Aflevering 1

De bewindslieden van EZ en VWS hebben de Tweede Kamer recentelijk geïnformeerd over de voortgang van de Taskforce Voedselvertrouwen. De eerste stappen zijn gezet om onder andere de communicatie te verbeteren. Een meldpunt voor fraude wordt nader onderzocht. Ook de verzwaring van de bestuurlijke boetes in de Warenwet en de Wet dieren is onderdeel van het onderzoek. Ondanks dat vooruitgang is geboekt, zijn de acties nog onvoldoende concreet. 2014 moet het jaar van realisatie worden.

De meeste ondernemers zijn brave hardwerkende lieden, maar er zijn uitzonderingen. De recente crises in de voedselindustrie hebben dat overduidelijk aangetoond. Voorkomen is beduidend moeilijker dan handhaven, maar niet onmogelijk. RIKILT heeft in samenwerking met Wageningen Universiteit een simulatiemodel ontwikkeld waarmee toezichthouders het effect van hun interventies kunnen bepalen.

Het beginsel van wederzijdse erkenning houdt in dat producten die rechtmatig in de handel zijn gebracht in een lidstaat van de EU, vrije toegang hebben tot de andere lidstaten. Lidstaten mogen dit vrije verkeer van goederen niet zomaar tegenhouden, tenzij dit noodzakelijk is voor de bescherming van een (nationaal) algemeen belang, zoals veiligheid, gezondheid van de mens en milieu. De Europese Commissie heeft met de Leidraad inzake het begrip ‘rechtmatig in de handel gebracht’ geprobeerd het proces van wederzijdse erkenning weer wat meer handen en voeten te geven. Het document bevat echter bepaald geen revolutionaire of schokkende overwegingen.

Bij diervoeder kunnen zelfs lage gehalten mycotoxines leiden tot diergezondheidsschade en, via levensmiddelen van dierlijke oorsprong, tot volksgezondheidsrisico’s. Sinds oktober 2013 kent de diervoederwereld de eerste mycotoxinebinder.

Tijdens het Algemeen Overleg over het toezicht van de NVWA op 11 september 2013 heeft de staatssecretaris van EZ toegezegd de Kamer te informeren over de regelgeving ten aanzien van het heretiketteren van vlees. Een beknopt overzicht van regels voor de vermelding van de productiedatum, invriesdatum en houdbaarheidsdatum van vlees.

Conform artikel 26, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1169/2011 2 (de Voedselinformatieverordening) is het verplicht het land van oorsprong of de plaats van herkomst op het etiket van vlees te vermelden. Naast rundvlees, waarvoor deze regelgeving al sinds 2000 bestaat, is in bijlage XI van die verordening vermeld dat dit ook gaat gelden voor vers, gekoeld of bevroren vlees van varkens, schapen, geiten en pluimvee.

De NVWA had een partij chilipoeder bemonsterd en in het microbiologisch onderzoek salmonella gevonden. Deze bevinding was mondeling aan de betrokken onderneming gemeld, maar die vond dit geen reden om een recall te laten uitvoeren. In de rechtszitting kwam de onderneming met twee rapporten van ‘deskundigen’, die aangaven dat er geen salmonella in de partij zat. Daarbij verbaasden de deskundigen zich ook nog over de door de NVWA gehanteer­de methode.

Waar de bestrijding van salmonella in de pluimveesector al vergevorderd is en zeer goede resultaten oplevert, bevindt de bestrijding van Campylobacter zich nog in de aanvangsfase. In een brief informeert de minister van VWS op welke manier zij, in samenwerking met de detailhandel (CBL) en de vleeskuikenslachterijen verenigd in Nepluvi, het volksgezondheidsrisico ten gevolge van Campylobacter op vers kippenvlees wil verminderen. Hiervoor zal gebruik gemaakt worden van een criterium voor de hygiëne van het productieproces van vers kippenvlees. De aanpak zal in eerste instantie nationaal zijn (spoor I). De ministeries van VWS en EZ zullen daarnaast in Brussel pleiten voor Europese maatregelen op dit terrein (spoor II).

In het Regeerakkoord ‘Bruggen slaan’ van het kabinet­Rutte­Asscher is afgesproken dat de product­ en bedrijfschappen worden opgeheven en dat de publieke taken van deze bedrijfslichamen worden overgenomen door de minister van Economische Zaken. Een wetsvoorstel waarin opheffing van het stelsel van bedrijfslichamen wordt vastgelegd is nog in voorbereiding.

De klacht is gericht tegen een uiting van FrieslandCampina Nederland. Het betreft een televisiecommercial voor het product Optimel Puur.

Er zijn verscheidene maatregelen genomen als onderdeel van een algemene strategie om de aanwezigheid van dioxinen, furanen en PCB’s in het milieu en in levensmiddelen en diervoeders te verminderen. Voor diervoeders en levensmiddelen zijn maximumgehalten aan dioxinen en de som van dioxinen en dioxineachtige PCB’s vastgesteld.

Er zijn aanwijzingen dat hoge doses acrylamide (brutoformule C3H5NO) beschadiging kunnen veroorzaken van de mannelijke reproductieorganen. Directe blootstelling aan pure acrylamide door inademen, opname door de huid of in de ogen leidt tot irritatie. Ook de slijmvliezen, bijvoorbeeld in de neus, kunnen geïrriteerd worden door contact. Daarnaast kunnen zweten, urineverlies, misselijkheid, spraakverstoring, dufheid, tintelingen en sufheid in armen en benen optreden.

De klacht is gericht tegen de aanprijzing van Forever Aloë Drinks op een website. Klager wijst erop dat er verschillende (gezondheid)claims op de site staan voor producten met Aloë vera voor inwendig gebruik die vaag zijn, geen bronvermeldingen kennen, niet wetenschappelijk onderbouwd zijn en/of zelfs verboden zijn om voor voedingsproducten te gebruiken (medische claims). Het gaat om 12 beweringen.

Reactie van de minister van VWS op het rapport ‘Salmonella in zalm’ van de Onderzoeksraad voor Veiligheid Op 19 november 2013 publiceerde de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) het rapport ‘Salmonella in zalm’, opgesteld naar aanleiding van de salmonella­uitbraak in oktober 2012. De minister van VWS heeft op 16 december 2013 haar reactie op dit rapport aan de Tweede Kamer gestuurd.

Nog net voor het kerstreces hebben minister Schippers (VWS) en staatssecretaris Dijksma (EZ) een aantal brieven verzonden aan de Tweede Kamer over de nabije toekomst van de NVWA. Het belangrijkste document daarbij is het Plan van Aanpak NVWA. Zonder aanpassing van de organisatie/werkwijze zal de NVWA haar recent toebedeelde taken niet of niet voldoende kunnen uitoefenen.