Aflevering 5

Agenda

In de huidige woningmarkt is een betaalbare woning schaars. Timothy van Bambost laat zien dat gemeenten kunnen sturen op sociale woningbouw en middeldure huur om betaalbaar wonen te stimuleren, zowel in de gemeentelijke grondexploitaties als bij particuliere initiatieven.

Het is inmiddels al weer 10 jaar geleden dat de Grondexploitatiewet in werking is getreden. Het heeft gemeenten veel gebracht. Maar voldoet deze in de huidige tijd nog steeds? Verder hebben we in de wereld van de gebiedsontwikkeling momenteel te maken met forse opgaven, zoals het bouwen van een miljoen woningen, klimaatadaptatie en de energietransitie. En dit moet nog snel ook! Het gaat overigens verder dan alleen het bouwen, of hoe we omgaan met de krimpgebieden, mobiliteit of de energieopgave. Het gaat over onze toekomstige leefomgeving. Hoe kunnen de instrumenten van het grondbeleid, zoals verwerving, onteigening, voorkeursrecht en kostenverhaal, daarbij ingezet worden?

De wetgever reikt bestuursorganen extra instrumenten aan om staatssteun terug te vorderen. Dit zal gevolgen hebben voor het speelveld tussen overheden en ondernemers.

Bij gebiedsontwikkeling is gebruikelijk dat er allerlei (instandhoudings)verplichtingen in overeenkomsten met ontwikkelaars worden opgenomen. Hoe krijgt de gemeente zekerheid dat deze verplichtingen ook worden nageleefd door de uiteindelijk gebruiker/koper van een woning? De auteur gaat in op handhaven van een verplichting via een derdenbeding, naast gebruikelijke regelingen zoals kwalitatieve verplichting, erfdienstbaarheid en kettingbeding.

COLUMN

De auteur illustreert de soms complexe verhouding tussen de gemeentelijke bestuursorganen als het gaat om contractsonderhandelingen, goedkeuringsvoorbehouden en het opwekken van vertrouwen aan de hand van de procedure tussen Hotel Schylge en de gemeente Terschelling.

Onderzoek,Publicaties

Op BNR zei Minister Ollongren op 23 mei 2018 dat er tot 2030 1.000.000 extra woningen moeten worden gebouwd in Nederland. De vraag is waar in Nederland plek is voor deze woningen. De minister geeft zelf aan dat ruimte moet worden gevonden op ‘binnenstedelijke locaties’ maar ook ‘aan de randen van de stad’. Lange tijd was de heersende gedachte dat greenfield development vervangen is door brownfield development. Ontwikkelaar BPD stelde in 2010 al: ‘De tijd van het bouwen op grote uitleglocaties ligt nagenoeg achter ons. De blik is nu gericht op de stad.’ Het is echter niet voor niets dat de minister ook de randen van de stad weer noemt. Bouwen in een stad heeft een aantal nadelen dat zich uit in hoge ontwikkelingskosten. De minister heeft dit probleem onderkend door € 38 miljoen te reserveren ‘om woningen te realiseren op lastige locaties’. In dit artikel wordt verkend of en hoe hoogbouw een oplossing kan zijn voor dit financiële vraagstuk.

De bouw van nieuwe woningen blijft ver achter bij de vraag en prijsstijgingen zijn fors. Nieuwbouwwoningen worden zelfs per opbod verkocht, een unicum. De opgave wordt onderschat door de rijksoverheid, terwijl vijf jaar geleden een parlementair onderzoek toch heel duidelijke aanbevelingen voor het handelen van het Rijk heeft ­opgeleverd. De roep om een Vinex-achtige aanpak wordt sterker. Gregor Heemskerk analyseert de opgave en maakt een vergelijking met de Vinex-aanpak.

GRONDBELEID

In dit overzicht zijn beknopt de meest relevante onteigenings-KB’s opgenomen die in het eerste halfjaar van 2018 in de Staatscourant zijn gepubliceerd (alsook enkele KB’s van het tweede halfjaar 2017).

In een interview heeft Ingrid Oving vertegenwoordigers van de gemeente Zuidhorn en Leek gevraagd naar mogelijke oorzaken van de suburbanisatie vanuit de stad Groningen en de effecten daarvan voor de gemeente Zuidhorn.

vraag en antwoord

De bouw van nieuwe woningen blijft op veel locaties ver achter bij de vraag met prijsstijgingen tot gevolg. De woningbouwopgave wordt onderschat en de roep om een Vinex-achtige aanpak wordt sterker. Gregor Heemskerk analyseert de aanpak van de huidige woningbouwopgave en maakt een vergelijking met de Vinex-aanpak destijds.