Aflevering 6

De inbrengwaarde van gronden is nu in veel gevallen zodanig hoog dat kostenverhaal maar deels mogelijk is. Dat maakt gebiedsontwikkelingen duur en leidt tot vertraging. Al in de Kamerbrief Modernisering van het grondbeleid (2023) is geopperd om voor de inbrengwaarde niet langer uit te gaan van de werkelijke waarde uit het onteigeningsrecht maar van de gebruikswaarde. In het openingsartikel gaat Bas ten Kate na of een dergelijke aanpassing van regelgeving aanbeveling verdient. Daarnaast bespreekt de auteur in het artikel ‘De rol van de inbrengwaarde in de grondexploitatie’ aspecten van kostenverhaal met en zonder tijdvak.

De Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) heeft het voornemen om de huidige wet- en regelgeving rond het grondbeleid te moderniseren. Eén mogelijke modernisering heeft betrekking op de inbrengwaarde. Die inbrengwaarde is nu in veel gevallen zodanig hoog, dat kostenverhaal maar gedeeltelijk mogelijk is. Dat maakt gebiedsontwikkelingen duur en leidt tot vertraging. In de Kamerbrief Modernisering van het grondbeleid van 23 oktober 20231 is daarom geopperd om bij de bepaling van de inbrengwaarde niet langer uit te gaan van de werkelijke waarde uit het onteigeningsrecht2 maar van de gebruikswaarde. Mede op basis van verder onderzoek heeft de huidige Minister in haar brief van 20 juni 2025 deze suggestie overgenomen3. In deze bijdrage zal worden nagegaan of een dergelijke aanpassing van regelgeving aanbeveling verdient.

Artikel gebaseerd op gesprek met Okke Hefti, strategisch adviseur van de gemeente Enschede.

We zitten er weer middenin: De jaarlijkse actualisatie van de grondexploitaties. Bij veel gemeenten een periode van maanden, waarbij de planeconomen ‘er even niks bij kunnen hebben’. En als in het voorjaar de grondexploitaties door de raad worden vastgesteld, is het vaak toch weer een anticlimax.

Rond de toepassing van de kostenverhaalsregeling leven nog wel eens misverstanden. Eén oorzaak daarvan is dat regelmatig over het hoofd wordt gezien dat kostenverhaal in zeer uiteenlopende situaties wordt toegepast. Om meer grip te krijgen op de werking van het kostenverhaal helpt het om onderscheid te maken tussen typen van gebiedsontwikkeling. Evert Jan van Baardewijk maakt in dit artikel onderscheid in vier basistypen en laat zien wat de relevantie is van dit onderscheid voor het kostenverhaal.

De inbrengwaarde van een perceel is gelijk aan de waarde van dat perceel met de daarop aanwezige opstallen, vermeerderd met de in de wet genoemde kosten die ter voorbereiding van de exploitatie zijn gemaakt.

Het voorkeursrecht in de praktijk van binnenstedelijke gebiedsontwikkeling

In koopovereenkomsten of in communicaties van makelaars of ontwikkelaars worden prijzen genoemd en daarbij worden aanduidingen als kosten koper, vrij op naam en exclusief of inclusief btw genoemd. In deze rubriek basiskennis leggen we deze aanduidingen uit en benoemen we enkele aandachtspunten.

Een overzicht met betrekking tot de schadeloosstelling bij onteigening over de periode medio april 2025 tot en met 17 oktober 2025.

Op 12 november 2025 organiseerde de Vereniging van Grondbedrijven haar jaarlijkse Najaarscongres in De Reehorst in Ede. Dit congres—met als thema “van strategie naar lokale impact” — bood de deelnemers een bijzondere mix van inspirerende sprekers in de ochtend en interactieve sessies in de middag.

Bestuursrecht

Voor de komende edities (2026) worden onder meer artikelen voorbereid over: