Aflevering 1

Met de invoering van de Wet op het financieel toezicht (Wft) wordt een generieke regeling geïntroduceerd voor de civielrechtelijke gevolgen van de schending van effectenrechtelijke ver- en gebodsbepalingen.Over de toepassing van art. 3:40 BW ten aanzien van de schending van effectenrechtelijke bepalingen bestaan in de literatuur en de jurisprudentie al geruime tijd uiteenlopende opvattingen. De langjarige discussie in de literatuur en jurisprudentie wordt nu met de invoering van art. 1:23 Wft beslecht. Dit artikel beoogt verdere onzekerheid te voorkomen over de civielrechtelijke gevolgen van schending van de ver- en gebodsbepalingen in de Wft. Het artikel luidt als volgt: “De rechtsgeldigheid van een privaatrechtelijke rechtshandeling welke is verricht in strijd met de bij of krachtens deze wet gestelde regels is niet uit dien hoofde aantastbaar, behalve voorzover in deze wet anders is bepaald.”

Het is bijna zover. Op 31 oktober 2006 verscheen de Wet op het financieel toezicht in het Staatsblad. De Eerste Kamer aanvaardde het wetsvoorstel een maand eerder zonder al te veel discussie. De Tweede Kamer had het voorstel al voor de zomer aangenomen. Inwerkingtreding is voorzien voor 1 januari 2007.

Hedge funds spelen een steeds grotere rol in corporate governance-discussies. Hedge funds kunnen worden omschreven als investeringsmaatschappijen die lucratieve en actieve beleggingsstrategieën hanteren om absolute rendementen te behalen. Hedge funds zijn meestal actieve aandeelhouders die door druk uit te oefenen op het bestuur van beursgenoteerde ondernemingen allerlei reorganisaties, zoals fusies, splitsingen,denoteringen en/of bestuurswisselingen teweeg proberen te brengen. Het ‘aandeelhoudersactivisme’ van hedge funds roept in de literatuur gemengde gevoelens op. Enerzijds worden hedge funds gezien als een adequaat corporate governance-mechanisme dat opportunistisch gedrag van het bestuur helpt voorkomen; anderzijds worden hedge funds omschreven als belangrijke stoorzenders in een optimale corporategovernance-omgeving waarin bestuurders, aandeelhouders en andere bij de onderneming betrokken personen ieder een eigen rol hebben. In dit artikel zet ik beide stromingen naast elkaar en probeer ik teachterhalen welke benadering regelgevers momenteel het beste kunnen toepassen ten opzichte van de hedge funds die in Nederland opereren.

In het op 8 september 2006 bij de griffie van de Ondernemingskamer gedeponeerde onderzoeksrapport in de Unilever-enquête wordt regelmatig gerefereerd aan “(de eisen van) goede corporate governance”. Dat geeft aanleiding tot een analyse van (de grondslag van) deze eisen. In paragraaf 2 geef ik een samenvatting van de voornaamste bevindingen van de onderzoekers. Voor een volledig inzicht in deze bevindingen is kennisneming van het rapport aan te bevelen.

Op 13 oktober 2006 heeft de Hoge Raad arrest gewezen in de Vie d’Or-zaak.1 Het Haagse Hof had – kortgezegd – op vordering van de Stichting Vie d’Or, de belangenorganisatie van de verzekerden van Vie d’Or (de ‘Stichting’), geoordeeld dat de Verzekeringskamer, de accountants en de actuaris onrechtmatig jegens de polishouders hadden gehandeld. In cassatie stond een aantal belangrijke vragen met betrekking tot de aansprakelijkheid van toezichthouders en het voeren van groepsacties centraal. In deze bijdrage worden de belangrijkste overwegingen uit het arrest van de Hoge Raad in de zaak tussen de Stichting en de Verzekeringskamer belicht.

