Aflevering 2

Normen zijn afspraken die belanghebbende partijen maken over een product, dienst of systeem, en normalisatie is het proces om een norm te maken. Het doel van deze afspraken is om te komen tot efficiënte, veilige, gezonde, duurzame en betrouwbare producten, processen en diensten. Voor Nederland is NEN (Nederlands normalisatie-instituut) hét startpunt voor nationale- (NEN), Europese- (CEN) en internationale normen (ISO). Afspraken kun je op allerlei terreinen maken en dat gebeurt ook. Internationale normalisatie specifiek in de agrofood sector lijkt de laatste jaren in de lift te zitten.

Het Europees Parlement maakt zich de laatste tijd in toenemende mate zorgen over het gebruik van levensmiddelenadditieven.Zie ook WW 2016/8, nr. 145. Recent zijn weer twee vragen van het EP door de Europese Commissie beantwoord. De vragen betroffen ditmaal de veiligheid van E-nummers, onder andere E952 (natriumcyclamaat) en E102 (tartrazine). Volgens het EP hebben diverse onderzoekers en ambtenaren aangetoond dat deze E-nummers schadelijk en carcinogeen kunnen zijn. Hoe denkt de Europese Commissie aan dit onderwerp aandacht te besteden?

De Tweede Kamer maakt zich zorgen over acties van de NVWA bij Visveiling Urk. De NVWA had een lastgeving onder dwangsom opgelegd aan de visveiling vanwege condensvorming aan de plafonds. De Kamer ziet condens als een natuurverschijnsel en vraagt zich af of er bij een dergelijke condensvorming daadwerkelijk sprake is van gevaar voor de volksgezondheid, nu ook de visveiling heeft aangetoond dat de druppels bacteriologisch schoon zijn. De Kamer vraagt de minister van VWS om een reactie op de berichtgeving dat de Visveiling Urk mogelijk drie van de vijf grote koelcellen niet meer mag gebruiken.

In december 2013 heeft de NVWA een boeterapport opgemaakt bij een vlees­verwerkend bedrijf, omdat daar in totaal acht schapenkarkassen hingen die zichtbaar bezoedeld waren met uitwerpselen en maag-darminhoud. Deze karkassen waren eerder die dag aangevoerd vanaf een andere slachterij. Hieruit bleek volgens de NVWA dat de levensmiddelen niet in alle stadia van productie, verwerking en distributie beschermd werden tegen verontreiniging. Daardoor zouden deze levensmiddelen ongeschikt kunnen worden voor menselijke consumptie. De NVWA legde een boete op van € 2.500.

De NVWA heeft een boete opgelegd omdat bedrijfsruimten voor levensmiddelen onvoldoende schoon waren. Blijkens het rapport van bevindingen zijn onder meer aangetroffen: meerdere muizenuitwerp­selen op de vloer onder de werkbank, meerdere muizenuitwerpselen in een geopende kartonnen tray met daarin potten met witte bonen in tomatensaus, een 20-tal muizenuitwerpselen en urinesporen van muizen op het deksel van een kunststof bak met gebaksschelpen op een plank onder een werkbank met daarop een magnetron, enkele tientallen muizenuitwerpselen op de vloer onder de oven en enkele tientallen muizenuitwerpselen en urinesporen van muizen in de schappen onder de verkoopbalie. Voorwaar een heuse muizenplaag. De NVWA heeft hierop een boete van € 2.100 opgelegd. Het standaardboetebedrag is daarbij, als gevolg van herhaling van de overtredingen binnen twee jaar, verhoogd met 100%.

De inleiding van dit lijvige handboek (284 pagina’s) omschrijft goed wat de schrijvers willen bereiken. Uitgangspunt is de microbiologische besmetting van levensmiddelen die via diverse wegen onschadelijk gemaakt kan worden.

