Aflevering 2

De Hoge Raad (HR 24 december 2021, nr. 21/01243, ECLI:NL:HR:2021:1963,) heeft op 24 december 2021 geoordeeld dat de vermogensrendementsheffing over de belastingjaren 2017 en 2018 in strijd is met het eigendomsrecht en het discriminatieverbod uit het Europees Verdrag ter bescherming van de Rechten van de Mens (hierna: EVRM). De Belastingdienst mag de vermogensrendementsheffing (box 3) niet berekenen op basis van een fictief rendement maar moet dit doen op basis van werkelijke rendementen. Helaas geeft de Hoge Raad niet aan wat dan werkelijk rendement is en hoe dit berekend moet worden. Zijn dit huren, dividenden en rente of behoren hiertoe ook gerealiseerde en ongerealiseerde vermogenswinsten? De Hoge Raad gaat in wezen op de stoel van de wetgever zitten door de box 3-heffing buiten werking te stellen maar laat het aan de wetgever en de politiek om de problemen die ontstaan door dit arrest op te lossen. Iets waar de wetgever en de politiek hun handen aan vol zullen hebben.

De per 1 januari 2007 ingevoerde cultuurgrondvrijstelling, opgenomen in art. 15 lid 1 sub q WBRV, houdt de agro-fiscale gemoederen al jaren flink bezig. In dit artikel wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste ontwikkelingen ten aanzien van deze vrijstelling, zoals blijkend uit de rechtspraak, gedurende de periode 2018-2021. Naast de cultuurgrondvrijstelling wordt daarbij ook gekeken naar de cultuurgronduitzondering in het kader van de Wet WOZ en naar het pachtrecht.

Bij een verkrijging van onroerende zaken in het kader van een juridische splitsing kan onder voorwaarden gebruik worden gemaakt van een vrijstelling van overdrachtsbelasting. Of en in hoeverre gebruik kan worden gemaakt van deze vrijstelling hangt af van diverse factoren. Nadat de Hoge Raad in zijn arresten van 13 september 2019 en 18 december 2020 al meer duidelijkheid heeft verschaft over de invulling van de voorwaarden van deze vrijstelling, heeft de Hoge Raad onlangs opnieuw een belangrijk arrest gewezen over de splitsingsfaciliteit in de overdrachtsbelasting.

In Notamail 2020-178 oordeelde de rechtbank dat X erfbelasting is verschuldigd over het vermogen van een stichting die de erflaatster had opgericht omdat sprake is van een afgezonderd particulier vermogen (APV) als bedoeld in art. 2.14a lid 2 Wet IB 2001 jo. art. 16 SW. Het hof heeft dit oordeel bevestigd en onder meer het volgende overwogen.

In de notariële samenlevingsovereenkomst van M en V is onder meer het volgende bepaald: ‘Partijen wensen nadrukkelijk nu niet in deze akte een regeling te treffen of vast te leggen inzake de wijze waarop ieder van hen zal bijdragen in de kosten van de gemeenschappelijke huishouding. Zij wensen dit zelf in onderling overleg, buiten deze akte en de notaris te regelen.’