Aflevering 5

De invoering van de Omgevingswet nadert met rasse schreden haar voltooiing. De Omgevingswet is gepubliceerd in het Staatsblad van 2016 en de inwerkingtreding is voorzien op of niet lang na 1 januari 2021. Met de publicatie van de vier uitvoerings-’AMvB’s in het Staatsblad medio 2018 zijn volgende stappen gezet in het wetgevingsproces.

Op 24 februari 2017 wees de Hoge Raad een spectaculair arrest, dat veel stof deed opwaaien in de vakpers.1 De Hoge Raad bood de helpende hand aan overheden (en andere eigenaren) die hun grond of andere onroerende zaken kwijtraken als gevolg van verjaring. In het arrest Bosperceel Heusden haalde de Hoge Raad de onrechtmatige daad aan, als mogelijkheid om bij verjaring en dus verlies van eigendom, de schade voor de (voormalige) kadastrale eigenaar te verzachten.

Het college is bevoegd om tegen de overtreding van de bepalingen van de Wnb door de betrokken bedrijven op te treden met een last onder bestuursdwang of een last onder dwangsom en dient in beginsel van deze bevoegdheid gebruik te maken, tenzij concreet zicht op legalisering bestaat.

Geen aanleiding bestaat voor het oordeel dat het college voor het bepalen of draagvlak bestaat alle toekomstige gebruikers van een orac individueel moet benaderen met de vraag of zij kunnen instemmen met een locatie.

Onder verwijzing naar het stappenplan zoals uiteengezet in de uitspraak van 29 mei 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1694, komt de Afdeling tot de conclusie dat het beroep op het vertrouwensbeginsel faalt.

De wegverbreding van de Kempenbaan-West in Veldhoven en een nieuwe aansluiting op de rijksweg A67 kunnen doorgaan, ondanks enige toename van neerslag van stikstof op een natuurgebied in de omgeving.

De Afdeling is van oordeel dat het tracébesluit niet kon worden vastgesteld onder verwijzing naar de passende beoordeling die voor het PAS is gemaakt. Het tracébesluit is daarom in strijd met art. 13 lid 7 en 9 van de Tracéwet, gelezen in samenhang met art. 19j van de Natuurbeschermingswet 1998.

De Handreiking Veehouderij en gezondheid omwonenden is gepubliceerd. Deze handreiking laat zien wat decentrale overheden kunnen doen om mogelijke gezondheidsrisico’s van veehouderijen mee te wegen in besluitvorming.

Het college mag aansluiting zoeken bij de Wgv voor de beantwoording van de vraag of het dergelijke woningen ook in het kader van de cumulatieve geurhinder als geurgevoelig aanmerkt, maar het is daartoe niet gehouden.

De afhandeling van alle verzoeken om vergoeding van schade aan huizen en gebouwen als gevolg van de gaswinning uit het Groningenveld of de gasopslag Norg in Groningen wordt volledig publiekrechtelijk georganiseerd.

De Eerste Kamer heeft op 28 mei een wijziging van de Crisis- en herstelwet aangenomen. Die moet ervoor zorgen dat er sneller nieuwe woningen gebouwd kunnen worden.

Minister Ollongren (BZK) wil de bouwregelgeving zo aanpassen dat nieuwe woningen en publiek toegankelijke gebouwen beter toegankelijk worden voor mensen met een beperking.

De Eerste Kamer heeft op 4 juni het wetsvoorstel Verwijdering asbest en asbesthoudende producten verworpen (Kamerstukken I 2018/19, 34675, nr. A).

De conclusie is dat het college zich in het besluit terecht op het standpunt heeft gesteld dat als het achtererfgebied moet worden aangemerkt het gebied vanaf 1 meter achter de voorgevel van de woning op de begane grond.

Anders dan waarvan het college uitgaat, moet bij het verlenen van een omgevingsvergunning die een al bestaande situatie legaliseert ook worden getoetst aan de geldende parkeernormen. De rechtbank heeft dat niet onderkend.

Op de prejudiciële vragen dient te worden geantwoord dat art. 3 lid 2 en 4 van de SMB-richtlijn aldus moet worden uitgelegd dat een besluit als dat in het hoofdgeding, waarbij een instantie van een lidstaat op gewestelijk niveau voor zijn Natura 2000-netwerk instandhoudingsdoelstellingen met een indicatieve waarde vaststelt, terwijl de instandhoudingsdoelstellingen op het niveau van de gebieden een reglementaire waar de hebben, niet behoort tot de ‘plannen en programma’s’ , in de zin van deze richtlijn, waarvoor een milieueffectbeoordeling verplicht is.

