Aflevering 5

De Wet Maatregelen woningmarkt 2014 II bevat wijzigingen in de eigenwoningregeling in de inkomstenbelasting die begunstigend voor de belastingplichtige zijn of een verduidelijking behelzen van de bedoeling van de wetgever. Om die reden is de wet per 1 januari 2014 met terugwerkende kracht tot 1 januari 2013 in werking getreden. Naast het herstel van onbedoelde gevolgen, onduidelijkheden of omissies is bovendien per 1 januari 2014 de beperking van het inkomstenbelastingtarief waartegen de eigenwoningrente kan worden afgetrokken geïntroduceerd. In dit artikel gaat de auteur in op de genoemde aanpassingen.

In dit artikel wordt ingegaan op de recente jurisprudentie met betrekking tot het begrip ‘bedrijfsmatige exploitatie’ op zowel het gebied van de overdrachtsbelasting, de onroerende zaakbelasting als de pacht. De diverse dimensies van het begrip worden in relatie tot de drie genoemde deelgebieden van het recht besproken, waardoor een ‘driedimensionaal’ beeld ontstaat van de bedrijfsmatigheidseis. Dit artikel gaat daarbij verder op het punt waar het (tot nu toe) meest recente artikel in FBN over dit onderwerp, ‘De cultuurgrondvrijstelling en de bedrijfsmatige exploitatie van landbouwgrond’ van Preller en Verduijn (FBN 2009, nr. 51), is geëindigd.

In het oktobernummer van FBN 2012 (nr. 57) is een bijdrage geplaatst waarin een casus wordt beschreven over de uitkering van een zogenaamd superdividend als bedoeld in artikel 4.12a Wet inkomstenbelasting 2001 indien aandelen worden verkregen door een langstlevende echtgenoot die was gehuwd in de wettelijke gemeenschap van goederen. Deze bijdrage behoeft een aanvulling, die de auteur hierna geeft.

X heeft in 2007 vermogen geërfd. Een deel hiervan is door X onmiddellijk aangewend in zijn onderneming en behoorde sindsdien tot zijn ondernemingsvermogen. In tegenstelling tot de spraakmakende uitspraak van de Rechtbank Breda oordeelde het hof dat X geen recht heeft op toepassing van de bedrijfsopvolgingsfaciliteit als bedoeld in artikel 35b e.v. SW omdat het geërfde vermogen niet (meer) behoorde tot een onderneming van de erflater. Volgens het hof moet de keuze van de wetgever worden geëerbiedigd om de faciliteit niet van toepassing te laten zijn op bij overlijden verkregen niet-ondernemingsvermogen ook al gaat het direct daarna behoren tot het ondernemingsvermogen van de erfgenaam (Notafax 2013, nr. 104). Thans heeft de Hoge Raad het cassatieberoep verworpen. Voor zover X een beroep doet op het discriminatieverbod van artikel 26 IVBPR en artikel 14 EVRM, stuit dit af op hetgeen is beslist in HR 22 november 2013 (FBN 2013, nr. 66). Dat geldt ook indien X stelt dat sprake is van discriminatie als geërfd vermogen bij de verkrijger tot zijn (verplichte) bedrijfsvermogen gaat behoren. Met de beperking van de faciliteit tot vermogen dat bij de erflater tot diens bedrijfsvermogen behoorde, is de wetgever gebleven binnen zijn ruime beoordelingsvrijheid. Van die beperking, die aansluit bij het doel van de faciliteit (vergemakkelijking van bedrijfsopvolgingen), kan niet worden gezegd dat zij van elke redelijke grond is ontbloot.