Aflevering 6676

In de huidige wettelijke regeling van de NV en BV wordt terecht aandacht besteed aan de positie van crediteuren. Bij de bescherming van crediteuren vormt het begrip kapitaal een belangrijk ijkpunt. Uitkeringen aan aandeelhouders mogen slechts plaatsvinden voorzover het eigen vermogen van de vennootschap groter is dan het totaal van het gestorte en opgevraagde deel van het kapitaal, vermeerderd met wettelijke en statutaire reserves. Alleen als daaraan is voldaan, zijn uitkeringen aan aandeelhouders toegestaan. Het kapitaal als ijkpunt staat al geruime tijd ter discussie: is het wel zo zinvol om daarvan uit te gaan bij de bescherming van crediteuren?Bij voorbeeld A.H.M. Santen, Bescherming van kapitaal. Of van vermogen?, in: Met recht verenigd. Dijkbundel, 1986. Het ambtelijk voorontwerpWijziging van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in verband met de aanpassing van de regeling voor besloten vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid, Derde tranche: kapitaal en schuldeisersbescherming. Voor een overzicht van wijzigingen zoals voorgesteld in de Eerste en Tweede Tranche van het voorontwerp: M.W. Bonnier, JBN 2006, nr. 19. noemt op p. 3 van de Toelichting diverse bezwaren.

De derde tranche van het wetgevingsproject “De flexibele BV” is op 31 maart 2006 gepubliceerdZie website Ministerie van Economische Zaken, ‘De flexibele BV’. en bevat het concept wetsvoorstel betreffende het kapitaalbeschermingsrecht. De voorstellen zijn in belangrijke mate geïnspireerd door de rapporten ‘Versoepeling van het BV-kapitaalbeschermingsrecht’ d.d. 31 maart 2004 van M.L. Lennarts en J.N. Schutte-Veenstra en ‘Alternatieve systemen voor kapitaalbescherming’ d.d.18 augustus 2005 van H.E. Boschma, M.L. Lennarts en J.N. Schutte-Veenstra. De juridische aspecten worden elders in dit tijdschrift aan de orde gesteld. In deze bijdrage wil ik een aantal aspecten van de bestaande en de voorgestelde regeling vanuit een accountancy/bedrijfseconomische invalshoek benaderen.

Onlangs is de Derde Tranche van het ambtelijk Voorontwerp inzake aanpassing van de wettelijke regeling van de BV verschenen. Dit onderdeel bevat voorstellen inzake kapitaal en schuldeisersbescherming.Het kader wordt gevormd door het project ‘De flexibele BV’, http://www.justitie.nl/themas/wetgeving/dossiers/bvrecht/index.asp. De inleidende tekst van de ontwerp Memorie van Toelichting geeft de essentie van de voorstellen weer:

Bij KB de dato 5 augustus 2006 is benoemd tot notaris te Amsterdam (protocol mevrouw mr. M.J. Sypkens)

Zoals bekend wordt hard gewerkt aan een ingrijpende herziening van het BV-recht. Op 6 mei 2004 heeft de Expertgroep Vereenvoudiging en Flexibilisering van het Nederlandse BV-recht haar eindrapport aangeboden aan minister Donner en staatssecretaris Van Gennip. Op basis van de voorstellen van de Expertgroep is, in drie tranches, een ambtelijk voorontwerp gepubliceerd dat, mede ter consultatie, op de websites van de ministeries van Justitie en Economische Zaken is geplaatst. Nadat de eerste twee tranches in het voorjaar van 2005 verschenen is recentelijk de derde, en laatste, tranche gepubliceerd. Hoofdonderwerp van die derde tranche is de vermogens- en schuldeisersbescherming in het nieuwe BV-recht. Het voorstel behelst fundamentele wijzigingen zoals, onder andere, de afschaffing van het minimumkapitaal en een geheel nieuwe regeling van uitkeringen aan aandeelhouders. Een en ander is van groot belang voor theorie en (rechts)praktijk, niet in de laatste plaats voor het notariaat. Inmiddels is in juni 2006 de consultatietermijn voor deze derde tranche gesloten. In de bijdragen aan dit WPNR nummer worden de voorstellen indringend besproken en wordt de balans opgemaakt. Graag beveelt de redactie dit nummer dan ook in uw aandacht aan en dankt zij de auteurs voor hun bijdragen daaraan.

De eerste twee tranches van het voorontwerp tot herziening van het BV-recht, in het voorjaar van 2005 gepubliceerd op de websites van de ministeries van Justitie en Economische ZakenZie www.flexbv.ez.nl en www.justitie.nl/onderwerpen/wetgeving (onder het kopje BV-recht)., hebben al ingrijpende wijzigingen in het BV-recht aangekondigd. Ik noem, onder andere, de ‘deregulering’ van certificering, het vergaand flexibiliseren van de benoemingsregels voor bestuurders en commissarissen, het vergaand versoepelen van de wettelijke regeling van het stemrecht, het loslaten van de verplichte blokkeringsregeling en de herziening van de geschillenregeling.Inmiddels is er in de vakpers flink over de voorgenomen herziening van het BV-recht geschreven. In het WPNR vermeld ik G.J.C. Rensen, Het rapport Vereenvoudiging en Flexibilisering van het Nederlandse BV-recht: nieuw gereedschap voor de notaris!, WPNR 2005 p. 37 e.v., C.D.J. Bulten, Herziening van de geschillenregeling: grondige verbouwing of likje verf? WPNR 2005 p. 45 e.v. H.J. de Kluiver, Familievennootschappen en (nieuw) vennootschapsrecht, WPNR 2005, p. 985 e.v. Voor een breed overzicht en een brede bespreking van de voorontwerpen zie men (met veel verwijzingen) tevens het recent verschenen pre-advies voor de Vereeniging Handelsrecht van T.P. van Duuren, H.J. Portengen, E.P.M. Vermeulen, B. Bier, “De vereenvoudigde BV”, Kluwer - Deventer, 2006. Voor het hier aangesneden onderwerp is met name relevant deel IV van het pre-advies, van de hand van Bier, “Het verleden, heden en de toekomst van de kapitaalbescherming”, p. 181 - 282.