Het verzoek om een prejudiciële beslissing is ingediend in het kader van een geding over de verplichting tot het opstellen van een luchtkwaliteitsplan voor de zone Brussel (België) en tot het plaatsen van wettelijk vereiste bemonsteringspunten teneinde de luchtkwaliteit te controleren.

Dat toekomstige bewoners zich voorafgaand aan de koop van een woning een beeld kunnen vormen van de bestaande (geur)situatie en dus vooraf weten waar ze aan beginnen, vindt de Afdeling geen goed argument voor het hanteren van een minder strenge geurnorm nabij het bedrijf van appellante.

Naar het oordeel van de Afdeling heeft de raad, ter voorkoming van een situatie waarin risico ’ s voor de gezondheid van omwonenden ontstaan, in dit geval in redelijkheid het endotoxinekader en de daarin opgenomen waarde van 30 EU/m³ kunnen hanteren.

Ook bij de raming van inbrengwaarden moet een eenduidige peildatum worden gehanteerd. De aan te houden peildatum kan afwijken van het moment van vaststelling van het exploitatieplan, maar de geraamde inbrengwaarden moeten – net als de andere kostenramingen – op het moment van de vaststelling van het exploitatieplan nog wel voldoende actueel zijn.

De Afdeling is nu van oordeel , anders dan zij oordeelde in de aangehaalde uitspraak van 15 juli 2015, dat uit art. 5.19 lid 4 van de Activiteitenregeling volgt dat de gemeten waarden slechts mogen worden verminderd met de vastgestelde meetonzekerheid.

De rechtbank heeft terecht overwogen dat er geen bijzondere omstandigheden zijn op grond waarvan het college in redelijkheid van handhavend optreden had moeten afzien.

Uit art. 5:7 van de Awb volgt dat een besluit tot het opleggen van een preventieve last onder dwangsom slechts kan worden genomen als zich een gevaar voordoet van een overtreding van een concreet bij of krachtens de wet gesteld voorschrift die met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid zal plaatsvinden.

Door als enig bestuurder en aandeelhouder van de bestuurder van Broeslee IV B.V. zeggenschap uit te oefenen over de activiteiten op het perceel, of dat (bewust) niet te doen, heeft appellante sub 1 de aanmerkelijke kans aanvaard dat de geconstateerde overtredingen zich zouden voordoen.

Het is niet zo dat alle relevante feiten en omstandigheden die aan een invorderingsbesluit ten grondslag worden gelegd, daadwerkelijk door toezichthouders zelf dienen te zijn waargenomen.

De raad heeft beoordelingsruimte bij de beoordeling van de vraag of aan de voorwaarde uit art. 3.2.3 van het Bro wordt voldaan dat handhavend optreden tot een onbillijkheid van overwegende aard zou leiden en beleidsruimte bij de keuze om, indien aan de voorwaarden van art. 3.2.3 wordt voldaan, ten aanzien van gebruik van grond en opstallen al dan niet persoonsgebonden overgangsrecht toe te kennen.

De WOZ-waarden die gemeenten jaarlijks voor woningen vaststellen, zijn in lijn met de waardeontwikkelingen op de woningmarkt.

De Eerste Kamer heeft op 28 mei het wetsvoorstel Wet maatregelen middenhuur (Kamerstukken II 2018/19, 35036, nr. A) aangenomen.

De huren mogen volgend jaar niet harder stijgen dan de inflatie. De ministerraad is 7 juni akkoord gegaan met een wetsvoorstel daartoe.

De Wet maatregelen middenhuur is in het Staatsblad gepubliceerd en in werking getreden met ingang van 1 juli 2019, met uitzondering van art. II, dat in werking treedt met ingang van 1 januari 2020.

Hetgeen de Stichting naar voren heeft gebracht biedt geen grondslag voor de conclusie dat de implementatie van de Luchtkwaliteitsrichtlijn in de Wet milieubeheer en de daarop gebaseerde Rbl 2007 onjuist is dan wel dat de Luchtkwaliteitsrichtlijn niet volledig toegepast wordt.

Bij de door de Afdeling te verrichten rechtmatigheidstoetsing van het besluit van de minister gaat het om de vraag of de minister op basis van deugdelijk onderzoek en met een deugdelijke motivering heeft kunnen besluiten dat geen van de vier in art. 36 lid 1 opgenomen criteria aanleiding geeft voor het weigeren van instemming met het winningsplan.

Het instemmingsbesluit berust niet op een deugdelijk gemotiveerde belangenafweging. Dit kan echter niet leiden tot het oordeel dat de minister voor het gasjaar 2018-2019, waarop het instemmingsbesluit betrekking heeft, tot een andere afweging van het belang van de leveringszekerheid en de daartegenover staande belangen had moeten komen.

