Aflevering 4

Tijdens het onlangs gehouden FBN Symposium ter ere van het 25-jarig jubileum van dit tijdschrift had ik de eer te mogen spreken over artikel 4 Wet op belastingen van rechtsverkeer. Deze bijdrage vormt een weergave van enkele aspecten die ik tijdens het symposium heb behandeld.

Op 11 juli 2014 is de Hoge Raad teruggekomen van een (bijna) 55 jaar oud, maar berucht, arrest over de fiscale firmaproblematiek in de inkomsten- en vennootschapsbelasting. Als gevolg daarvan is de grootste fiscale belemmering weggenomen om een onderneming in te brengen in een personenvennootschap waarbij de inbrenger voor het bedrag van de werkelijke waarde van de onderneming wordt gecrediteerd op zijn kapitaalrekening. In deze bijdrage brengt prof. dr. J.L. van de Streek het nieuwe speelveld

Deze bijdrage over de rechtsontwikkeling van het weerbarstige artikel 10 SW is geschreven naar aanleiding van een voordracht door de auteur onder gelijkluidende titel op het feestelijk FBN Symposium, georganiseerd door Sdu Opleidingen & Events, in de Jaarbeurs te Utrecht op 6 maart 2015 ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van dit tijdschrift.

In FBN 2014, nr. 46 heeft Hoogeveen diverse uitspraken behandeld waarbij de vraag centraal staat of de bedrijfsopvolgingsregeling van artikel 35b e.v. SW van toepassing is indien in een vennootschap onroerend goed wordt geëxploiteerd. Na deze publicatie is nog een uitspraak verschenen van de Rechtbank Zeeland-West-Brabant (zie Notafax 2014, nr. 310). Thans is gebleken dat vorig jaar de Rechtbank Den Haag de onderstaande uitspraak heeft gedaan. Het geschil betreft de vraag of met de vastgoedactiviteiten een onderneming wordt gedreven.

V heeft bouwgrond geleverd aan K (een bouwbedrijf). Volgens de koop- en leveringsakte is hierbij van rechtswege omzetbelasting verschuldigd en geldt op grond van artikel 15.1.a WBR een vrijstelling van overdrachtsbelasting. De inspecteur heeft aan K een naheffingsaanslag in de overdrachtsbelasting opgelegd omdat V niet als BTW-ondernemer is aan te merken. Thans probeert K het bedrag van de overdrachtsbelasting op V te verhalen omdat V in de koopovereenkomst heeft gegarandeerd bij de verkoop als BTW-ondernemer te handelen.

Een projectontwikkelaar heeft cultuurgrond verkregen voor een koopprijs van € 12 per m2. Over deze koopprijs is overdrachtsbelasting voldaan. De inspecteur heeft evenwel een naheffingsaanslag in de overdrachtsbelasting opgelegd omdat in de koopovereenkomst een clausule is opgenomen op grond waarvan X bij een wijziging van de bestemming van de gekochte grond in woningbouw aan de verkoper een nabetaling doet van € 25 per m2. Hierdoor heeft een taxateur van de Belastingdienst de grond op € 15 per m2 gewaardeerd.

Volgens haar statuten beoogt stichting X een algemeen nut. In 2012 heeft X een verzoek ingediend bij de Belastingdienst om te worden gerangschikt als een algemeen nut beogende instelling als bedoeld in artikel 5b AWR, maar dit verzoek is afgewezen. Thans heeft de rechtbank geoordeeld dat X niet kan worden aangemerkt als een ANBI omdat aannemelijk is dat de voorzitter van X zowel op grond van de statuten als op grond van de feitelijke omstandigheden de volle zeggenschap heeft over het vermogen van X. Hierdoor wordt niet voldaan aan de voorwaarde die is gesteld in artikel 1a, lid 1, letter c, Uitvoeringsregeling AWR.