Aflevering 1

Kleine en middelgrote ondernemingen hebben vaak een enorme behoefte aan kapitaal om hun groei en ontwikkeling te financieren. De weg naar geldleningen is, vooral voor jonge ondernemingen, vaak afgesloten waardoor zij hun heil moeten zoeken in het aantrekken van kapitaal door uitgifte van aandelen. Een beursgang zou hier een uitkomst kunnen bieden, maar de strenge regels die hiervoor gelden, maakt het eigenlijk alleen voor grote bedrijven mogelijk hun aandelen te laten verhandelen op een beurs. Onder andere de regelgeving op het gebied van het opstellen van een prospectus, financiële verslaggeving en corporate governance maken een beursgang voor kleinere ondernemingen praktisch onmogelijk. Om deze reden is op 19 juni 1995 de Alternative Investment Market (AIM), een alternatieve markt gehouden door de London Stock Exchange plc (LSE) geopend. De AIM richt zich op zowel op jonge, snelgroeiende bedrijven als op meer volwassen ondernemingen die op zoek zijn naar kapitaal. De flexibele benadering voor de toepasselijke regels lijkt vruchten af te werpen. Om toe te treden tot de AIM hoeven bedrijven bijvoorbeeld niet te voldoen aan track record-vereisten. Ook zijn er geen vereisten ten aanzien van free float. Sinds de opening zijn meer dan 2500 ondernemingen tot de AIM toegelaten.

Het faillissement van de vennootschap wordt vaak als een aantrekkelijk middel gezien om de onderneming die door de vennootschap wordt geëxploiteerd te reorganiseren. De onderneming kan vrij van schulden van de curator worden gekocht en de werknemers die in dienst waren van de failliet treden niet van rechtswege in dienst van de koper. Vanuit arbeidsrechtelijk perspectief is een doorstart tijdens faillissement echter niet zonder risico’s.In dit artikel ga ik in op de vraag wat de consequenties zijn voor de koper van de vernietiging van het faillissement. Vervolgens bespreek ik de vraag wat de positie is van de (voormalige) werknemers van de failliet die geen aanbod van de koper krijgen om bij hem in dienst te treden. Daarna ga ik in op de positie van de (voormalige) werknemers van de failliet die in dienst treden van de koper. Ten slotte vraag ik mij af of de curator de (voormalige) werknemers van de failliet die niet in dienst treden van de koper, aan het met de failliet overeengekomen concurrentiebeding kan houden.

De verhouding tussen contractuele regelingen en de inrichtingsregels van de rechtspersoon (wet, statuten, reglementen) is een problematische. Er is een spanning voelbaar tussen aan de ene kant de behoeftes van het handelsverkeer en aan de andere kant de ruimte die het vennootschapsrecht, althans naar het inzicht van velen, biedt om aan die behoeftes tegemoet te komen. Kort gezegd houdt die spanning in dat de bij de rechtspersoon betrokkenen afspraken willen maken die in hun ogen volkomen legitiem zijn, maar waarvoor wet, statuten en de overige regels die de vennootschappelijke orde bepalen, geen ruimte lijken te laten. Een van de afspraken waar die spanning zichtbaar is, is de regeling van geschillen tussen de bij de rechtspersoon betrokkenen. In hoeverre kunnen bijvoorbeeld aandeelhouders afspreken dat geschillen in verband met hun aandeelhouderschap beslecht zullen worden door arbiters in plaats van door de gewone rechter? Over deze kwestie heeft de Hoge Raad recentelijk een principiële uitspraak gedaan.

Nee, dit wordt geen artikel over nieuwe economische theorieën in het mededingingsrecht. Geen diepgravende analyse van ‘theories of competitive harm’, ‘critical loss analysis’, ‘co-ordinated effects’ of ander Engelstalig jargon waarmee mededingingsjuristen zo graag strooien. Dit artikel behandelt in kort bestek de voor overnamejuristen meest relevante aspecten van het concentratiecontrolerecht. Het is geschreven vanuit de veronderstelling dat met name bij concentraties die mededingingsrechtelijk gevoelig liggen, toch een specialist zal worden ingeschakeld. De overnamejurist moet echter in een vroeg stadium de mogelijke gevolgen voor de te begeleiden transactie in kaart kunnen brengen. Dit artikel beoogt die jurist daarbij te helpen.