De Eerste Kamer heeft op 28 mei de Klimaatwet (Kamerstukken II 2018/19, 34534, nr. A) aangenomen. Het voorstel verankert de wijze waarop het Nederlandse klimaatbeleid invulling geeft aan de op 12 december 2015 te Parijs tot stand gekomen

Aan de Tweede Kamer is aangeboden het wetsvoorstel Regels ter bevordering van de totstandkoming en realisatie van maatschappelijke initiatieven gericht op duurzame ontwikkeling door na een daartoe strekkend verzoek deze initiatieven in regelgeving op te nemen (Wet ruimte voor duurzaamheidsinitiatieven).

De Klimaatwet biedt een kader voor de ontwikkeling van beleid gericht op het onomkeerbaar en stapsgewijs terugdringen van de emissies van broeikasgassen in Nederland, tot een niveau dat 95% lager ligt in 2050 dan in 1990, teneinde wereldwijde opwarming van de aarde en de verandering van het klimaat te beperken.

Dit besluit geeft invulling aan de voorgenomen invoering van de E10 - verplichting (bijmenging 10% bio-ethanol in benzine).

Aangezien de omstandigheid dat voorafgaand aan de vaststelling van het plan een omgevingsvergunning als bedoeld in art. 2.1 lid 1 aanhef en onder c van de Wabo is verleend er niet toe leidt dat een dergelijk onderzoek niet hoefde te worden verricht, heeft de raad onvoldoende onderzocht of art. 2.7 van de Wnb in de weg staat aan de aan het perceel locatie 1 toegekende bedrijfsbestemming.

Appellant en de stichting hebben er terecht op gewezen dat uit de bedoelde toets van de omgevingsdienst, waarin de vergunning op grond van de Natuurbeschermingswet 1998 overigens mede in aanmerking is genomen, is geconcludeerd dat de toetsing aan de natuurbeschermingsregimes niet volledig is en niet aannemelijk is gemaakt dat negatieve effecten op beschermde (gebouw bewonende) soorten op voorhand zijn uit te sluiten.

De Tweede Kamer heeft twee wetsvoorstellen aanvaard waarmee de wetgeving op het gebied van respectievelijk geluid en natuur worden overgeheveld naar de nieuwe Omgevingswet. Er was ruime steun voor beide wetten.

Het college heeft niet inzichtelijk gemaakt of afwijking van de ingevolge het bestemmingsplan geldende situeringseis in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening, zodat niet kan worden geoordeeld dat het evident is dat [bedrijf] door het aan het in bezwaar gehandhaafde besluit van 21 september 2017 klevende bevoegdheidsgebrek niet is benadeeld.

De omstandigheid dat uit de door appellant gedane online vergunningencheck zou volgen dat er geen omgevingsvergunning nodig is voor het bouwplan, betekent niet dat er geen omgevingsvergunning is vereist, nu hetgeen uit de vergunningencheck naar voren komt, afhangt van de door appellant zelf ingevulde gegevens.

Anders dan reclamant stelt, bepaalt art. 3:13 lid 1 van de Algemene wet bestuursrecht niet dat ook de aan het ontwerpbesluit onderliggende stukken aan belanghebbenden toegestuurd moeten worden.

Deze wetswijziging betreft aanpassingen aan de regeling voor duurzame innovatieve experimenten, het experiment ontwikkelingsgebieden, het projectuitvoeringsbesluit en de lokale projecten met nationale betekenis. Daarnaast wordt een technische wijziging in de Chw aangebracht.

De rechtbank heeft terecht geconcludeerd dat indien ter plaatse geen paardenweide is toegestaan, intensiever gebruik van de gronden met een paardenbak in strijd is met het bestemmingsplan. Dat de paardenbak alleen hobbymatig wordt gebruikt, maakt dat niet anders.

Art. 13 lid 13.3 van de planregels gebiedt om binnen twee jaar na het onherroepelijk in werking treden van het bestemmingsplan de kwaliteitsverbetering van het landschap te realiseren.

De gemeente Appingedam mag reguliere ( ‘ normale ’ ) detailhandel weren van het Woonplein aan de rand van de stad. Het is toegestaan dat de gemeente daar alleen detailhandel in omvangrijke artikelen, zoals meubelen, keukens en bouwmaterialen, toelaat.

Dit wetsvoorstel voorziet in een wettelijke regeling voor een adequate en onafhankelijke afhandeling van alle vormen van schade als gevolg van bodembeweging door de aanleg of exploitatie van een mijnbouwwerk ten behoeve van gaswinning uit het Groningenveld of de gasopslag bij Norg door de overheid en de financiering daarvan.

