Aflevering 9

In het Rodedraadartikel ‘Verbod op het toepassen van gewasbeschermingsmiddelen bij het telen van lelies nabij woningen’1 merkte ik al op dat het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in toenemende mate ter discussie staat vanwege mogelijke gezondheidsrisico’s. Dat geldt in het algemeen voor het gebruik van die middelen (glyfosaat), maar in het bijzonder voor de lelieteelt nabij woningen. Bij lelieteelt worden namelijk in de teeltperiode van een half jaar evenveel gewasbeschermingsmiddelen gebruikt als bij sommige andere teelten in tien jaar. Dat heeft geleid tot een aantal kortgedingprocedures waarbij omwonenden een verbod eisten op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen nabij hun woningen. In veel gevallen kende de voorzieningenrechter het geëiste verbod toe, zoals in de uitspraken van de rechtbank Noord-Nederland van 12 juni 20232 en van de rechtbank Limburg van 8 mei 20243 of legde de voorzieningenrechter beperkingen op aan het gebruik van die middelen zoals in de uitspraak van de rechtbank Oost-Brabant van 19 juli 2024.4 In de zaak bij de rechtbank Noord-Nederland vond er een spoedappel plaats bij de voorzieningenrechter van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden. Bij die uitspraak werd het spuitverbod van de rechtbank gedeeltelijk teruggedraaid en legde de rechter een beperking op ten aanzien van het aantal en de soort te gebruiken middelen.5 Als juridische grondslag voor het verbod gebruikte de voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Nederland art. 4 lid 3, van Verordening (EG) 1107/2009,6 waarin is bepaald dat een gewasbeschermingsmiddel geen onaanvaardbaar risico voor de volksgezondheid mag hebben. In het arrest van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden gebruikte de voorzieningenrechter als rechtsbasis het voorzorgsbeginsel van art. 1 lid 4, van genoemde verordening en van art. 191 lid 2 VWEU. In navolging van het arrest van het gerechtshof gebruikte de voorzieningenrechters van de rechtbanken Limburg en Oost-Brabant het voorzorgsbeginsel eveneens als rechtsgrond.

Bestuurlijke boete, Gebruiksnorm, Melkveehouderij, Dierlijke meststoffen, Fosfaatgebruiksnorm, Mestverwerkingsverplichting, Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, NVWA, Mestboekhouding, Derogatievergunning, Derogatie, Inzichtelijke administratie, Redelijke beslistermijn

Hogere voorziening, Milieu, Gezondheid mens, Indeling, etikettering en verpakking, Stoffen, Mengsels, Indeling titaandioxide, Titaandioxide, Poedervorm, Indelingscriteria, Kankerverwekkende stof, Gevaarlijke stoffen, Wetenschappelijke studies, Betrouwbaarheid, Aanvaardbaarheid, Berekening overbelasting longen, Deeltjes, Doorslaggevende aard studie, Bewijselementen, Onjuiste rechtsopvatting, Voorzorgsbeginsel, Keuze berekeningsparameters, Dichtheid deeltjes, Beoordeling wetenschappelijke aard, Overschrijding grenzen rechterlijke toetsing, Intrinsieke eigenschappen, Overwegingen ten overvloede

Hogere voorziening, Landbouw, Gewasbeschermingsmiddelen, Pesticiden, Verlenging goedkeuring, Werkzame stof, Cypermethrin, Verzoek interne herziening, Afwijzing verzoek, Voorzorgsbeginsel, Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid, EFSA-beoordeling, Kritieke zorgpunten, Zorgvuldig en onpartijdig onderzoek, Relevante gegevens, Leemten in gegevens, Toxiciteit van isomeren, Endocriene effecten, Toxiciteit op lange termijn, Realistische gebruiksomstandigheden, Motiveringsplicht

Bestemmingsplan, Recreatiepark, Geluidsbelasting, Nachtrusttijden, Woon- en leefklimaat, Lichtmasten, Lichthinder

Toegangsverbod, Proportionaliteit, Voorzienbaar, Demonstratierecht, Demonstranten, Vreedzame actie, Inperking, Klimaat, Frequent flyers, Kort geding, Burgerlijke ongehoorzaamheid, Veiligheid, Chilling effect, Privaat terrein, Publieke functie, Speciale status, Privé-eigendom, Ongestoord genot

Landbouw, Veehouderij, Emissiegegevens, Bedrijfsgegevens, Openbaarheid, Stikstof, Voorlopige voorziening, Zienswijzeprocedure

Gewasbeschermingsmiddelen, Lelieteelt, Gezondheidsschade, Neurodegeneratieve ziektes, Voorzorgsbeginsel, Bevoegdheid civiele rechter, Zorgvuldigheidsnorm, Onrechtmatige daad, Belangenafweging

Matter Organic Non Glycerine, MONG, Gevaarlijke afvalstof, Bijproduct, Biodiesel, Glycerine, Decanter, EURAL-systematiek

Afval, Plastic, PVC, Afvalcontainers, Zuid-Afrika, Thailand, Nigeria, Turkije, Overbrenging afvalstoffen

Beklagprocedure, Inzage gegevens, Inzage bescheiden, Inhoudelijke vraagstukken, Concrete aanwijzingen, Verdenking, Staalslakken, LD-staalslakken, Bodemverontreiniging, Waterverontreiniging, Verontreiniging oppervlaktewater, Recht op privéleven, Nemo-tenetur-beginsel, Recht op een eerlijk proces, Belang opsporing, Legitieme doel, Taakvervulling, Productcertificaat, Zorgplicht

Seks, Seksuele handelingen, Pony, Hond, Dierenporno, Dierenmishandeling

Productie fosfaat, Fosfaat, Fosfaatrecht, Mest, Meststoffen, Dierlijke meststoffen, Melkvee, Brandrode runderen

Aanwijzing Natura 2000, Speciale beschermingszone, Aanwijzingsbesluit, Toevoegen instandhoudingsdoel, Wolf, Bijlage II Habitatrichtlijnsoort, Gebiedsaanwijzing, Kwalificerende soort, Referentielijst gebieden

Gunstige staat van instandhouding, Populaties, Populatieomvang, Populatiebeheer, Oostvaardersplassen, Edelherten, Genetische diversiteit, Populatiedynamiek

Rechtbank Amsterdam 6 juni 2025, zaaknr. 81/072255-3