Op 1 januari 2007 is de Wet elektronische communicatiemiddelen rechtspersonen in werking getreden.Voorafgaand aan de inwerkingtreding van de wet is de voorgestelde regeling een aantal malen kritisch besproken, wat heeft geleid tot aanpassingen op onderdelen. Echter, lang niet alle kritiek is door de wetgever overgenomen. Nu de regeling voorlopig als een gegeven moet worden beschouwd, zal ik in dit artikel niet omkijken om te zien hoeveel mooier het nog had kunnen worden, maar vooral kijken naar de praktische gevolgen ervan, onder meer voor de inhoud van statuten en de wijze waarop oproeping van en besluitvorming in algemene vergaderingen van aandeelhouders plaatsvindt.

Een vermeende inbreuk op contractuele garanties in het kader van de verkoop van een onderneming kan een reeds afgesloten overnamedossier doen herleven. De koper stelt in een dergelijk geval dat een of meer garanties zijn geschonden en vordert schadevergoeding van de verkoper. Om die claim te weerleggen kan de verkoper belang hebben bij inzage in de due diligence-rapporten welke in het kader van de overname zijn opgesteld in opdracht van de koper. Op deze wijze wordt inzicht verkregen in de wetenschap bij de koper ten tijde van het sluiten van de verkooptransactie. Zo kan de verkoper beoordelen of en hoe de koper invulling heeft gegeven aan zijn onderzoeksplicht. Was de koper niet (al) op de hoogte of had hij dit moeten zijn ten aanzien van de tekortkomingen welke de aanleiding vormen voor zijn claim? Hoe verkrijgt een verkoper inzage in stukken die niet in zijn bezit zijn? Een daartoe inmiddels beproefd middel is een beroep op art. 843a Rv. Dit artikel geeft aan wanneer een partij afgifte of inzage van bepaalde bescheiden kan vorderen, zowel in als buiten rechte. Een koper daarentegen vertrouwt erop dat de duediligence-rapportages die werden opgesteld door zijn adviseurs vertrouwelijk blijven en niet geopenbaard zullen (hoeven te) worden aan de verkoper. Is dit vertrouwen terecht? In deze bijdrage analyseer ik aan de hand van de relevante jurisprudentie aan welke voorwaarden moet worden voldaan voor een succesvol beroep op art. 843a Rv. Tevens besteed ik kort aandacht aan de mededelings- en onderzoeksplicht vanpartijen in het kader van een overname.

Kleine en middelgrote ondernemingen hebben vaak een enorme behoefte aan kapitaal om hun groei en ontwikkeling te financieren. De weg naar geldleningen is, vooral voor jonge ondernemingen, vaak afgesloten waardoor zij hun heil moeten zoeken in het aantrekken van kapitaal door uitgifte van aandelen. Een beursgang zou hier een uitkomst kunnen bieden, maar de strenge regels die hiervoor gelden, maakt het eigenlijk alleen voor grote bedrijven mogelijk hun aandelen te laten verhandelen op een beurs. Onder andere de regelgeving op het gebied van het opstellen van een prospectus, financiële verslaggeving en corporate governance maken een beursgang voor kleinere ondernemingen praktisch onmogelijk. Om deze reden is op 19 juni 19951 de Alternative Investment Market (AIM), een alternatieve markt gehouden door de London Stock Exchange plc (LSE) geopend.2 De AIM richt zich op zowel op jonge, snelgroeiende bedrijven als op meer volwassen ondernemingen die op zoek zijn naar kapitaal. De flexibele benadering voor de toepasselijke regels lijkt vruchten af te werpen. Om toe te treden tot de AIM hoeven bedrijven bijvoorbeeld niet te voldoen aan track record-vereisten. Ook zijn er geen vereisten ten aanzien van free float.3 Sinds de opening zijn meer dan 2500 ondernemingen tot de AIM toegelaten. Mr. K.A. Kralj

Het faillissement van de vennootschap wordt vaak als een aantrekkelijk middel gezien om de onderneming die door de vennootschap wordt geëxploiteerd te reorganiseren. De onderneming kan vrij van schulden van de curator worden gekocht en de werknemers die in dienst waren van de failliet treden niet van rechtswege in dienst van de koper.1 Vanuit arbeidsrechtelijk perspectief is een doorstart tijdens faillissement echter niet zonder risico’s. In dit artikel ga ik in op de vraag wat de consequenties zijn voor de koper van de vernietiging van het faillissement. Vervolgens bespreek ik de vraag wat de positie is van de (voormalige) werknemers van de failliet die geen aanbod van de koper krijgen om bij hem in dienst te treden. Daarna ga ik in op de positie van de (voormalige) werknemers van de failliet die in dienst treden van de koper. Ten slotte vraag ik mij af of de curator de (voormalige) werknemers van de failliet die niet in dienst treden van de koper, aan het met de failliet overeengekomen concurrentiebeding kan houden. Mr. E. Loesberg

