Aflevering 6617

Het wordt geregeld gezegd: 'In Nederland wordt een dief na twintig jaar eigenaar.' Maar veel dieven worden geen bezitter. Daarom worden ze ook geen eigenaar, ook niet na twintig jaar.

Op 15 februari jl. is het Kyoto-protocol in werking getreden. Vooruitlopend daarop is op 1 januari 2005 in Europa en dus ook in Nederland de handel in zgn. emissierechten van start gegaan. In dit artikel zal voornamelijk worden ingegaan op het verlaten van het causale stelsel door de milieuwetgever en de hieruit voortvloeiende mogelijke gevolgen.

Het kabinet heeft onlangs besloten om het huidige systeem van toezicht op rechtspersonen te vervangen. Het bestaande systeem is namelijk niet effectief bij het tegengaan van misbruik van rechtspersonen. Bovendien veroorzaakt het onnodige administratieve lasten. In het nieuwe systeem wordt de verklaring van geen bezwaar voor de oprichting van een BV of NV vervangen door een aanmeldplicht die de oprichting niet in de weg staat. Ook in Nederland opererende buitenlandse rechtspersonen en stichtingen worden in het nieuwe toezichtsysteem ondergebracht.

In WPNR (2005) 6609 staat (op p. 128) dat op grond van het arrest HR 12 januari 2002, NJ 2002, 271 (Koren/ Tekstra) verdedigd kan worden dat ‘de rol van de notaris bij de afwikkeling van een transport ook zo gezien kan worden dat de notaris de koopsom voor de overdracht houdt voor de koper (of diens hypothecaire financier) en na de overdracht voor degene die daarop recht zal blijken te hebben, te weten bij het bestaan van een hypotheek de hypotheekhouder en voor het restant de verkoper.’ Schoordijk meent dat die rol blijkens dit arrest niet zo gezien kan worden, maar dat hij blijkens dit arrest zo is. Ik betwijfel dat. Ik neem, anders dan Schoordijk, niet aan dat de storting van de koopsom berust op een overeenkomst waarbij ook de hypotheekhouder partij is. Dat is een gewrongen constructie. Er is bij betaling van de koopsom sprake van een overeenkomst tussen verkoper, koper en notaris waarbij mijns inziens alleen sprake is van een voorwaardelijk recht van verkoper en koper. De verkoper heeft recht op de koopsom onder de opschortende voorwaarde dat hij levert vrij van hypotheek en beslag, de koper onder de ontbindende voorwaarde dat hij het verkochte conform de gemaakte afspraak geleverd krijgt. Het voorwaardelijk recht van de verkoper is beperkt tot het bedrag dat na aflossing van de hypotheekschuld voor hem resteert. In zoverre is het arrest Koren/Tekstra van toepassing. Het voor aflossing bestemde bedrag kan door de notaris, gezien de rechtsverhouding die bestaat tussen hem, de koper en de verkoper, alleen aan de hypotheekhouder worden overgemaakt. Daarom houdt de notaris dit bedrag na het passeren van de akte alleen voor de hypotheekhouder, niet omdat de hypotheekhouder partij zou zijn bij de overeenkomst. Overigens, de mededeling dat een beslag op de hele koopsom kleeft, lijkt mij glashelder.

Bij KB de dato 16 maart is benoemd tot notaris te Huizen (protocol mr. E.P. Huddleston Slater) mr. G.F.O. Dam, kandidaat-notaris (1995) wonende te 1277 EN Huizen, Gooimeerpromenade 18

www.notarielestichting.nl

In de praktijk stuit ik op het volgende, hetgeen ik graag voorleg aan uw redactie ten aanzien van de “Rechtsvragenrubriek”.

Als gevolg van de toenemende internationalisering van onze samenleving worden notarissen steeds vaker geconfronteerd met huwelijken met een buitenlandse component, hetzij door de nationaliteit hetzij door de woonplaats van één of beide echtgenoten Dit geeft vaak onduidelijkheid ten aanzien van de rechten en verplichtingen welke deze echtgenoten in Nederland tegenover elkaar hebben. Vragen die dan onder andere naar voren komen omtrent de persoonlijke gevolgen van het huwelijk zijn; hoe staat het met de verplichting tot getrouwheid, hulp en bijstand (art. 1:81 BW), de verzorging en opvoeding van gemeenschappelijke kinderen (art. 1:82 BW) en de aansprakelijkheid voor huishoudelijke schulden (artt. 1:85 en 86 BW). Bovenal relevant voor de notariële praktijk is de vraag in hoeverre de gezinsbeschermende bepalingen van artt. 1:88 en 89 BW van toepassing zijn. Indien bijvoorbeeld een der echtgenoten besluit om in Nederland een huis te kopen en dit huis wenst te financieren met behulp van een hypothecaire lening, is een veel voorkomende vraag of de andere echtgenoot toestemming voor de vestiging van het hypotheekrecht moet verlenen ex art. 1:88 lid 1 sub a BW.

Bespreking van twee voor het Nederlandse huwelijksvermogensrecht vernieuwende regels, vastgelegd in het wetsvoorstel ter aanpassing van de wettelijke gemeenschap van goederen, aan de hand van een vergelijking met de wetgeving hierover in Frankrijk en Zwitserland.