Aflevering 3

In een Nota van wijziging heeft de Minister van BiZa de Tweede Kamer voorgesteld in de Omgevingswet alsnog een artikel op te nemen over financiële bijdragen aan gebiedsontwikkelingen. Het betreft financiële bijdragen in anterieure overeenkomsten.

In het wetsvoorstel Aanvullingswet grondeigendom Omgevingswet zijn twee modellen voor kostenverhaal geïntroduceerd: één voor integrale en één voor organische gebiedsontwikkeling. Terwijl het integrale model lijkt op de grondexploitatieregeling van de Wro bevat het organische model een aantal nieuwe elementen. Reden om in de vorige editie 2019 van het Praktijkblad Grondzaken en gebiedsontwikkeling al aandacht te besteden aan de kostenverhaalsregelingen in de Aanvullingswet grondeigendom, en in deze editie het kostenverhaal nogmaals uitgebreid onder de loep te nemen.

De auteurs gaan in op de vraag wat de in de Awg geïntroduceerde systemen voor kostenverhaal voor de hoogte van de te verhalen kosten betekenen, een en ander op basis van casuïstiek. De gekozen casus betreft een bestaande concrete ontwikkeling waarvoor een exploitatieplan is opgesteld.

Een overzicht van rechterlijke uitspraken over de schadeloosstelling bij onteigening uit de periode 1 oktober 2018 tot 1 mei 2019.

Gemeenten zijn een speler op de markt en concurreren met ondernemers zoals makelaars en projectontwikkelaars. Recent zijn de Nederlandse en Zweedse mededingingsautoriteiten in actie gekomen tegen gemeenten die bij grondtransacties de mededingingsregels overtraden. Hieronder wordt eerst kort aangegeven om welke regels het gaat en wanneer deze op het handelen van gemeenten van toepassing zijn. Daarna worden beide gevallen kort besproken.

De belangrijkste aanleiding voor het vernieuwen van de Reiswijzer Gebiedsontwikkeling uit 2011 is dat andersoortige samenwerkingen met meer afstemming nodig zijn om te kunnen voldoen aan de hedendaagse ambities.

In het wetsvoorstel Aanvullingswet grondeigendom Omgevingswet zijn twee modellen voor kostenverhaal geïntroduceerd: één voor integrale en één voor organische gebiedsontwikkeling. Het integrale model lijkt veel op de grondexploitatieregeling van de Wro. Het organische model bevat veel nieuwe elementen. Dit artikel gaat vooral over de toepasbaarheid van het organische model in de praktijk. Dat gebeurt ook door te vergelijken met de toepassing van het integrale model bij organische ontwikkeling.

GRONDBELEID

Het is op het eerste gezicht een beetje vreemd om in de krant te lezen dat de gemeente Berg en Dal inwoners stimuleert om van het gas af te gaan, terwijl luttele kilometers verderop in het Duitse Kranenburg subsidie wordt verstrekt om woningen aan te sluiten op aardgas.‘Berg en Dal moet van het gas af, pal over de grens krijg je juist subsidie als je gas neemt’, De Gelderlander 22 maart 2019. Rare jongens, die Duitsers?

Het Financieel Dagblad heeft in april 2019 een tweetal publicaties gedaan waarin wordt aangegeven dat de ‘dubieuze handel in kavels veel omvang­rijker was dan gedacht’. Het Financieel Dagblad geeft aan dat er op meer dan vijfhonderd locaties sprake is van grondspeculatie en dat het gaat om meer dan 2.300 ha aan vooral agrarisch land. Particuliere beleggers blijken bijna € 700 miljoen te hebben gestoken in deze grondspeculatie.

Als een overheidsinstantie concludeert dat zij bij een gebiedsontwikkeling staatssteun heeft verleend, terwijl dat ongeoorloofd is, dan dient deze steun – inclusief rente – actief teruggevorderd te worden. Dit volgt uit een recent arrest van het Europese Hof. Is deze uitspraak (echt) nieuws onder de zon? Manfred Fokkema legt uit.

Het Voorjaarscongres van de Vereniging van Grondbedrijven op 15 mei in Eindhoven stelde het thema van de oververhitte woningmarkt centraal. Er wordt nog steeds niet voldoende gebouwd en dit jaar dreigt de productie zelfs ver in te zakken. Naast een hogere is er minstens zoveel behoefte aan een stabielere productie. Een verstandige programmering baseert zich mede op demografische scenario’s. Een interessante vraag is of ouderen voor een substantiële doorstroming in de woningvoorraad gaan zorgen. Gastgemeente Eindhoven trekt aan als een magneet en lanceert grote verdichtingsplannen. Een Bouwoffensief versnelt de ontwikkeling van woningen voor de middeninkomens.