De verhouding tussen contractuele regelingen en de inrichtingsregels van de rechtspersoon (wet, statuten, reglementen) is een problematische. Er is een spanning voelbaar tussen aan de ene kant de behoeftes van het handelsverkeer en aan de andere kant de ruimte die het vennootschapsrecht, althans naar het inzicht van velen, biedt om aan die behoeftes tegemoet te komen. Kort gezegd houdt die spanning in dat de bij de rechtspersoon betrokkenen afspraken willen maken die in hun ogen volkomen legitiem zijn, maar waarvoor wet, statuten en de overige regels die de vennootschappelijke orde bepalen, geen ruimte lijken te laten. Een van de afspraken waar die spanning zichtbaar is, is de regeling van geschillen tussen de bij de rechtspersoon betrokkenen.1 In hoeverre kunnen bijvoorbeeld aandeelhouders afspreken dat geschillen in verband met hun aandeelhouderschap beslecht zullen worden door arbiters in plaats van door de gewone rechter? Over deze kwestie heeft de Hoge Raad recentelijk een principiële uitspraak gedaan. Mr. J.M. Blanco Fernández

Nee, dit wordt geen artikel over nieuwe economische theorieën in het mededingingsrecht. Geen diepgravende analyse van 'theories of competitive harm', 'critical loss analysis', 'co-ordinated effects' of ander Engelstalig jargon waarmee mededingingsjuristen zo graag strooien. Dit artikel behandelt in kort bestek de voor overnamejuristen meest relevante aspecten van het concentratiecontrolerecht. Het is geschreven vanuit de veronderstelling dat met name bij concentraties die mededingingsrechtelijk gevoelig liggen, toch een specialist zal worden ingeschakeld. De overnamejurist moet echter in een vroeg stadium de mogelijke gevolgen voor de te begeleiden transactie in kaart kunnen brengen. Dit artikel beoogt die jurist daarbij te helpen. Mr. T.M. Snoep

Op 1 januari 2007 is de Wet elektronische communicatiemiddelen rechtspersonen1 in werking getreden. Voorafgaand aan de inwerkingtreding van de wet is de voorgestelde regeling een aantal malen kritisch besproken,2 wat heeft geleid tot aanpassingen op onderdelen. Echter, lang niet alle kritiek is door de wetgever overgenomen. Nu de regeling voorlopig als een gegeven moet worden beschouwd, zal ik in dit artikel niet omkijken om te zien hoeveel mooier het nog had kunnen worden, maar vooral kijken naar de praktische gevolgen ervan, onder meer voor de inhoud van statuten en de wijze waarop oproeping van en besluitvorming in algemene vergaderingen van aandeelhouders plaatsvindt. Mr. H. ten Voorde

Een vermeende inbreuk op contractuele garanties in het kader van de verkoop van een onderneming kan een reeds afgesloten overnamedossier doen herleven. De koper stelt in een dergelijk geval dat een of meer garanties zijn geschonden en vordert schadevergoeding van de verkoper. Om die claim te weerleggen kan de verkoper belang hebben bij inzage in de due diligence-rapporten welke in het kader van de overname zijn opgesteld in opdracht van de koper. Op deze wijze wordt inzicht verkregen in de wetenschap bij de koper ten tijde van het sluiten van de verkooptransactie. Zo kan de verkoper beoordelen of en hoe de koper invulling heeft gegeven aan zijn onderzoeksplicht. Was de koper niet (al) op de hoogte of had hij dit moeten zijn ten aanzien van de tekortkomingen welke de aanleiding vormen voor zijn claim? Hoe verkrijgt een verkoper inzage in stukken die niet in zijn bezit zijn? Een daartoe inmiddels beproefd middel is een beroep op art. 843a Rv. Dit artikel geeft aan wanneer een partij afgifte of inzage van bepaalde bescheiden kan vorderen, zowel in als buiten rechte. Een koper daarentegen vertrouwt erop dat de due diligence-rapportages die werden opgesteld door zijn adviseurs vertrouwelijk blijven en niet geopenbaard zullen (hoeven te) worden aan de verkoper. Is dit vertrouwen terecht? In deze bijdrage analyseer ik aan de hand van de relevante jurisprudentie aan welke voorwaarden moet worden voldaan voor een succesvol beroep op art. 843a Rv. Tevens besteed ik kort aandacht aan de mededelings- en onderzoeksplicht van partijen in het kader van een overname. Mr. H. Uittien