De meeste koop-verkooptransacties in het dagelijks leven zijn eenvoudig. Ik koop een auto, betaal de koopprijs, krijg de sleutels en rij weg. De prijs van de auto is vast en niet onderhevig aan een of andere vorm van aanpassing. Zolang de auto goed functioneert, is er voor mij geen reden om terug te komen op de prijs en de transactie. Bij de koop van een onderneming is dit anders. In de koopovereenkomst zitten vaak ingewikkelde systemen voor aanpassing van de koopprijs. Over koopprijsaanpassingen is weinig tot niets geschreven in Nederland. Ook in het buitenland is de literatuur nauwelijks aanwezig. Dit wordt wellicht verklaard door het feit dat – zoals veel praktijkjuristen aan den lijve elke dag ondervinden– de systematiek van koopprijsaanpassingen zich in een no man’s land bevindt tussen aan de ene kant de financiële experts die de waardering van de onderneming doen en aan de andere kant de juristen die de koopovereenkomst opstellen. In deze bijdrage bespreek ik het zogenaamde ‘locked box-systeem’, een recente trend waarbij koopovereenkomsten geen methode van koopprijsaanpassing meer bevatten. Voor het waarom van deze trend en een goede uitleg van de voor- en nadelen moet ik een stap terug doen en de achtergrond bespreken van de reeds bestaande methodes van koopprijsaanpassing.

Na een langdurige draagtijd van meerdere jaren, met liefst vier nota’s van wijzigingen, is deze herfst eindelijk de nieuwe Wet melding zeggenschap 2006 (Wmz 2006) in werking getreden. Een lang leven is deze wet niet beschoren, per 1 januari 2007 is het alweer afgelopen en worden de bepalingen overgeheveld naar hoofdstuk 5.3 van de Wet op het financieel toezicht (Wft). In dit artikel bespreek ik de inhoudelijke wijzigingen ten opzichte van de Wmz 1996.

Het tegenstrijdig belang is een fenomeen waar menig jurist mee worstelt. De Hoge Raad heeft in een reeks arresten ten aanzien van een aantal aspecten van dit fenomeen duidelijkheid gebracht. Het laatste arrest overtegenstrijdig belang dateert van 14 juli 2006. De Hoge Raad bevestigt in dit arrest een aantal eerder gewezen arresten en geeft voorts (een beperkte) nadere invulling aan de onderzoeksplicht van de derde. In dit artikel zal ik aan de hand van de meest recente arresten van de Hoge Raad de huidige stand van zaken betreffende het tegenstrijdig belang uiteenzetten en zal ik voorts behandelen hoe in de praktijk met de tegenstrijdig belang problematiek kan worden omgegaan.

Eindelijk is het zover. De Tweede Kamer heeft het wetsontwerp (de Implementatiewet), dat ziet op de invoering van de bepalingen van de 13e Richtlijn van de Europese Unie betreffende het openbaarovernamebod, (de Richtlijn) aanvaard. Daarmee is het wetgevend proces nog niet voltooid, maar de haven is in zicht. Nu de controversiële onderwerpen (de zogenaamde ‘doorbraak’ van beschermingsmaatregelen en de verplichte volmacht aan certificaathouders in ‘oorlogstijd’) zijn komen te vervallen, mag verwacht worden dat de Implementatiewet ongeschonden door de Eerste Kamer komt.

Met de invoering van de Wet op het financieel toezicht (Wft) wordt een generieke regeling geïntroduceerd voor de civielrechtelijke gevolgen van de schending van effectenrechtelijke ver- en gebodsbepalingen. Over de toepassing van art. 3:40 BW ten aanzien van de schending van effectenrechtelijke bepalingen bestaan in de literatuur en de jurisprudentie al geruime tijd uiteenlopende opvattingen. De langjarige discussie in de literatuur en jurisprudentie wordt nu met de invoering van art. 1:23 Wft beslecht. Dit artikel beoogt verdere onzekerheid te voorkomen over de civielrechtelijke gevolgen van schending van de ver- en gebodsbepalingen in de Wft.1 Het artikel luidt als volgt: “De rechtsgeldigheid van een privaatrechtelijke rechtshandeling welke is verricht in strijd met de bij of krachtens deze wet gestelde regels is niet uit dien hoofde aantastbaar, behalve voorzover in deze wet anders is bepaald.” Mr. J.H. Lemstra

Het is bijna zover. Op 31 oktober 2006 verscheen de Wet op het financieel toezicht in het Staatsblad.1 De Eerste Kamer aanvaardde het wetsvoorstel een maand eerder zonder al te veel discussie. De Tweede Kamer had het voorstel al voor de zomer aangenomen. Inwerkingtreding is voorzien voor 1 januari 2007. Prof. Mr. R.P. Raas

