Aflevering 4

Nederland voert al dertig jaar een hervestigingsbeleid, hetgeen niet breed bekend is. Naast de asielzoekers die op eigen gelegenheid naar Nederland komen, nodigt Nederland jaarlijks op voordracht van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties (UNHCR) gemiddeld 500 vluchtelingen uit, die in vluchtelingenkampen buiten hun eigen land verblijven. Voor deze vluchtelingen biedt hervestiging een duurzame oplossing voor een vaak schrijnende situatie. De staatssecretaris van Justitie brengt dit beleid actief onder de aandacht van andere Europese lidstaten om hen te stimuleren ook een dergelijk beleid te gaan voeren. Op dit moment hebben slechts zes Europese landen een hervestigingsprogramma. In dit artikel wordt beschreven hoe het hervestigingsbeleid van Nederland er uit ziet en hoe de selectie plaatsvindt. Verder wordt aandacht besteed aan de integratie van de uitgenodigde vluchtelingen en tenslotte worden de ontwikkelingen op Europees gebied beschreven.

Op 13 mei 2008 stuurde de staatssecretaris van Justitie, mede namens de minister van Justitie, de minister voor Wonen, Wijken en Integratie (WWI) en de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid antwoorden op de vragen die de Tweede Kamer op 4 maart 2008 had gesteld in het kader van het schriftelijk overleg naar aanleiding van de brief van 1 februari 2008 over de stand van zaken van de uitvoering van de Regeling ter afwikkeling van de oude Vreemdelingenwet. De beantwoording liet even op zich wachten, maar daarmee konden wel de meest actuele cijfers worden meegenomen. De cijfers die in de media op 14 mei 2008 de meeste aandacht trokken, waren die over het aantal personen dat geen verblijfsvergunning onder de Regeling is toegekend: 5900 en het aantal teruggekeerden: 180. Daarop zal naar verwachting het debat zich de komende tijd focussen.

De kogel is door de kerk! De eerste uitspraak waarbij rechtsbescherming is opengesteld tegen een ambtshalve weigering van een generaal, pardonvergunning (Regeling afwikkeling nalatenschap oude Vw) is een feit. Op 27 maart 2008 oordeelde de voorzieningenrechter van nevenzittingsplaats Haarlem dat er sprake was van een gelijkgestelde handeling in de zin van artikel 72 lid 3 Vw 2000. Er is geen sprake van een besluit in de zin van artikel 1:3 Awb, zo oordeelde de voorzieningenrechter eveneens. Naar aanleiding van deze uitspraak worden hierbij enkele bestuursrechtelijke en vreemdelingenrechtelijke gedachten aan het papier toevertrouwd.

In april 2008 heeft de ACVZ een advies over de medische aspecten bij asiel- en reguliere verblijfsaanvragen uitgebracht. De navolgende tekst bevat een verkorte versie van dit advies. Voor de volledige tekst van het advies wordt verwezen naar de website van de adviescommissie (www.acvz.com).

Op 18 maart jl. heeft de Tweede Kamer de staatssecretaris van Justitie verzocht om een schriftelijke reactie op uitspraken van de heer Van Kalmthout in het RTL-nieuws van 14 maart jl. over de problematiek van illegalen in de tbs. In de uitzending van RTL-nieuws werd gesteld dat tbs-gestelden onbehandeld worden uitgezet naar het land van herkomst. Voorts zou de kans dat hun behandeling daar wordt voortgezet gering zijn en zou er weinig controle op zijn dat die behandeling wordt uitgevoerd. Hierdoor ontstaat volgens Van Kalmthout een groot risico dat uitgezette tbs-gestelden onbehandeld terugkeren naar Nederland. Volgens Van Kalmthout kunnen gevaarlijke tbs-gestelden zonder rechtmatige verblijfstitel vrijkomen door een maas in de wet.

Op 25 maart 2008 heeft het kamerlid Pechtold vragen gesteld aan de staatssecretaris van Justitie over de kosten van een machtiging tot voorlopig verblijf (mvv). De staatssecretaris heeft de volgende informatie verstrekt.

Naar aanleiding van het spoeddebat op 8 april jl. over de plotselinge grotere instroom van asielzoekers uit China is op 9 april een door de leden Van de Camp (CDA), Spekman (PvdA) en Anker (CU) voorgestelde motie aanvaard. In de motie wordt gevraagd om binnen de bestaande wettelijke mogelijkheden al het mogelijke te doen om te bevorderen dat degenen van wie wordt vastgesteld dat zij geen recht hebben op verblijf in Nederland, terugkeren naar het land van herkomst. In een brief van 22 april 2008 informeert de staatssecretaris van Justitie mede namens de minister van Justitie de Tweede Kamer over de uitvoering van deze motie. Tevens geeft de staatssecretaris de door het lid Kamp (VVD) op 9 april gevraagde informatie over de afhandeling van de asielprocedures en de verblijfplaats van de betrokken asielzoekers.

