Aflevering 5

In juli heeft de commissie BBV één geactualiseerde notitie uitgebracht waarin alle uitingen van de commissie over het grondbeleid zijn samengevoegd. Aanleiding hiervoor was de wens om het complexe vraagstuk van grondexploitatie en faciliterend grondbeleid beter en in samenhang toegankelijk te maken en de noodzaak om de veelheid aan beantwoorde vragen hierin overzichtelijk te verwerken. Dit artikel belicht op hoofdlijnen waaruit de notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken (2019)1 is samengesteld, wat de aanleiding was voor de aanscherpingen in het BBV die in 2016 zijn doorgevoerd en wat er nieuw is in deze notitie.

De afdeling Grondexploitatie van de Wro biedt in afdeling 6.4 kaders om kosten van gebiedsoverstijgende bestedingen te verhalen op particuliere zelfrealisatoren die bouwplannen verwezenlijken. In een eerder artikel hebben de auteurs een eerste houvast aangereikt rond gebiedsoverstijgende kosten, toegesneden op kostenbegrippen (gebiedseigen, gebiedsoverstijgend), inhoudelijke bijzonderheden, vormvereisten en op de verhaalbaarheid in het publieke en privaatrechtelijke spoor. In dit vervolg wordt een ordening gezocht in de soorten relaties tussen enerzijds de gebiedsoverstijgende kosten en anderzijds de exploitatiegebieden met bouwplannen. Eerst volgt een bondig overzicht van gebiedsoverstijgende kosten en daarna is er een matrix met toelichting, die een wegwijzer beoogt te zijn rond de duiding van relaties.

In twee eerdere artikelen uit deze reeks over de verduurzaming van de gebouwde omgeving van Nederland gingen de auteurs in op de urgentie en het structureren van het proces van de energietransitie. Om daadwerkelijk te komen tot stappen in de transitieopgave is het noodzakelijk om op een slimme manier te kijken naar de betaalbaarheid ervan. Betaalbaarheid is een kernvraagstuk waar alle Nederlanders mee te maken krijgen en dat verschillende kanten kent. Dit artikel gaat in op de betaalbaarheid voor zowel de particuliere woningeigenaren als voor de beleggers en corporaties en hun huurders.

Het is geen nieuws meer. Onze samenleving is in de ban van allerlei transities op het vlak van mobiliteit, energie, klimaatadaptatie, bevolkingsgroei en de samenstelling van huishoudens. Deze ontwikkelingen zijn van grote invloed op onze project- en gebiedsontwikkeling. Met name waar het gaat om de financiële doorwerking is er nog weinig houvast. Het is een complexe opgave waar we voor staan en de implementatie in de gebiedsontwikkeling verloopt stroef. Hoe doen we dit nu? Waar liggen de kansen? Het is tijd voor het delen van kennis en ervaring. Tijd voor dit congres!

In dit vervolgartikel nemen Aukje Las, Herman Sol en Willemijn van den Berg u mee in de actuele ontwikkelingen van het provinciale programma SteenGoed Benutten, de Challenge en de recent opgerichte Ontwikkellings- en Herstructureringsmaatschappij Gelderland (OHG): een fonds met ontwikkelkracht.

Het Klimaatakkoord dat op 28 juni 2019 is gepresenteerd staat boordevol maatregelen met een flinke ruimtelijke impact. Zaken om rekening mee te houden bij gebiedsontwikkeling. Natuurlijk maken de opgaven voor klimaat en energie gebiedsontwikkeling complexer, maar dat betekent niet dat we ervoor moeten terugdeinzen en onze ambities moeten afbakenen tot hapklare brokken. Integendeel: het Klimaatakkoord biedt kansen om gebiedsontwikkeling naar een hoger plan te tillen en te verrijken. Andersom kunnen we vanuit gebiedsontwikkeling een goede bijdrage leveren aan het Klimaatakkoord: door gebouwen, gebieden, steden en regio’s te verduurzamen en toekomstbestendiger te maken.

De laatste tijd komt vaker ter sprake dat steeds meer gemeenten problemen hebben met het dekken van hun plankosten uit gebiedsontwikkelingen. Wat is hier aan de hand, wat zijn de verwachtingen hoe zich dit verder ontwikkelt en welke oplossingen zijn mogelijk te bedenken? De vraag zou tevens in een breder perspectief bekeken kunnen worden. Is een andere benadering van deze problematiek wellicht wenselijk?

GRONDBELEID

In dit overzicht zijn beknopt de meest relevante onteigenings-KB’s opgenomen die in het eerste halfjaar van 2019 in de Staatscourant zijn gepubliceerd (alsmede nog enkele onteigenings-KB’s van het tweede halfjaar 2018).

Ik krijg het benauwd van stikstof!

Stikstof, aardgasvrij en vastgoedfiscaliteiten staan hoog op de agenda, zo blijkt ook uit de artikelen in deze editie van het Praktijkblad Grondzaken en gebiedsontwikkeling.

In een vorige editie van het Praktijkblad Grondzaken en gebiedsontwikkeling zijn de auteurs uitgebreid ingegaan op de toenemende complexiteit en nieuwe ambities bij gebiedsontwikkelingen, zoals de energietransitie, grootschalige binnenstedelijke transformaties, het behoud van cultureel erfgoed, een gezonde leefomgeving en de grote vraag naar betaalbare woningen. Deze toenemende complexiteit en nieuwe ambities vragen om een adequate aanpak in de nieuwe Reiswijzer Gebiedsontwikkeling. Het instrument partnerselectie is onderdeel van deze aanpak.

Vond u het ook zo warm deze zomer? Vooral eind juli was het erg heet in delen van Europa. Of beter gezegd: veel te heet. Van warmtestress had ik geen last. Op onze vakantiebestemming waren de weersomstandigheden uiterst aangenaam. Val niet van uw stoel van verbazing, maar wij kampeerden in Wales. Een aanbevelenswaardige bestemming. Het is er anno 2019 vaak droog en zonnig, maar niet te heet. Klimaatverandering kent heus niet alleen nadelen.