Aflevering 3

Het levensmiddelenrecht is voor een groot deel geharmoniseerd vanuit de EU. Dit geldt tot op zekere hoogte ook voor het levensmiddelenreclamerecht. Naast deze geharmoniseerde wet- en regelgeving blijft echter een ‘blinde vlek’ van EU-recht bestaan die door de lidstaten kan worden ingevuld. Een rondgang langs een aantal lidstaten leert dat deze invulling tot aanzienlijke verschillen leidt op het gebied van het levensmiddelenreclamerecht. Om ongunstige verrassingen te voorkomen in geval er ‘over de grens’ geadverteerd wordt, is het van belang om niet alleen het toepasselijke EU-recht in acht te nemen, maar ook nationale regelgeving en nationale zelfregulering.

Ter verbetering van de handelspraktijken in de agro-food toeleveringsketen heeft de Europese Commissie een gedragscode gelanceerd ter ondersteuning van vooral toeleveranciers in de keten. Aanleiding voor de gedragscode is de uitkomst van het onderzoek naar de signalen van onredelijke eisen die supermarktorganisaties stellen aan hun leveranciers. Leveranciers ageren vaak niet tegen onredelijke eisen uit angst dat protest leidt tot represailles. De relatie gaat klaarblijkelijk boven de discussie. De gedragscode geeft tien regels waaraan partijen zullen moeten voldoen. De vraag die hierbij aan de orde komt is of de code daadwerkelijk een verbetering van de positie van toeleveranciers zal inhouden of dat de angst zal blijven bestaan: het uitspelen van een discussie leidt enkel tot het behalen van een pyrrusoverwinning.

Bij een bedrijf wordt het certificaat voor biologische voedingsmiddelen ingetrokken, onder meer omdat onvoldoende maatregelen genomen zijn om identificatie van partijen melk te garanderen en vermenging of verwisseling met niet­biologische producten te voorkomen. Het bedrijf vraagt in een voorlopige voorziening om de intrekking ongedaan te maken.

Als onderdeel van de aanpak van voedselverspilling heeft het Landbouw Economisch Instituut (LEI) een folder gemaakt die meer inzicht geeft in de praktische mogelijkheden van de Tenminste Houdbaar Tot-­datum (THT). Volgens het LEI is voedselverspilling geen ‘ver-­van-­je-­bed-­show’ en valt ook voor bedrijven genoeg te doen in de dagelijkse praktijk. De houdbaarheidsdatum is daarbij een van de aandachtspunten. De brochure is tot stand gekomen in samenwerking met de Alliantie Verduurzaming Voedsel, het ministerie van Economische Zaken, het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en het Voedingscentrum.

Kamerleden Wolbert en Dikkers (beiden PvdA) hebben in januari 2014 de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de staatssecretaris van Economische Zaken een aantal vragen gesteld over het bericht dat fabrikanten van levensmiddelen verdoezelen hoeveel suiker in producten zit.

Het Warenwetbesluit verduurzaamde vruchtenproducten stelt (nadere) eisen aan verduurzaamde vruchtenproducten. Jam, confituur, extra jam, extra confituur, gelei, extra gelei, marmelade, geleimarmelade en kastanjepasta zijn producten waarvoor onder meer de verplichting geldt om het suikergehalte in de wettelijke benaming te vermelden.

Klager vindt een mededeling op de verpakking van Van Gilse poedersuiker misleidend en in strijd met de waarheid. Het gaat om de navolgende mededeling: “Suiker en suikerproducten passen in een gezonde gevarieerde voeding en actieve leefstijl”.

Hongarije, ondersteund door Frankrijk en Oostenrijk, hebben de Europese Commissie gedaagd in verband met het verlenen van een vergunning voor het in de handel brengen, overeenkomstig richtlijn 2001/18/EG (de richtlijn), van een genetisch gemodificeerd aardappelproduct (Solanum tuberosum L. lijn EH92 527 1), met het oog op een groter gehalte aan amylopectine in het zetmeel. En in verband met de verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van diervoeders die zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde aardappel EH92 527 en de onvoorziene, of technisch niet te voorkomen, aanwezigheid van die aardappel in levensmiddelen en andere diervoeders.

De staatssecretaris van Economische Zaken heeft de Tweede Kamer een brief gezonden in antwoord op een verzoek van de Vaste Commissie voor Economische Zaken. In dit verzoek werd de staatssecretaris een reactie gevraagd op het rapport van Corporate Europe Observatory: “Unhappy meal – The European Food Safety Authority’s independance problem”.

In oktober 2013 publiceerde de Gezondheidsraad een zelfevaluatierapport over de periode 2008­-2012. Als eerste gaat ze in op de kwaliteit van haar eigen advisering, die naar haar mening van eenzelfde niveau is als de periode daarvoor. Voorts vindt ze de communicatie verbeterd door een nieuwe website, meer hoorzittingen en het vaker openbaar maken van conceptrapporten. Ze wijst er verder op dat de procedures om de onafhankelijke positie van de raad te bewaken, eveneens nader zijn bekeken.

Diverse verordeningen kennen toelatings­procedures waarbij een wetenschappelijke beoordeling door de EFSA een van de te nemen stappen is. In de regelgeving zijn verschillende doorlooptijden opgenomen waarbinnen EFSA met een oordeel moet komen. Echter, regelmatig zijn gedurende een dergelijke risicobeoordeling extra gegevens of onderzoeksdata nodig, waardoor ‘de klok’ komt stil te staan (stand still).

Onderzoek in de omgeving van de Harlingse vuilverbranding toont hogere dioxinegehalten in eieren van particulieren aan. Volgens de minister zijn er diverse oorzaken te noemen die kunnen bijdragen aan een verhoogd dioxinegehalte in eieren van hobbyboeren/particulieren. De belangrijkste is dat vrije­uitloopkippen een hogere inname hebben van dioxines. Dit wordt veroorzaakt door het oppikken van dioxines uit onder andere de grond, insecten en wormen.

In een Zembla­uitzending werd door toxicologen aangegeven dat standaard­testen niet nauwkeurig genoeg zijn om lage, maar toch schadelijke concentraties hormoonverstorende stoffen op te sporen in consumentenproducten. Reden om met Kamervragen de achtergrond van deze opmerkingen bij het Kabinet te vragen, temeer omdat lage concentraties bij baby’s en foetussen al tot gezondheidsschade zouden kunnen leiden.

Naar aanleiding van een melding uit Frankrijk, dat in een partij rundvlees van een slachterij uit Dodewaard paardenvlees was aangetroffen, heeft de NVWA een onderzoek ter plaatse ingesteld.

Een zorgwekkende ontwikkeling, de twee Becel-­uitspraken van de Rechtbank Rotterdam. In beide dossiers legt het ministerie van VWS zeer hoge boetes op wegens overtreding van de Geneesmiddelenwet.

Op 13 februari 2014 is de aankondiging van een ontwerpbesluit over de plannen tot openbaarmaking van inspectiegegevens van horecaondernemingen gepubliceerd in de Staatscourant. Het betreft in eerste instantie een pilot met lunchrooms.