De minister van Wonen, Wijken en Integratie heeft mede namens de minister van Justitie en de minister en staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de Tweede Kamer in een brief van 10 april 2008 geïnformeerd over de verschuiving van de landelijke naturalisatiedag.

Op 17 april 2008 heeft de staatssecretaris van Justitie mede namens de minister van Wonen, Wijken en Integratie de Kabinetsreactie op het door het WODC uitgebrachte rapport “Uitgenodigde vluchtelingen. Beleid en de maatschappelijke positie in nationaal en internationaal perspectief” aan de Tweede Kamer kenbaar gemaakt. Op verzoek van de toenmalige minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie heeft het WODC kwantitatief onderzoek uitgevoerd naar de maatschappelijke positie van uitgenodigde vluchtelingen in Nederland. Hierbij is, mede naar aanleiding van Kamervragen, tevens een literatuurverkenning uitgevoerd naar het hervestigingsbeleid van andere landen. De volgende algemene onderzoeksvraag ligt ten grondslag aan het onderzoek: Wat is de maatschappelijke positie van uitgenodigde vluchtelingen en zijn er factoren aanwijsbaar die een bevorderende of belemmerende rol spelen bij het verwerven van deze maatschappelijke positie? Het onderzoek schetst de positie in de periode van 1999 tot 2004 van uitgenodigde vluchtelingen die sinds 1994 naar Nederland zijn gekomen. Hierbij zijn met name de arbeidsmarktpositie, de onderwijssituatie en criminaliteit onderzocht.

De minister van Buitenlandse Zaken heeft in november 2007 een algemeen ambtsbericht Somalië uitgebracht. Het ambtsbericht beslaat de periode van januari tot en met augustus 2007. Het ambtsbericht heeft geen aanleiding gegeven tot wijziging van het beleid. In dit wijzigingsbesluit zijn wel enkele actualiseringen als gevolg van het ambtsbericht opgenomen. Daarnaast is de tekst op een aantal punten verduidelijkt. Ten aanzien van het categoriale beschermingsbeleid is gekozen voor een kortere tekst.

In subparagraaf A2/4.2.5 van de Vreemdelingencirculaire 2000 (Vc), gevaar voor de openbare orde of nationale veiligheid, werd in dit kader ten onrechte verwezen naar een, overigens niet-bestaand, onderdeel van artikel 8.7 van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb). Sdu Uitgevers Journaal Vreemdelingenrecht mei 2008, nr. 4 385 Met dit besluit is de foutieve verwijzing gecorrigeerd.

Asielrelaas, geloofwaardigheid, intrekking besluit, vertrouwensbeginsel.

Herhaalde aanvraag, categoriaal beschermingsbeleid, ambtsbericht, nieuw feit, beleidswijziging, overleg met de Tweede Kamer der Staten-Generaal.

AC-procedure, aanvang 48-uurstermijn, op de in te dienen asielaanvraag gericht onderzoek, gehoor ter vaststelling identiteit en uitzetting.

Middelenvereiste, overwerktoeslag, beleid dat laagstgenoten maandtoeslag maatgevend is nog steeds kennelijk onredelijk.

Zelfstandig schadebesluit, procesrecht Vw 2000 van toepassing, relativiteitsvereiste, immateriële schade.

Rvb, rechtmatig verblijf, herhaalde asielaanvraag en ambtshalve weigering, schorsende werking, beroep ambtshalve weigering.

Gezinsleven, artikel 8 EVRM, leeftijd minderjarige kinderen, asielgerelateerde omstandigheden.

Vreemdelingenbewaring, China, ongedocumenteerd, zicht op uitzetting.

Vreemdelingenbewaring, Irak, zicht op uitzetting, medewerkingsverplichting.

Vreemdelingenbewaring, China, ongedocumenteerd, zicht op uitzetting.

Vreemdelingenbewaring, China, ongedocumenteerd, zicht op uitzetting.

Turkse werknemer, Associatiebesluit 1/80, begrip “dezelfde werkgever”, uitzendwerk.

Asielaanvraag, minderjarigen, Definitierichtlijn, zorgplicht instandhouding gezin, nareiscriterium.

Mvv-vereiste, hardheidsclausule.

Opvang, ongewenst verklaarde asielzoeker, Opvangrichtlijn, voorlopige voorziening.