Aflevering 3

Sinds de invoering van de btw, thans bijna 45 jaar geleden, verscheen niet eerder zoveel richtinggevende btw-jurisprudentie met betrekking tot vastgoed als de afgelopen vier jaar. De arresten van het HvJ EU in de zaken Don Bosco, Komen & Zonen Beheer, Vlaardingen en Maasdriel, hebben de Nederlandse btw-praktijk inzake vastgoed ingrijpend veranderd. Betreft de overdracht van een te slopen of te verbouwen pand de oplevering van een bouwterrein respectievelijk een nieuw gebouw? Is de integratieheffing wel EU-proof en wat maakt grond tot een bouwterrein? Naar aanleiding van vragen van de Hoge Raad, maar zelfs ook ongevraagd, heeft het HvJ EU voor de praktijk de richting aangegeven. Het recht is niet veranderd; de praktijk kende het alleen nog niet. Maar ook de Hoge Raad zelf heeft zich geroerd door de begrippen ‘vervaardigen’ en ‘verhuur’ nader in te vullen. Voorts heeft de wetgever niet stilgezeten. De in 1986 ingevoerde ‘projectontwikkelaars- of zesmaandsregeling’ is thans in de wet vastgelegd, waarbij die faciliteit (tijdelijk) van 6 naar 24 maanden is uitgebreid. Al met al aanleiding voor een overzicht. Tot slot een btw-gevolg bij leegstand. Wordt aftrekgerechtigd gebruik beoogd, dan bestaat ook bij leegstand recht op btw-aftrek.

Artikel 12a Wet op de Vennootschapsbelasting 1969 (hierna: Wet Vpb) richt zich tegen de ongewenste handel in zogenoemde herinvesteringsreservelichamen. De betreffende regeling is met name aan de orde bij lichamen met beleggingsvastgoed en ziet op situaties waarin het uiteindelijke belang in een lichaam in belangrijke mate wordt gewijzigd. Eind 2012 is een drietal hofuitspraken gepubliceerd over de reikwijdte van deze regeling. Daarnaast is in de op 7 november 2012 verschenen Tweede Nota van Wijziging bij het Belastingplan 2013 een aanpassing van artikel 12a Wet Vpb voorgesteld waarmee deze regeling verder wordt aangescherpt. De aanpassingen zijn op 1 januari 2013 in werking getreden.

De Hoge Raad begeeft zich op kavelruil-terrein! Voor menig (notarieel) jurist actief in de agro-praktijk is 1 februari 2013 daarom een bijzondere datum. Voor de eerste keer in de historie wijdt ons hoogste rechtscollege een volledig arrest aan het fenomeen kavelruil. De belangrijkste rechtsvraag: heeft een uitlating van toenmalig minister Cees Veerman bij brief van 8 september 2006 reflexwerking, in die zin dat op grond van deze latere uitlating geconcludeerd moet worden dat een zes jaar eerder gedaan beroep op de vrijstelling van artikel 15, lid 1, onderdeel l, Wet op belastingen van rechtsverkeer (hierna: WBR) alsnog gehonoreerd dient te worden? Een interessante kwestie, waaruit blijkt dat de ene kavelruil de andere niet is. Alvorens het arrest (kort) te bespreken, schets ik voor de lezer die niet of niet geheel bekend is met alle geheimen van de kavelruil, eerst enige juridische kaders, die onmisbaar zijn voor een goed begrip van de problematiek.

Op het eerste gezicht lijkt het recht van de Dertiende Penning op een ‘overdrachtsbelasting in particuliere handen’. Het is een oud zakelijk recht, waarover nog steeds geprocedeerd wordt. Ook het oude zakelijke naastingsrecht blijkt nog actueel te zijn; Hof Amsterdam 2 oktober 2012, LJN BY1161, NJF 2012, 489, Prg. 2013, 17. In deze aflevering deel I van het tweeluik ‘Oude zakelijke rechten leven’, over het recht van de Dertiende Penning.

X heeft in 2009 een woning verkregen van haar moeder. De koopprijs bedroeg € 400.000 waarvan €

X c.s. hebben in 2009 certificaten in een BV geërfd. De BV is eigenaar van een bungalowpark. Tussen X c.s. en de inspecteur is onder meer een geschil ontstaan over de vraag of in de BV een materiële onderneming wordt gedreven in welk geval X c.s. aanspraak zouden kunnen maken op de bedrijfsopvolgingsfaciliteiten als bedoeld in artikel 35b e.v. SW.