Het uitgangspunt dat aan de schadebeperkingsplicht is voldaan als de machtiging uiterlijk op de dag van schadeconstatering is aangevraagd, verleend en adequaat is gebruikt, en in dat geval de geleden schade wordt vergoed, verhoudt zich niet met het standpunt dat schade niet voor vergoeding in aanmerking komt, omdat die voorkomen of beperkt had kunnen worden door de machtiging al eerder, namelijk vóór de schadeconstatering, aan te vragen en te gebruiken.

De in art. 1 en 3 BP bedoelde schade die moet worden vergoed, omvat mede de waardevermindering van het perceel die reeds door het rijksinpassingsplan in het leven is geroepen.

Appellante betoogt terecht dat zij in haar aanvraag heeft verzocht om een tegemoetkoming in de planschade én om nadeelcompensatie als gevolg van de werkzaamheden die vijf jaar hebben geduurd.

De minister heeft zich ten onrechte op het standpunt gesteld dat het verzoek buiten de reikwijdte van de Regeling Nadeelcompensatie Betuweroute 1996 valt, omdat appellant civielrechtelijk heeft geprocedeerd om de door hem gestelde zaakschade als gevolg van onrechtmatig overheidshandelen te verhalen.

Dit wetsvoorstel voorziet in een nieuwe regeling voor de coördinatie van samenhangende besluiten en in enige andere wijzigingen in verband met de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de invoering van de algemene regeling over nadeelcompensatie in de Algemene wet bestuursrecht (Awb).

Het wetsvoorstel modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer is op 24 juli 2019 bij de Tweede Kamer ingediend. Dit wetsvoorstel wijzigt bepalingen in de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) over elektronisch bestuurlijk verkeer.

Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen, behelst een beslissing op een bezwaarschrift als bedoeld in de Awb als zodanig een publiekrechtelijke rechtshandeling en is deze zonder meer aan te merken als een besluit in de zin van art. 1:3 lid 1 van die wet, waartegen beroep openstaat.

Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen, kan een eventueel gebrek in een niet wettelijk verplichte kennisgeving alleen tot een verschoonbare termijnoverschrijding leiden als de indiener van een zienswijze door die kennisgeving op het verkeerde been is gezet.

Voor zover het college van B&W en de raad van de gemeente Barendrecht zich beroepen op natuurbelangen als aan hen toevertrouwde belangen, is de bescherming van buiten het eigen gemeentelijke grondgebied gelegen natuurgebieden tegen gevolgen van besluiten van andere bestuursorganen niet een belang dat aan het college van B&W en/of de raad van de gemeente Barendrecht is toevertrouwd.

Alles overziend is de rechtbank van oordeel dat de mogelijk nadelige gevolgen die snorfietsers ondervinden van het verkeersbesluit niet onevenredig zijn in verhouding tot het daarmee te dienen doel, namelijk het verbeteren van de verkeersveiligheid en het beheersen van de drukte op de fietspaden.

De minister is alleen gehouden tot compensatie in geval experimenteerders vanwege het verstrijken van de overgangstermijn de activiteiten op hun MZI-locaties moeten staken teneinde de traditionele mosselvissers, ter compensatie van het afbouwen van de bodemberoerende mosselvisserij, de gelegenheid te bieden de MZI-activiteiten daar voort te zetten.

Deze regeling vervangt in totaal 16 kaarten in de bijlagen II, III en IV bij de Waterregeling. Deze bijlagen bevatten kaarten met grenzen van oppervlaktewaterlichamen en zijwateren waar het Rijk het waterkwaliteits-, waterkwantiteits- en waterstaatkundig beheer voert en van drogere oevergebieden.

De rechtbank is van oordeel dat verweerder onvoldoende duidelijk heeft gemaakt waarom de inrichting geen belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu heeft voor in het afvalwater potentieel voorkomende pesticiden, antibiotica, groeibevorderaars, medicijnresten en hormoon verstorende stoffen.

Nu art. 5.5 van de Waterwet is geplaatst op de zogenoemde ‘negatieve lijst’ van Bijlage 2 bij de Awb, ligt, gelet op art. 8:5 lid 1 van de Awb, alleen het goedkeuringsbesluit van het GS ter beoordeling aan de Afdeling voor.

Fietsers die met hun telefoon bezig zijn lopen een groter risico op een ongeval. Zij zijn cognitief en visueel afgeleid. Deze afleiding geldt ook voor trambestuurders en bestuurders van een gehandicaptenvoertuig zonder motor. Voor hen gold het verbod ook nog niet. Het is daarom nu noodzakelijk om het bestaande verbod uit te breiden naar bestuurders van alle voertuigen.