Aflevering 1

Op 10 oktober 2010 hebben de Nederlandse Antillen opgehouden te bestaan en heeft Sint Maarten de status van autonoom land gekregen. Met de staatkundige hervormingen van de Nederlandse Antillen kent het Koninkrijk der Nederlanden nu ook een Constitutioneel Hof.

De rechter en zijn organisatie01-01-2011

In de rechtspraak worden grote en kleine zaken berecht, die vaak nauw verbonden zijn met de plaats van handeling. In de rubriek ‘De Vindplaats’ keren leden van onze redactie of gastschrijvers terug naar de plaats van handeling in een soms meer, soms minder geruchtmakende zaak. Foto’s tonen de vindplaats en een toelichting memoreert de uitspraak.

Een uitdagende internationale conferentie voor – met name vrouwelijke – rechters brengt verschillende rechtsculturen en rechtsontwikkelingen bij elkaar en bevordert uitwisseling van rechtspraak op het gebied van mensenrechten.

in de rubriek ‘Personalia’ worden de Koninklijke Besluiten van de benoemingen en ontslagen van de leden van de zittende en staande magistratuur gepubliceerd. De redactie heeft ervoor gekozen de KB’s van de plaatsvervangers en gerechtsauditeurs niet in deze rubriek op te nemen.

NVvR Actueel komt tot stand dankzij bijdragen van leden, medewerkers van het bureau en leden van het bestuur van de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak (NVvR). Deze bijdragen verschijnen onder verantwoordelijkheid van het bestuur van de NVvR. Hebt u vragen/opmerkingen naar aanleiding van deze uitgave? Neemt u dan contact op met het bureau van de NVvR.

Ter gelegenheid van de presentatie van het boek De nieuwe kleren van de rechter van prof. mr. Rinus Otte op 19 november 2010 in perscentrum Nieuwspoort heeft mr. A. Hammerstein, raadsheer bij de Hoge Raad der Nederlanden, een voordracht gehouden. Hieronder volgt de tekst van zijn voordracht.

Twee jaar terug viel mijn oog op een artikel in Trema over vijf rechters die een reflectieve studiereis door Rwanda hadden gemaakt.1 Wat mij naast hun exotische verhalen met name opviel, was de instelling waarmee deze rechters hadden gereisd. Zij hadden deze reis naar eigen zeggen gebruikt als spiegel voor hun eigen functioneren. Ik vond dat toen (en vind dat nog steeds) een bijzonder respectvolle manier van reizen in een ontwikkelingsland. Dit artikel vormde voor mij dan ook de aanleiding om te gaan denken aan een buitenstage in Rwanda. Mijn plannen zijn het afgelopen jaar werkelijkheid geworden. Deze buitenstage vormt op haar beurt de aanleiding voor een nieuw artikel over reflectie. Ditmaal reflectie op een Nederlands vonnis over Rwanda.

Onpartijdige rechtspraak is een basisvereiste voor een behoorlijke rechtspleging. Het waarborgen van de toegang tot een onpartijdige rechter kan niet zonder controlemechanismen. Wraking is zo’n instrument bij uitstek in lopende procedures.

Wraking is een gevoelig onderwerp binnen de rechterlijke macht en daarbuiten. Het raakt aan de deugd, de geloofwaardigheid en het gezag van en respect voor de rechter. Het wrakingsrecht wordt de laatste jaren steeds vaker gebruikt en krijgt ook in de media de nodige aandacht. Tijdens het symposium ‘Wraking of wraak’ op 12 oktober 2010 is onder meer over deze ontwikkelingen gediscussieerd en over vragen met betrekking tot de inrichting van de wrakingsprocedure om ook naar buiten toe de onpartijdigheid van de rechter uit te dragen. In dit artikel wordt ingegaan op de wrakingspraktijk en wordt wraking geplaatst tegen de achtergrond van het beginsel van onpartijdigheid en het belang ervan voor de rechterlijke legitimiteit.