Een diervoederbedrijf (de eiser) heeft tijdens het furazolidon-incident in 2014 een partij met furazolidon verontreinigd sojaschroot ontvangen (en verwerkt). De NVWA heeft monsters onderzocht en daarin de furazolidon aangetoond. Op basis van de Wet dieren is het diervoederbedrijf een boeterapport van € 5.000 opgelegd.

In de zomer van 2014 speelde een incident met furazolidon in diervoedergrondstoffen, die op enkele veehouderijbedrijven leidde tot de vernietiging van dieren.Over deze casus: Marlene Bijlsma & Joost van Hilten, Onderzoek NVWA maakt diervoederincident zichtbaar, WW 2014/99, p. 7-10. De veehouders proberen tot aan het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) de oorspronkelijke besluiten van de NVWA aan te vechten. In eerdere uitspraken op een voorlopige voorziening heeft de rechter zich al in het voordeel van de NVWA uitgesproken.CBb 2 september 2014, zaaknr. AWHB 14/517, ECLI:NL:CBB:2014:315, CBb 2 september 2014, zaaknr. AWB 14/518, ECLI:NL:CBB:2014:316 en CBb 2 september 2014, zaaknr. AWB 14/554, ECLI:NL:CBB:2014:317.

EP-lid Gieseke introduceert zijn vragen door in te gaan op het feit dat de Europese Commissie een publieke en stakeholder consultatie in gang gaat zetten als onderdeel van de REFIT-evaluatie van de Claimsverordening.Verordening (EG) nr. 1924/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 inzake voedings- en gezondheidsclaims voor levensmiddelen, zoals gerectificeerd gepubliceerd in PbEU L 12 van 18 januari 2006, p. 3. De resultaten zullen worden gebruikt om vervolgstappen te bepalen voor het EU-beleid inzake gezondheidsclaims op planten en bereidingen daarvan die in voedingsmiddelen worden verwerkt (botanische stoffen).Deze evaluatie neemt twee issues onder de loep: die welke door het Parlementslid wordt genoemd maar ook het niet ontwikkeld zijn van voedingsprofielen om te bepalen of een product een voedings- of gezondheidsclaim mag dragen of niet.

Adverteerder gebruikt allerlei absolute en vergelijkende claims op een tweetal .com websites en een .nl website, zoals: “de enige ter wereld met een GMP-certificaat” en “gemaakt met duurzame grondstoffen”. Klager meent dat de claims misleidend zijn en dat het misleidende vergelijkende reclame betreft.

Betrokkene (laten we hem A noemen) in deze zaak is veroordeeld voor het meer­malen plegen van valsheid in geschrifte (verkoopfacturen, formulieren en attesten). In strijd met de waarheid vermeldde hij dat het vlees dat hij met zijn bedrijven verkocht halal geslacht was, rundvlees betrof en/of afkomstig was uit Duitsland of Nederland. Dit terwijl in werkelijkheid (niet halal) vlees uit andere landen werd verkocht en een deel van dat vlees uit paardenvlees bestond. Naar het oordeel van de officier van justitie heeft de betrokkene door deze valsheid in geschrifte en soortgelijke feiten, een voordeel behaald. Reden waarom de officier van justitie in deze procedure ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel (wvv, het voordeel) heeft gevorderd.

De Europese wetgeving inzake gedistilleerde dranken is nog niet aangepast aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU). PbEU C 326 van 26 oktober 2012, p. 1. De Europese Commissie heeft eind 2016 een voorstel gedaan en op 23 december 2016 heeft minister Koenders (BuZa) een zogenoemde ‘fiche’ hierover aan de Tweede Kamer gezonden. Kamerstukken II 2016/17, 22 112, nr. 2272. Onderwerp is de definitie, presentatie en etikettering van gedistilleerde dranken.

Het onderwerp ‘reis door de keten’ is hier recent nog besproken. WW 2017/1, nr. 17. Toen werd gemeld dat het advies er aan zat te komen.

