Aflevering 6658

Indien in geval van een verzekering tegen aansprakelijkheid de verzekeraar ingevolge art. 941 de verwezenlijking van het risico is gemeld, kan de benadeelde verlangen, dat indien de verzekeraar een uitkering verschuldigd is, het bedrag dat de verzekerde daarvan ter zake van de schade van de benadeelde door dood of letsel te vorderen heeft, aan hem wordt betaald.

Bij wet van 22 december 2005, Stb.700, werden vastgesteld de titels 7.17 BW over verzekering en 7.18 BW over lijfrente. De wet die de regeling in het Wetboek van Koophandel vervangt, markeert een belangrijke stap in de ontwikkeling van het verzekeringsrecht. Een memorabel station was de verschijning in 1972 van het vierde gedeelte van het voorontwerp voor een nieuw Burgerlijk Wetboek, houdende boek 7. Hierin was in titel 17 een ontwerp voor een nieuw verzekeringsrecht opgenomen, met prof. mr. T.J.

In dit artikel zal ik aandacht besteden aan de bepalingen van Titel 7.17 die verband houden met het erfrecht. Daarmee beperk ik het onderwerp aanzienlijk. Ik schrijf dus niet in zijn algemeenheid over de sommenverzekering en het erfrecht. Dat zou het bestek van dit artikel in dit bijzondere nummer van dit tijdschrift aanzienlijk te buiten gaan.

Tot 1 januari 2006 vond men de wettelijke vertaling van het leerstuk van verzwijging bij het aangaan van een verzekeringsovereenkomst in art. 251 K.Dat verzwijging ook strafrechtelijke gevolgen kan hebben wordt door velen vergeten. Art. 327 Sr bepaalt dat strafbaar is hij die door listige kunstgrepen de verzekeraar in dwaling brengt ten opzichte van omstandigheden tot de verzekering betrekking hebbende, zodat deze een overeenkomst sluit die hij niet of niet onder dezelfde voorwaarden zou hebben gesloten indien hij de ware stand van zaken gekend had. Een artikel dat tot de klassiekers behoort en velen nog lang zal heugen. Velen kwalificeerden het als vlijmscherp wapen. In de uitwerking kon het zeer onredelijke resultaten opleveren. Onredelijk, omdat een terecht beroep op verzwijging tot vernietiging van de verzekeringsovereenkomst leidde en daarmee elk recht op schadevergoeding wegviel. Verder was het ontbreken van enig verband tussen het verzwegene en (de oorzaak en omvang van) de schade irrelevant. Hoewel met behulp van polisvoorwaarden en rechtspraak sommige van die scherpe kanten geheel of gedeeltelijk teniet waren gedaan bleef het wapen zeer effectief.En zal dat ingevolge art. 221 lid 2 Overgangswet Nieuw Burgerlijk Wetboek nog één jaar na 1 januari 2006 blijven. Het eerste ontwerp voor de vanaf 1 januari 2006 geldende regeling is te vinden in het uit 1972 daterende Voorontwerp Nieuw BWVoorontwerp, het zgn. Groene Boek. opgesteld door prof. mr. T.J. Dorhout Mees. Met het in 1986 gedane voorstelKamerstukken II 1985/1986, 19 529, nr. 1-3. is de Regering op de ingeslagen weg voort gegaan. De definitieve regeling is opgenomen in drie artikelenDe vierde bepaling, art. 7:931 BW, stelt buiten twijfel dat de verzekeraar op de vernietigingsgronden als bedoeld in art. 3:44 BW (bedrog) en 6:228 BW (dwaling) geen beroep kan doen. Voor de achtergronden zie Asser-Clausing-Wansink, nr. 93., die onderdeel zijn van de eerste afdeling van titel 17 van boek 7. Daarmee gelden ze voor zowel de schade- als de sommenverzekering.Zij zijn ingevolge art. 7:927 BW niet op herverzekering van toepassing. De eerste van de reeks, art. 7:928 BW, regelt in maar liefst zes onderdelen (de omvang van) de mededelingsplicht. De tweede, 7:929 BW, beschrijft de gevolgen van een schending van de mededelingsplicht voor de inhoud en het bestaan van de verzekeringsovereenkomst. De reeks wordt afgesloten met art. 7: 930 BW dat bepaalt hoe een schending van de mededelingsplicht uitwerkt op het recht op schade-uitkering.

In deze bijdrage zal ik een overzicht geven van de wijze van tot stand komen van het nieuwe levensverzekeringsrecht per 1 januari 2006 en van de uitwerking daarin van de belangrijkste thema’s, te weten de leer van het zelfstandig recht, de verzorgingsbescherming en het behoud van de verzekeringsdekking.Voor een beschrijving van het nieuwe levensverzekeringsrecht verwijs ik naar mijn bijdragen in Juridische berichten voor het notariaat 2005/55, 2005/60 en 2006/1.

1. De redactie van dit tijdschrift heeft mij gevraagd een overzicht te geven van het nieuwe verzekeringsrecht. Zij deed daarbij de suggestie in te gaan op de parlementaire geschiedenis, op de plaats van het verzekeringsrecht in het Burgerlijk Wetboek, op de sociale aspecten van verzekering en op de vraag in hoeverre sprake is van dwingend recht. Voorts werd de suggestie gedaan iets te zeggen over de belangrijkste wijzigingen en het overgangsrecht. Ik geef aan het verzoek van de redactie gaarne gehoor. In hetgeen hierna volgt zal ik trachten de genoemde onderwerpen te belichten. Het valt buiten mijn taak dieper op de afzonderlijke onderwerpen in te gaan.Zie ook Van Tiggle-van der Velde, NTBR 2005, p. 505 e.v.; Wansink in Het nieuwe verzekeringsrecht titel 7.17 BW belicht (2e druk 2005), p. 1 e.v.; Oostwouder en Vloemans in Nieuw verzekeringsrecht praktisch belicht (2005), p. 1 e.v.

Bij KB de dato 20 februari 2006 zijn benoemd tot notaris te

Het nieuwe verzekeringsrecht brengt belangrijke wijzigingen die niet zonder praktische betekenis zijn. Het gaat in deze bijdrage te ver om daarvan een volledige beschrijving te geven. Er wordt wel stilgestaan bij een aantal wettelijke regelingen die laten zien hoe het nieuwe recht in de praktijk doorwerkt.