Aflevering 9

Recent werd de uitspraak gepubliceerd van het Hof ’s-Hertogenbosch 29 juni 2022 (ECLI:NL:GHSHE:2022:2461). Het hof oordeelde in deze uitspraak over een zaak die zich toespitste op de vraag of er, voor de heffing van overdrachtsbelasting, sprake was van de ingebruikname van een heel gebouw, dan wel uitsluitend van een van de units in dat gebouw. De beantwoording van deze vraag was van belang voor de vraag of en in hoeverre de vrijstelling bij samenloop van overdrachts- en omzetbelasting (art. 15 lid 1 sub a Wet op belastingen van rechtsverkeer) van toepassing was.

Of de levering van een onroerende zaak is onderworpen aan de heffing van omzetbelasting of overdrachtsbelasting is onder andere afhankelijk van de vraag of de verkoper optreedt als ondernemer voor de omzetbelasting. Dit is onafhankelijk van de aard van de onroerende zaak. In deze bijdrage wordt aan de hand van casuïstische rechtspraak aandacht besteed aan de vaststelling van de hoedanigheid van de verkoper en in het bijzonder wanneer het ondernemerschap voor de omzetbelasting aanvangt of eindigt. Waar mogelijk worden daarbij aandachtspunten gegeven voor de notariële praktijk.

In de praktijk is het voor de erf- en schenkbelasting niet altijd duidelijk of in situaties die betrekking hebben op woningen voor de waardering moet worden uitgegaan van de WOZ-waarde of de waarde in het economische verkeer. Onlangs heeft de staatssecretaris van Financiën een beleidsbesluit gepubliceerd waarin op deze problematiek wordt ingegaan. Mede aan de hand van dit beleidsbesluit bespreekt de auteur een aantal situaties, zoals verkoop van een woning met kwijtschelding van (een gedeelte van) de koopsom, verkoop van een woning tegen een te lage prijs en het legaat van een woning tegen inbreng van (een gedeelte van) de waarde.

X heeft op 50-jarige leeftijd een woning gekocht. Hij heeft bezwaar gemaakt tegen de overdrachtsbelasting die ter zake van de levering is voldaan. X is van mening dat ook hij recht heeft op toepassing van de startersvrijstelling als bedoeld in art. 15 lid 1 sub p WBR omdat de leeftijdsgrens van 35 jaar zijns inziens in strijd is met het verbod op leeftijdsdiscriminatie.

Eerder dit jaar is tijdens een commissiedebat van de Tweede Kamer aan de minister voor Rechtsbescherming gevraagd of hij bereid is om een wetsvoorstel voor te bereiden tot afschaffing van de legitieme portie gelet op het rapport van de Radboud Universiteit en Netwerk Notarissen.

X heeft de nalatenschap van zijn zus geërfd. Op dat moment woonde hij circa 50 jaar samen met zijn zus die getrouwd was met zijn zwager. De zwager is 1,5 jaar vóór de zus overleden. X en de erflaatster hadden geen notariële samenlevingsovereenkomst met elkaar gesloten.