Staatssecretaris Van Rijn heeft een brief gezonden aan de Tweede Kamer over de huidige zelfregulering van op kinderen gerichte voedingsreclame. Hij had deze toegezegd tijdens het algemeen overleg (AO) over preventiebeleid van 31 maart 2016. Hij begint met uit te leggen hoe de zelfregulering werkt bij ‘kidsmarketing’ voor voedingsmiddelen. Daarbij meldt hij ook dat hij van de levensmiddelenindustrie verwacht dat zij voortdurend afweegt of de afspraken wellicht aanpassing behoeven en er wordt toegezien op de naleving ervan.

Klager las op de verpakking van aardappelen van merk CARISMA® dat deze een kooktijd hebben van slechts 4 minuten. Daarenboven wordt ook nog eens gesteld dat ze ‘snel klaar’ zijn. Klager trok daaruit de conclusie dat het wel een nieuw soort aardappel zou zijn die na een ultrakorte kooktijd geschikt voor consumptie zou zijn. Klager was dan ook verbaasd om op de achterzijde te lezen dat de aardappelen eerst in dunne plakjes moesten worden gesneden. Alle aardappelen zijn snel klaar volgens klager als je die procedure volgt. Verder heeft klager overal gezocht (o.a. op de website) om de kooktijd te vinden van de hele aardappel maar zonder resultaat. Hij heeft het wel zelf uitgeprobeerd en toen bleken de hele aardappels na 20 minuten nog niet gaar. Hij had op de verpakking willen zien dat het een aardappel betreft die alleen beetgaar gegeten kan worden en daarbij de kooktijd voor de hele aardappel.

CCUVNCrohn en Colitis Ulcerosa Vereniging Nederland. maakt ernstig bezwaar tegen uitingen op de website van Bodyswitch www.bodyswitch.nl. . Op deze site worden therapieën aangeprezen op basis van de orthomoleculaire geneeskunde of -behandelwijze.De orthomoleculaire behandelwijze is een alternatieve behandelwijze met voedingsstoffen in doseringen die vaak ver boven de aanbevolen dagelijkse hoeveelheden (ADH) uitkomen, die door de behandelaars ‘optimaal’ worden genoemd. De behandelwijzen zijn gebaseerd op pseudowetenschappelijke aannames. De wetenschappelijke consensus is dat het nut van hoge doseringen vitaminen en mineralen onvoldoende is aangetoond (uit: Wikipedia). De CCUVN maakt zich zorgen over verschillende aangehaalde beweringen die lijders aan de ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa aan het twijfelen zullen brengen over de veiligheid van hun medicatie, de invloed van voeding en of de ziekte te genezen is. Het gaat dan om uitingen als:

Klager maakt bezwaar tegen de benaming Limoncello pudding met citroensaus omdat het product volgens de ingrediëntendeclaratie geen druppel Limoncello bevat (een Italiaanse alcoholische drank met een alcoholpercentage tussen 25 en 30). Gewoon citroensap mag niet worden verkocht als limoncello, dus deze pudding verdient die aanduiding ook niet.

Op de verpakking van Becel Gold staat op de deksel onder meer de tekst “met een mix van zonnebloemolie, lijnzaadolie en koolzaadolie”. Op de onderzijde staat onder meer “product met 70% plantaardige oliën, waarvan 50% omega 3 en 6 vetzuren. Ingrediënten: plantaardige oliën 70% (zonnebloemolie (41%), palmolie, lijnzaad (12,5%), koolzaadolie (21%))… Unilever zet zich in voor duurzame palmolie.”

De Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA start een programma met als doel de bevordering van kennis en expertise van zowel nationale als EU-instanties die risicobeoordelingen verrichten. Hiertoe wordt de selectie gestart voor een uitwis­selingsprogramma voor wetenschappers dat in september 2017 zal beginnen.

In totaal werden 4.362 voedselgerelateerde ziekte-uitbraken vastgesteld, waar bacteriën de belangrijkste veroorzaker waren. Waar Campylobacter in individuele gevallen het hoogst scoort, blijkt Salmonella in eieren het hoogst te scoren in de risicocombinatie agens/product.