Aflevering 6

Ingevolge artikel 24, lid 2, Successiewet 1956 geldt als hoofdregel dat de schenkbelasting wordt verminderd met de overdrachtsbelasting die door de begiftigde is betaald over het bedrag waarover de schenkbelasting is verschuldigd. Aan de hand van een aantal voorbeelden wordt de toepassing van deze bepaling verduidelijkt.

In artikel 13 lid 1 WBR is een voorziening opgenomen die beoogt een opvolgende overdracht van dezelfde onroerende zaak aan een ander binnen een bepaalde termijn niet nogmaals te belasten. In de praktijk betekent dit dat bij een opvolgende overdracht slechts de meerwaarde tussen beide overdrachten in de heffing van overdrachtsbelasting wordt betrokken.

In de praktijk zien wij een steeds grotere interesse van vermogende families in het afschermen van het in hun vennootschap(pen) aanwezige vermogen van de publiciteit. Dat kan onder andere worden bereikt door het opzetten van een ‘fonds voor gemene rekening’. In deze bijdrage behandelen de auteurs een tweetal fiscale aspecten van het creëren van privacy via het fonds voor gemene rekening en doen zij een aanbeveling.

X heeft in 2013 een onroerendgoedcomplex in eigendom verkregen bestaande uit drie herenhuizen, een ‘liefdegesticht’, een klooster met kapel en bijgebouwen. Ten tijde van de levering was een deel van een van de herenhuizen bewoond. Voor het overige was het complex onbewoond. Thans is voor de rechtbank in geschil of het complex kwalificeert als woning als bedoeld in artikel 14, lid 2, WBR in welk geval er 2% overdrachtsbelasting is verschuldigd. De inspecteur stelt dat geen sprake is van een woning omdat het complex door het verval en de reeds verrichte sloophandelingen naar aard en inrichting ongeschikt is om te wonen. Verder heeft X het complex verworven om het te verbouwen tot een hotel.

Naar aanleiding van een sterfgeval hebben X c.s. relatief kort na het overlijden verzocht om een voorlopige aanslag voor de verschuldigde erfbelasting. Vervolgens is binnen enkele weken een voorlopige aanslag opgelegd. Het gevolg hiervan was dat X c.s. al binnen zes maanden na het overlijden de erfbelasting moesten betalen. Dat is derhalve ruim binnen de termijn van acht maanden na het overlijden waarover geen belastingrente wordt berekend. Naar aanleiding hiervan hebben X c.s. een klacht ingediend bij de Nationale ombudsman. Volgens X c.s. zijn zij geconfronteerd met een rentenadeel omdat zij zijn afgegaan op de mededeling op het aangiftebiljet ‘om zo snel mogelijk’ een voorlopige aanslag aan te vragen als men wil voorkomen dat erfgenamen veel heffingsrente/belastingrente moeten betalen.

Kort vóór het overlijden in 2008 is ruim € 72.000 contant opgenomen van de bankrekening van erflaatster. Omdat onduidelijk is waar dit geld is gebleven, heeft de inspecteur een aanslag in het recht van schenking opgelegd ten name van een onbekende verkrijger waarbij hij is uitgegaan van een schenking vrij van recht waardoor de aanslag bijna € 70.000 beliep. Omdat deze aanslag onbetaald is gebleven, heeft de Ontvanger de erfgenamen hiervoor aansprakelijk gesteld op grond van artikel 48, lid 1, letter b jo. artikel 49 Invorderingswet. Thans stellen de erfgenamen dat een aanslag aan een onbekende verkrijger niet mogelijk is omdat een schenking pas tot stand kan komen na aanvaarding daarvan door de verkrijger.

X heeft een erfpacht- en opstalrecht van een kantorencomplex verkregen dat bestaat uit meerdere verdiepingen. De levering is aangemerkt als een overgang van een algemeenheid van goederen als bedoeld in artikel 37d Wet OB. Thans is voor de rechtbank in geschil of X overdrachtsbelasting is verschuldigd over de ruimten op de derde en vijfde verdieping die ten tijde van de levering nog niet in gebruik waren genomen. X stelt dat deze ruimten zijn bestemd om als afzonderlijke, zelfstandige delen te worden gebruikt zodat de vrijstelling van artikel 15.1.a WBR geldt volgens het besluit van 31 oktober 2012, nr. BLKB2012/1752M.

Bij een overdracht of overgang van een onroerende zaak in gelieerde verhoudingen kan een verzoek tot een gezamenlijke taxatie worden ingediend bij de Belastingdienst. Onlangs is het betreffende aanvraagformulier aangepast en te vinden op www.belastingdienst.nl. De Belastingdienst vraagt de betrokkenen om het nieuwe aanvraagformulier te gebruiken.

X krijgt in het jaar 2009 een participatie in een vastgoedconcern van zijn ouders geschonken. De betreffende vastgoedportefeuille (350 onroerende zaken) is opgebouwd in circa 20 jaar. Er zijn 16 werknemers actief op de commerciële, de juridische of de administratieve afdeling dan wel de technische dienst. Het klein tot middelgrootonderhoud wordt door de technische dienst uitgevoerd. Verbouwingen worden onder toezicht uitbesteed en op projectbasis worden deskundigen ingehuurd. Thans heeft het hof in afwijking van de rechtbank geoordeeld dat voor het volledige vermogen de bedrijfsopvolgingsregeling van artikel 35b e.v. SW geldt.

De vader van X is overleden. Hij was tot zijn overlijden gehuwd in algehele gemeenschap van goederen met de moeder van X. De beide ouders exploiteerden een agrarisch bedrijf in de vorm van een maatschap. Door het overlijden van de vader is de maatschap geëindigd. De moeder heeft gebruikgemaakt van het voortzettingsbeding dat in het maatschapscontract was opgenomen. Thans is voor het hof in geschil wat de waarde is van het aandeel van de moeder in het ondernemingsvermogen bij het bepalen van de nalatenschap van de vader. De inspecteur heeft het aandeel van vader met inachtneming van hetgeen is vermeld in de maatschapsovereenkomst over de wijze waarop de overnamesom moet worden vastgesteld, gewaardeerd op € 340.425 (na aftrek van belastinglatentie). Het aandeel van de moeder in het ondernemingsvermogen heeft de inspecteur gesteld op de waarde in het economische verkeer (in dit geval de liquidatiewaarde), zijnde € 708.675 (na aftrek van belastinglatentie). De totale waarde van het tot de huwelijksgemeenschap behorende ondernemingsvermogen bedraagt dan € 1.049.100 waarvan de helft (€ 524.550) aan de nalatenschap is toegerekend. X is het hier niet mee eens. Hij stelt onder meer dat de waarde van het maatschapsaandeel van zijn moeder eveneens moet worden gesteld op de overnamewaarde van € 340.425.

Onlangs is met betrekking tot de ‘vrijstelling’ van bedrijfsmatige cultuurgrond als bedoeld in artikel 2 Uitvoeringsregeling uitgezonderde objecten Wet waardering onroerende zaken een uitspraak verschenen die mogelijk ook van belang is voor artikel 15.1.q WBR (zie hierover FBN 2007, nr. 14; FBN 2008, nr. 15, FBN 2009, nr. 51, FBN 2014, nr. 25 en FBN 2015, nr. 23).

In deze rubriek wordt opgenomen hetgeen op fiscaal gebied door Notafax is bericht, maar (nog) niet in FBN is besproken. Trefwoorden van de verschillende onderwerpen zijn in het register te vinden met vermelding van het nummer van deze rubriek. De nummers corresponderen met die van de desbetreffende berichten.