Aflevering 5

In de rechtspraak worden grote en kleine zaken berecht, die vaak nauw verbonden zijn met de plaats van handeling. in de rubriek ‘De Vindplaats’ keren leden van onze redactie of gastschrijvers terug naar de plaats van handeling in een soms meer, soms minder geruchtmakende zaak. Foto’s tonen de vindplaats en een toelichting memoreert de uitspraak.

Begin dit jaar is de Wet deskundige in strafzaken in werking getreden, maar de uitvoering daarvan gaat niet zonder problemen. In dit artikel gaat mr. R.G.A. Beaujean in op de praktische uitvoerbaarheid van de wet en op de toepassing van de wet, nu de problemen op zeer korte termijn niet kunnen worden opgelost.

Dit artikel is een bewerking van de lezing op het minisymposium ‘Recht uit het hart’ ter gelegenheid van het afscheid van Machteld Pel, vice-president van het hof Arnhem en directeur van het landelijk mediationbureau, op 26 maart 2010 te Arnhem. Het behelst een pleidooi voor de ‘raakbare rechter’. Een reflectie op hoe wij omgaan met emoties in ons werk.

Leonardo da Vinci, in wie het renaissance-ideaal van de universele mens zijn volmaaktste vorm heeft bereikt, heeft enige literair-filosofische geschriften nagelaten. In een daarvan heeft hij enkele stellingen opgenomen die vooral betrekking lijken te hebben op de wetenschapstheorie. Sommige van deze stellingen zijn kort toegelicht, andere niet, zoals deze: ‘De wijsheid is de dochter van de ervaring’.

De officier van justitie van het Landelijk Parket leidt een groot onderzoek in een hennepzaak met diverse verdachten. Op basis van art. 136 lid 6 RO is hij, evenals elke andere officier van justitie, van rechtswege landelijk bevoegd. De bevoegdheid van de rechtbank is geregeld in art. 2 Sv. De vorming van het Landelijk Parket heeft geleid tot wijziging van art. 2 Sv. Alle zaken van dat parket kunnen aanhangig worden gemaakt bij de rechtbank Rotterdam, maar ook bij de rechtbank van het plaats delict. Deze regeling lijkt eenvoudig, maar af en toe ontstaat toch enige verwarring. Dat kan treffend worden geïllustreerd aan de hand van een actuele zaak. Deze zaak is inhoudelijk nog onder de rechter. De strafzaak zelf wordt dan ook niet besproken. Wel de procedurele dwalingen en de jurisprudentie die naar aanleiding daarvan over art. 72 en 75 Sv is gevormd.

Het arrest van de Hoge Raad van 25 september 2009, nr. 08/02382,1 over het rechtsvermoeden van ‘gezamenlijke huishouding’ in de Algemene Bijstandswet (ABW; thans de Wet werk en bijstand, WWB), riep bij mij herinneringen op aan een discussie, zo’n acht jaar geleden, in mijn toenmalige werkkring de Centrale Raad van Beroep over hetzelfde onderwerp. Ik kon de schriftelijke neerslag van die discussie achterhalen en raakte (opnieuw) geboeid door de vraag, hoe het nu zit met rechtsfiguren als ‘ficties’ en ‘rechtsvermoedens’, waar ik destijds maar een flauwe notie van had.

Motivering bij rechtsvorming01-05-2010

In de rubriek ‘Personalia’ worden de Koninklijke Besluiten van de benoemingen en ontslagen van de leden van de zittende en staande magistratuur gepubliceerd. De redactie heeft ervoor gekozen de KB’s van de plaatsvervangers en gerechtsauditeurs niet in deze rubriek op te nemen

NVvR Actueel komt tot stand dankzij bijdragen van leden, medewerkers van het bureau en leden van het bestuur van de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak (NVvR). Deze bijdragen verschijnen onder verantwoordelijkheid van het bestuur van de NVvR. Hebt u vragen/opmerkingen naar aanleiding van deze uitgave? Neemt u dan contact op met het bureau van de NVvR.

Onlangs heeft Pieter van Dijk zijn functie als Voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak beëindigd. Hij heeft het voorzitterschap de afgelopen tien jaar in twee perioden vervuld: van april 2000 tot augustus 2003 en, opnieuw, van oktober 2006 tot de datum van zijn aftreden als voorzitter op 1 mei 2010. Als opvolger is per die datum J.E.M. (Jaap) Polak benoemd. Trema sprak met Pieter van Dijk over verschillende aspecten van zijn werk.

In de rubriek ‘Rechtspositie in rechte’ worden geselecteerde rechterlijke uitspraken gepubliceerd, waarin rechtspositionele vraagstukken inzake de diverse categorieën rechterlijke ambtenaren en gerechtsambtenaren aan bod komen.