Hedge funds spelen een steeds grotere rol in corporate governance-discussies. Hedge funds kunnen worden omschreven als investeringsmaatschappijen die lucratieve en actieve beleggingsstrategieën hanteren om absolute rendementen te behalen. Hedge funds zijn meestal actieve aandeelhouders die door druk uit te oefenen op het bestuur van beursgenoteerde ondernemingen allerlei reorganisaties, zoals fusies, splitsingen, denoteringen en/of bestuurswisselingen teweeg proberen te brengen.1 Het ‘aandeelhoudersactivisme’ van hedge funds roept in de literatuur gemengde gevoelens op. Enerzijds worden hedge funds gezien als een adequaat corporate governance-mechanisme dat opportunistisch gedrag van het bestuur helpt voorkomen; anderzijds worden hedge funds omschreven als belangrijke stoorzenders in een optimale corporate governance-omgeving waarin bestuurders, aandeelhouders en andere bij de onderneming betrokken personen ieder een eigen rol hebben. In dit artikel zet ik beide stromingen naast elkaar en probeer ik te achterhalen welke benadering regelgevers momenteel het beste kunnen toepassen ten opzichte van de hedge funds die in Nederland opereren. Prof. Mr. E.P.M. Vermeulen

In het op 8 september 2006 bij de griffie van de Ondernemingskamer gedeponeerde onderzoeksrapport in de Unilever-enquête wordt regelmatig gerefereerd aan “(de eisen van) goede corporate governance”. Dat geeft aanleiding tot een analyse van (de grondslag van) deze eisen. In paragraaf 2 geef ik een samenvatting van de voornaamste bevindingen van de onderzoekers. Voor een volledig inzicht in deze bevindingen is kennisneming van het rapport aan te bevelen. Mr. E.M. Soerjatin

Op 13 oktober 2006 heeft de Hoge Raad arrest gewezen in de Vie d’Or-zaak.1 Het Haagse Hof2 had – kort gezegd – op vordering van de Stichting Vie d’Or, de belangenorganisatie van de verzekerden van Vie d’Or (de ‘Stichting’), geoordeeld dat de Verzekeringskamer, de accountants en de actuaris onrechtmatig jegens de polishouders hadden gehandeld. In cassatie stond een aantal belangrijke vragen met betrekking tot de aansprakelijkheid van toezichthouders en het voeren van groepsacties centraal. In deze bijdrage worden de belangrijkste overwegingen uit het arrest van de Hoge Raad in de zaak tussen de Stichting en de Verzekeringskamer belicht. Mr. drs. D.F. Lunsingh Scheurleer

Na een langdurige draagtijd van meerdere jaren, met liefst vier nota’s van wijzigingen, is deze herfst eindelijk de nieuwe Wet melding zeggenschap 2006 (Wmz 2006) in werking getreden. Een lang leven is deze wet niet beschoren, per 1 januari 2007 is het alweer afgelopen en worden de bepalingen overgeheveld naar hoofdstuk 5.3 van de Wet op het financieel toezicht (Wft). In dit artikel bespreek ik de inhoudelijke wijzigingen ten opzichte van de Wmz 1996. Mr. T.M. Stevens

Het tegenstrijdig belang is een fenomeen waar menig jurist mee worstelt. De Hoge Raad heeft in een reeks arresten ten aanzien van een aantal aspecten van dit fenomeen duidelijkheid gebracht. Het laatste arrest over tegenstrijdig belang dateert van 14 juli 2006.1 De Hoge Raad bevestigt in dit arrest een aantal eerder gewezen arresten en geeft voorts (een beperkte) nadere invulling aan de onderzoeksplicht van de derde. In dit artikel zal ik aan de hand van de meest recente arresten van de Hoge Raad de huidige stand van zaken betreffende het tegenstrijdig belang uiteenzetten en zal ik voorts behandelen hoe in de praktijk met de tegenstrijdig belang problematiek kan worden omgegaan. Mr. M.H. Legein

Eindelijk is het zover. De Tweede Kamer heeft het wetsontwerp1 (de Implementatiewet), dat ziet op de invoering van de bepalingen van de 13e Richtlijn van de Europese Unie2 betreffende het openbaar overnamebod, (de Richtlijn) aanvaard. Daarmee is het wetgevend proces nog niet voltooid, maar de haven is in zicht. Nu de controversiële onderwerpen (de zogenaamde ‘doorbraak’ van beschermingsmaatregelen en de verplichte volmacht aan certificaathouders in ‘oorlogstijd’) zijn komen te vervallen, mag verwacht worden dat de Implementatiewet ongeschonden3 door de Eerste Kamer komt. Mr. M.H. Muller