete plannen die ten grondslag liggen aan het werk moeten worden geëlimineerd bij de bepaling van de waarde van het onteigende. De HR geeft nadere handvatten om te beoordelen welke plannen als ‘concreet plan’ moeten worden aangemerkt. De HR heeft de volgende juridische uitgangspunten geformuleerd voor de afweging of een bestemmingsplan moet worden geëlimineerd:

In de rubriek Vraag en antwoord is plaats voor beantwoording van uw praktijkvragen, die ook voor anderen interessant kunnen zijn. Onze deskundigen beantwoorden uw vragen graag! Uw vragen kunt u stellen via: grondzaken@bimmedia.nl.

In de Omgevingswet zijn de spelregels van het kostenverhaal aangepast met als doel vereenvoudiging. Volgens de auteurs mosterd na de maaltijd: de huidige voorstellen jagen projectrealisatie onnodig aan en belemmeren gemeenten om kosten te verhalen.

Dat een te bouwen woning of ander te realiseren werk wordt uitgevoerd boven ondergrondse infrastructuur is geen laboratoriumsituatie, maar komt helaas in de praktijk met de nodige regelmaat voor. We spreken in die situaties wel van ‘overbouw’.

Met de eerste tekenen van herstel in de woningmarkt, lijken er kansen te liggen voor nieuwbouwprojecten die tot nu toe stagneerden. Maar de reactie van de woonconsument op herstel blijkt voorzichtig en kritisch. De markt is een vragersmarkt, waarbij consumenten meer weloverwogen keuzes maken, ook met oog voor de lange termijn. Kan ik hier ook blijven wonen als ik zorgbehoevend word, voldoet deze woning als er straks kinderen komen, is deze woning duurzaam of eenvoudig te verduurzamen?